Chương 5: Lời Thề Dưới Gốc Dẻ Cổ

Giàng A Lử nhìn thấu nỗi trăn trở đang đè nặng lên vầng trán nhăn nhó của người chỉ huy trẻ. Đôi mắt Thắng dán chặt vào vách đá ngậm nước sừng sững trong bóng tối hắt hiu, nơi ba trăm thước đá tai mèo vẫn án ngữ như hàm rồng khép chặt. Già hiểu rõ, đống đá sạt lở ngoài cửa hẻm dẫu có san phẳng được mặt dốc, nhưng thiếu hàng nghìn thanh nêm dẻ già thì voi sắt của Bác Hồ mãi mãi không thể qua đèo.

Già khẽ gõ tẩu bạc vào lòng bàn tay, tro thuốc tàn rơi lả tả xuống kẽ đá:

— Chú Thắng chớ sốt ruột. Rừng Nậm Cô rộng lớn vô cùng, gỗ dẻ để cứu pháo không nằm ở mép đường cho giặc dội bom đâu. Đi theo già này, ngay trong đêm nay ta sẽ có nêm.

Không đợi Thắng kịp phân vân, già Lử quẩy chiếc gùi mây lên vai, dắt chiếc xà gạc rèn thủ công mòn bóng vào thắt lưng chàm rồi quay gót. Đôi chân trần gân guốc của già thoăn thoắt bấm sâu vào từng gờ đá sắc nhọn, dẫn Thắng, Dũng và Khun ngược dốc men theo lối mòn thú rừng luồn sâu vào vùng lõi rừng thiêng Nậm Cô.

Màn sương đêm buốt giá trườn qua kẽ lá rậm rạp. Tiếng gió bấc thổi ào ào trên đỉnh Cổng Trời bị nuốt chửng khi bốn bóng người lọt thỏm vào lòng đại ngàn nguyên sinh. Nơi này vắng bóng dấu chân người, chỉ có mùi đất ẩm mục, mùi rêu phong ngai ngái bốc lên nồng nặc. Già Lử dẫn đường thoăn thoắt như con hoẵng già quen từng ngóc ngách khe suối. Thi thoảng, già đưa tay vạt nhẹ một nhánh gai mây mở lối, bước chân nhẹ tênh không để lại một vết gãy cành. Dũng vác búa ngắn lầm lũi bám sát phía sau, còn Khun mang gùi tre nhanh nhẹn ghé tai Thắng thì thầm rằng đây là khu rừng cấm ngàn đời của bản, người ngoài không có già làng dẫn lối thì chỉ bước ba bước là lạc vào hang sâu không đáy.

Đi chừng tàn một tuần trà, con đường dốc đứng bỗng mở ra một khoảng đất bằng phẳng giữa hõm thung. Trước mắt họ, một bóng đen khổng lồ sừng sững trồi lên giữa màn sương bảng lảng, tản ra một luồng khí mát lành, uy nghiêm đến nghẹt thở.

Đó là cây dẻ đại thụ của rừng Nậm Cô.

Thân cây sần sùi to đến mức sáu người ôm không xuể, lớp vỏ nứt nẻ xám mốc như da voi rừng, những chiếc rễ bạnh khổng lồ trườn dài trên mặt đất như đàn trăn đá cuồn cuộn ghì chặt lấy lòng núi. Trên cao vút, tầng tầng lớp lớp cành nhánh đan cài che kín cả bầu trời đêm.

Già Lử đứng lặng hồi lâu, ngước nhìn vòm cây thiêng liêng. Đôi mắt già rưng rưng, phản chiếu ánh trăng non mờ đục rọi qua kẽ lá. Già bước lại gần, áp cả hai lòng bàn tay khô ráp vào lớp vỏ xù xì mốc thếch. Dưới lớp vỏ thô tháp ấy, già cảm nhận rõ từng nhịp thở thầm lặng của đại ngàn, nơi ghi dấu hai trăm mười vòng cây dẻ đại thụ – hai trăm mười năm ba đời tù trưởng dòng họ Giàng thay nhau đổ mồ hôi và máu để bảo vệ cội nguồn bờ cõi.

Già Lử từ từ quỳ một chân xuống lớp lá mục, rút chiếc xà gạc bén ngót đặt ngang hai gối. Già ngửa mặt lên vòm lá xào xạc, cất tiếng khấn bằng tiếng Mông trầm hùng, âm vang như tiếng chuông đồng vọng giữa lòng hang:

— Hỡi thần rừng Nậm Cô, hỡi tổ tiên ba đời họ Giàng giữ núi! Già Lử đời thứ ba hôm nay dẫn bộ đội Bác Hồ về đây xin cội rễ chở che. Giặc Tây đem sắt thép, máy bay về giẫm nát nương ngô, dội bom chia cắt bản làng. Già xin rừng thiêng bớt chút da thịt, cho hạ những cành dẻ già cỗi đã khô cứng trên cao để đẽo nêm mở đường kéo pháo đánh giặc. Xin tổ tiên chứng giám cho tấc lòng này!

Tiếng khấn vừa dứt, một ngọn gió ào qua làm tán lá dẻ lay động rào rào, như lời hồi đáp bao dung của đất trời Tây Bắc.

Già Lử đứng dậy, quay lại nhìn Thắng và Dũng. Già chỉ tay lên những nhánh dẻ to bằng bắp đùi nằm ở tầng cành phía dưới, thong thả giải thích: