Chương 12: Trạm Sửa Chữa Chái Bếp

Gió sớm Nà Ka thổi thốc qua triền dốc, làm vạt áo khoác bông sờn mép của ông Điền bay phần phật. Nơi hiên nhà Homestay Mận Đỏ bên kia đường đất, bóng áo len xám nhỏ nhắn vừa khựng lại trong giây lát rồi dứt khoát quay lưng bước vào gian buồng. Cánh cửa gỗ khép lại, then cài đánh “cạch” một tiếng khô khốc vang vọng qua thung lũng, như một nhát dao cứa thẳng vào lồng ngực ông lão tám mươi chín tuổi.

Khớp gối chân phải nhói buốt sau một đêm trở trời khiến ông Điền lảo đảo, phải gượng dựa lưng vào bờ rào nứa. Hai cánh tay ôm chặt tấm ván gỗ mận đẽo phẳng phiu vào lòng, đôi mắt kèm nhèm sau tròng kính lão buộc dây dù bất giác cay xè. Bà Mai vẫn không chịu nhìn mặt ông. Sáu mươi lăm năm nghĩa tình tào khang, nay thu lại bằng một then cài lạnh tanh, cự tuyệt mọi lời trần tình.

“Kìa bác thợ phố! Đã bảo rồi, cái bụng người già vùng này giận dai như rễ cây nghiến, người Tràng An các bác giận nhau chắc cũng chẳng kém đâu, làm sao mà một chốc một lát mềm lòng ngay được!”

Tiếng cười rổn rảng quen thuộc vang lên từ phía sau. Cụ Sùng A Vàng cắp chiếc đài National vừa mang sang homestay khoe rộn rã trở về, tay kia cầm mẩu than củi to bằng ngón chân cái cùng chiếc vồ gỗ nặng trịch, sải bước dài tới cạnh ông Điền.

Nhìn nét mặt chất phác của người bạn già vùng cao, lòng ông Điền dâng lên niềm cảm kích khôn nguôi. Ông húng hắng ho, giọng khàn đặc run rẩy:

“Bác Vàng à… Ơn bác đêm qua cho tôi trọ lại gian phản gỗ ấm sực bên bếp lửa chái bếp, tôi chẳng biết lấy gì đền đáp. Không có bác cưu mang, thân già này rét mướt giữa rừng thì chẳng biết sống chết ra sao. Tôi tuy tám mươi chín rồi, chân cẳng có đau, nhưng đôi tay vẫn còn biết làm việc. Bác cứ để tôi đỡ đần việc vặt, từ nhóm bếp dăm bào, phơi lá thuốc đến quét tước chái nhà, bác đừng ngại…”

“Thôi thôi, bác thợ già đừng có vẽ chuyện khách sáo!” Cụ Vàng xua tay đánh roạt, hàm răng ám khói thuốc lào rạng rỡ nụ cười hào sảng. “Vàng này quý cái tài sửa đài của bác, lại thương cái bụng thật thà muốn chuộc lỗi với bà nhà. Việc nhà chái bếp có đáng là bao, sau này khắc có lúc nhờ bác phụ. Còn bây giờ, bác muốn đón lại bà nó thì phải nghe kế của tôi. Nào, mau đặt tấm ván lên mỏm đá phẳng này!”

Ông Điền lật đật cúi người, cẩn thận đặt tấm ván gỗ mận nhẵn thín lên tảng đá ven đường dốc. Cụ Vàng chìa mẩu than củi sang:

“Bác có hoa tay thợ phố, nắn nót viết dòng chữ như tôi bày lúc sớm đi. Viết to, rõ ràng vào, để người bên kia dốc chỉ cần ngước mắt lên là thấy!”

Hít sâu một luồng không khí lạnh buốt của cao nguyên, ông Điền đón lấy mẩu than củi. Ngón tay chai sần nổi đồi mồi từng quen nắn nót linh kiện cơ khí khẽ run lên, rồi dứt khoát tì mạnh xuống mặt gỗ. Từng nét chữ ngay ngắn, vuông vức dần hiện ra: “Trạm sửa đài, vô tuyến và đồ gia dụng nhỏ miễn phí”.

Viết xong, hai ông già cùng nhau hì hục dựng biển. Cụ Vàng vung vồ gỗ đóng chặt hai cọc nứa xuống vệ đường đầu dốc, còn ông Điền cẩn thận giữ chân cọc, dùng những sợi dây mây dẻo dai buộc ghì tấm ván gỗ vào thân cọc. Tấm biển mộc mạc dựng lên vững chãi giữa nắng sớm hanh hao, mặt chữ đen tuyền kiêu hãnh hướng thẳng về phía cổng Homestay Mận Đỏ. Cụ Vàng chống vồ gỗ ngắm nghía, vỗ đùi đánh đét một tiếng đầy khoái chí, còn ông Điền chỉ lặng lẽ đưa mắt nhìn sang ô cửa buồng vẫn đóng im ỉm bên kia rặng dâm bụt.

Tiếng lành đồn xa khắp thung lũng Nà Ka nhanh như ngọn gió qua đồi chè.

Chỉ đến cữ trưa, danh tiếng “ông thợ già Hà Nội chấm thiếc một tí là đài câm cũng biết hát” đã râm ran khắp các nếp nhà sàn. Người vùng cao quý cái đài phát thanh lắm. Giữa bốn bề núi đá mênh mông, chiếc đài bán dẫn là sợi dây nối họ với những bản tin thời sự, chương trình ca nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam. Nhưng đài hỏng thì phải lặn lội hàng chục cây số ra tận thị trấn, tiền công sửa khéo bằng nửa tiền mua đài mới, nên đành vứt xó bếp chịu ẩm mốc rỉ sét.

Thế là từ đầu giờ chiều, gian chái bếp nhà cụ Sùng A Vàng bỗng trở nên nhộn nhịp lạ thường.

Một thanh niên người Mông khoác áo chàm rụt rè ôm sang chiếc đài bán dẫn National cũ kỹ bị rè đặc tiếng nghẹt mũi. Một bà mế trùm khăn nhung mang theo chiếc ấm đun nước điện bằng nhôm đã sứt quai, đứt mối dây may-so. Lại có chị phụ nữ xóm dưới tất tả cắp chiếc nồi cơm điện chập chờn rơ-le nhiệt, mỗi lần cắm điện là cơm nửa sống nửa khê.

Ông Điền ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế mây con cạnh ổ cắm điện nơi chái bếp. Tròng kính lão gọng đồi mồi được kéo xếch lên sống mũi, sợi dây dù đung đưa theo từng nhịp thở tập trung. Ông cắm mỏ hàn 25W vào ổ điện. Chỉ vài phút sau, đầu mỏ hàn đã nóng đỏ, mùi khói nhựa thông ngai ngái bốc lên thơm nồng, xua tan mùi ẩm mốc của gian bếp vùng cao.

Bằng đôi tay cả một đời gắn liền với vi mạch và linh kiện, ông Điền tháo từng con ốc vít rỉ sét. Chiếc đài của anh thanh niên chỉ bị tuột mối hàn giắc cắm loa do va đập; ông Điền chấm một giọt thiếc pha chì tròn xoe vào chân tiếp xúc, tiếng hát rộn ràng trong veo lập tức ngân vang làm anh chàng nở nụ cười tươi rói. Đến chiếc ấm điện, ông Điền dùng kìm bấm tỉ mỉ tuốt lại đoạn dây may-so bị cháy lẹm, siết chặt ốc hãm chịu nhiệt; ấm nước cắm thử vài phút đã reo lên tiếng sôi ùng ục. Chiếc rơ-le nồi cơm điện cũng được ông dùng tuốc-nơ-vít nắn lại lò xo cảm biến nhiệt chuẩn xác từng mi-li-mét.

Bà con quanh bản mừng rỡ không sao tả xiết. Anh thanh niên móc từ túi áo ra mấy tờ tiền năm mươi nghìn nhàu nhĩ toan dúi vào tay ông Điền, nhưng ông lão kiên quyết xua tay gạt đi: