Chương 11: Thử Lửa Lúa Trời

Cơn gió sớm thổi qua chõng tre làm tà áo sồng của cụ Chử Đình Luân bay phần phật, nhưng không làm lay chuyển nổi vẻ vững chãi tựa non cao của bậc lão thợ cối. Nhìn ánh mắt rực sáng niềm kiên định tuyệt đối của ông nội, nỗi hoang mang vừa dấy lên trong lòng Minh Viễn tan biến như làn sương mỏng gặp nắng ban mai.

Bàn tay chai sạn của cụ Luân khẽ vỗ nhẹ lên vai Minh Viễn, giọng cụ trầm ấm rủ rỉ:

“Cháu Viễn, chớ vội bàn chuyện ngày mai. Binh gia có câu biết mình biết người trăm trận trăm thắng. Muốn bẻ gãy quỷ kế của phường gian thương, trước hết phải xem chính tay chúng ta thuần hóa giống thóc bướng bỉnh này ra sao đã.”

Cụ Luân quay sang nhìn Mai Nương, ánh mắt đượm vẻ hiền từ:

“Mai Nương, lúc sang đây, cha cháu có gửi kèm theo thúng thóc lúa trời mẫu nào không?”

Mai Nương vội gật đầu, đôi mắt lá dong sáng lên:

“Thưa cụ, có ạ! Cha con đã dặn trước, bảo con giấu nửa thúng thóc lúa trời bãi rậm dưới đáy thuyền chài, phủ kín lưới gai để tránh tai mắt của đám tay sai Trần Bá Hộ rình rập ngoài ngõ. Con mang sang đặt ngay cạnh gốc vối sau bờ giếng.”

“Tốt lắm!” Cụ Luân gật đầu, cất tiếng dứt khoát: “Minh Viễn, ra giếng xách thúng thóc vào đây. Ta với cháu lắp giàng cối, đổ thóc thử lửa ngay canh này!”

Minh Viễn dạ ran một tiếng, sải bước dài thoăn thoắt ra phía bờ giếng rêu phong. Dưới bóng râm của tán vối già, chiếc thúng mây cũ kỹ đựng lưng lửng những hạt thóc lạ lẫm. Minh Viễn cúi xuống, luồn những ngón tay thô ráp vào thúng bốc lên một vốc. Khác hẳn với giống thóc nếp cái hoa vàng tròn mẩy óng ả thường ngày, từng hạt thóc lúa trời dài ngoẵng, vỏ giáp bên ngoài xám xịt, xù xì và gai góc như vảy tê tê. Anh bóp thử một hạt giữa hai đầu ngón tay cái và ngón trỏ, sức ép mạnh đến mức gân tay nổi cuồn cuộn mà lớp vỏ giáp chỉ trơ trơ, cứng quắt chẳng khác nào viên sỏi bãi sông.

Nếu đem thứ thóc gai góc này tống vào khe trục sắt quay tít mù của cỗ máy Cự Lôi Xa, với lực nghiền ép thô bạo cưỡng bức, kim khí ma sát ắt sẽ nghiền hạt gạo bên trong vụn ra như cám, thậm chí nhiệt ma sát cực lớn sẽ thiêu cháy phôi mầm sự sống bên trong. Minh Viễn khẽ hít một hơi dài, cắp thúng thóc thoăn thoắt bước trở lại sân xưởng.

Lúc này, cụ Luân đã cùng Mai Nương khiêng chiếc giàng cối bằng gỗ nghiến đặt ngay ngắn lên tai cối. Chiếc cần giằng tre đực bánh tẻ uốn cong tựa cánh cung, đầu trên nối liền với dây chão gai mắc trên xà ngang xưởng mộc, đầu dưới chêm chặt vào mộng gỗ trên thân cối. Chiếc cối tre nện đất sừng sững giữa gian xưởng, cạp tre ken vảy cá chép bóng loáng, ruột đất nén Tam Thổ Quy Nhất tỏa ra mùi bùn non quyện mật mía dịu nhẹ, thanh mát đến lạ kỳ.

“Tra phễu tre vào, cháu Viễn!” Cụ Luân dặn.

Minh Viễn khom lưng, cẩn thận đặt chiếc phễu đan bằng nứa tép vào chính giữa mắt cối trên, rồi nghiêng thúng trút thóc vào. Tiếng những hạt thóc lúa trời va vào lòng phễu tre rào rào, khô khốc tựa như rải sỏi lên mâm đồng.

“Bắt đầu đi con. Nương theo sức giằng, chớ nóng vội.” Cụ Luân khẽ điểm tay lên then cối.

Minh Viễn bước tới, hai bàn tay rắn chắc nắm chặt lấy chiếc giằng tre. Anh hít một hơi sâu, hạ thấp trọng tâm, dồn toàn bộ sức mạnh từ bờ vai cuồn cuộn gân cốt kéo mạnh một nhịp.

Cần giằng vung lên, thúng cối trên từ từ chuyển động. Ngay khoảnh khắc những hạt thóc lúa trời đầu tiên lọt qua mắt cối chui vào buồng xay, Minh Viễn cảm nhận rõ rệt một lực cản dội ngược lại cánh tay. Vỏ trấu ráp như đá nhám miết sột soạt vào mặt dăm nghiến. Thế nhưng, điều kỳ diệu đã lập tức diễn ra. Không hề có tiếng rít gắt chói tai như khi chêm dăm trên cối đá, cũng không có sự rung giật bần bật.

Khối đất nén Tam Thổ Quy Nhất nặng trịch bên trong cạp tre phát huy trọn vẹn công năng thần kỳ. Hàng ngàn thớ xơ dừa già chằng chịt cùng tro trấu xốp nhẹ và đất sét gan gà đầm đặc đã nuốt trọn mọi chấn động ngược chiều. Chiếc cối nặng hàng trăm cân đứng vững như bàn thạch, tiếng quay trầm đục "ù… ù… ù…" vang lên êm ru, khoan thai tựa nhịp thở đều đặn của người khổng lồ hiền từ.

Mười tám thoi dăm gỗ nghiến Thập Bát Long Cốt ngâm bùn ba mươi năm xếp vát hình cánh nhạn lướt qua nhau. Chúng không hề nghiền nát hạt thóc. Góc nghiêng tài tình chỉ khẽ gẩy, miết nghiêng một đường chuẩn xác men theo đường rãnh của giáp trấu, bóc tách lớp áo gai góc bên ngoài ra khỏi hạt gạo.

Minh Viễn càng đẩy càng thấy nhẹ tay. Tiếng trấu vỡ lách tách hòa cùng tiếng gió lùa qua khe dăm thành một thanh âm rộn rã. Cụ Luân đứng bên, tay cầm gáo dừa từ từ rưới thêm từng vốc thóc vào mắt cối, ánh mắt cụ ngời sáng niềm tự hào: