Chương 11: Thước đo thớ giấy

Cánh cửa buồng gỗ chái sau vẫn còn run rẩy sau cú va đập thô bạo. Gió trưa lùa qua khe liếp, thổi tạt tà áo dài màu hoàng yến của Khắc Đoan Nghiêm khiến những nếp lụa tân thời dập dờn như cánh bướm độc. Nàng ta đứng khoanh tay, khóe môi khẽ nhếch lên nụ cười nửa miệng đắc thắng. Bên cạnh, Lương Thế Hiển ung dung chống chiếc can bạc nạm ngọc xuống nền gạch Bát Tràng, gõ nhịp lách cách đầy vẻ ngạo nghễ.

Viên thư ký Tòa Đốc học vừa dứt lời đe dọa, tờ công văn đỏ chót dấu triện son trên tay ông ta vẫn giơ lơ lửng giữa khoảng không ẩm mùi xơ giấy. Không khí trong buồng xưởng bỗng chốc đông đặc lại như vò hồ gặp gió bấc.

— Cô nghe rõ chưa? — Đoan Nghiêm cất giọng the thé, chiếc quạt lụa trong tay phe phẩy dồn dập, — Đúng chín giờ sáng mai, toàn bộ một trăm hai mươi trang Địa bạ triều Lê phải tề chỉnh để quan trên nghiệm thu. Chị làm ăn trễ nải thế nào mà để quan đốc thúc tận nơi thế này?

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân lật đật từ gian nhà trên vọng xuống. Cụ Khắc Trí hớt hải chạy vào, vạt áo the đen bay phần phật, khuôn mặt già nua tái nhợt không còn giọt máu. Nghe gia nhân báo tin có người của Tòa Đốc học xuống truyền thị khẩn, cụ đã hồn xiêu phách lạc. Vừa bước qua ngạch cửa, nhìn thấy tờ công văn niêm phong đỏ ối, hai đầu gối cụ run lên bần bật:

— Lạy thầy ký! Chuyện… chuyện này là thế nào ạ? Bản giao kèo ban đầu rõ ràng cho hạn một tháng, nay mới vừa tròn nửa tháng, sao lại…

— Cụ Khắc Trí! — Thế Hiển cất giọng kẻ cả, ngắt lời chủ xưởng, — Tòa Đốc học đổi lịch để kịp chuẩn bị trưng bày cho hội đồng giám khảo cấp trên. Xưởng cụ nhận việc công, ăn lộc quan, chẳng lẽ lại muốn dây dưa làm trễ nải đại sự của tỉnh hạt? Tôi vì nghĩ đến danh tiếng Khắc Bản Đường nên mới nhọc lòng đưa thầy ký lại đây thông báo sớm, kẻo sáng mai quan về lại lúng túng mang tội.

Cụ Khắc Trí nghe vậy liền quay phắt sang Tú Linh, ánh mắt lộ rõ vẻ quở trách lẫn hoảng loạn: — Mày nghe thấy chưa con kia? Mau đem hết địa bạ ra đây xem đã xong đến đâu! Thiếu một trang, xưởng này bị phạt tước môn bài thì mày có đền mạng mười lần cũng không trả hết nợ!

Tú Linh đứng thẳng lưng sau chiếc bàn gỗ lim, đôi mắt đen láy phẳng lặng như mặt nước giếng khơi, không hề gợn một tia sợ hãi. Nàng nhìn thấu tim đen của đôi nam nữ trước mặt: Đoan Nghiêm cố ý kéo Thế Hiển giở trò quan cách, hòng dồn nàng vào thế bí phải nộp bản dở dang hoặc liều mạng làm ẩu để hủy hoại cổ thư.

Không một lời phân bua vô ích, Tú Linh quay người, điềm tĩnh mở then khóa chiếc tủ kính nơi góc buồng. Nàng cẩn trọng nâng chiếc tráp gỗ sơn then bọc nẹp đồng bước ra, nhẹ nhàng đặt lên giữa bàn. Nắp tráp bật mở, tỏa ra hương thảo mộc thanh tao dịu nhẹ của mủ cây rừng và vị mát của giấy dó bánh tẻ, lấn át hoàn toàn mùi nước hoa gắt gỏng trên người Đoan Nghiêm.

— Thưa ông chủ, thưa thầy ký, — giọng Tú Linh cất lên trong trẻo, rành rọt từng tiếng, — sáu mươi trang đầu của địa bạ đã được phục chế trọn vẹn, nẹp mép lụa và ép phẳng tề chỉnh. Xin mời thầy ký bớt chút thời giờ thẩm định.

Viên thư ký họ Vũ ngơ ngác chớp mắt. Ông ta vốn tưởng sẽ bắt gặp cảnh tượng bừa bãi, nhếch nhác của một kẻ thợ phụ làm ẩu, nào ngờ trước mắt lại là những thếp giấy dó cổ xếp ngay ngắn phẳng phiu, mép giấy vàng ngà đều đặn như chưa từng trải qua ba trăm năm dâu bể.

Tú Linh rút chiếc kính lúp cán đồng thau đặt bên cạnh, lại khêu bấc ngọn đèn dầu trên bàn cho ngọn lửa bừng sáng rõ rệt. Nàng đưa kính lúp cho viên thư ký, cất lời nhã nhặn: — Mời thầy ký xem xét mép giấy trang thứ năm mươi. Nơi này vốn bị mọt đục rách nát một mảng lớn góc dưới. Kính xin thầy soi kỹ từng đường xơ.

Thầy ký bán tín bán nghi, ghé sát mắt vào tròng kính. Dưới quầng sáng vàng dịu của ngọn đèn, ông ta nín thở dõi theo từng thớ giấy. Mép rách xưa cũ đã được dặm vá bằng những sợi xơ dướng rừng mịn màng đến mức kỳ ảo. Từng sợi tơ đan cài vào nhau tinh vi, khít khao như tự thân tờ giấy liền lại, không hề có gờ cộm, chẳng chút ngấn hồ lem nhem. Ngay cả màu sắc của xơ vá cũng tiệp vào nền giấy cổ một cách hoàn mỹ.

Cạnh tráp sách, Tú Linh mở cuốn sổ nhật trình bọc bìa xanh, lật từng trang chữ Quốc ngữ ngay ngắn: — Đây là sổ nhật trình ghi chép từng khắc thi công. Mỗi trang giấy qua tay cháu đều được phủi sạch bụi bẩn, nhặt từng ấu trùng mọt, dùng nước tro bếp tinh luyện để rút hết chất chua gây ải giấy, sau đó mới gia cố bằng keo thảo mộc tự nhiên. Sáu mươi trang này đã ổn định thớ sợi, đạt độ bền chắc vững vàng.