Chương 12: Giao kèo rạn nứt

Tú Linh nhìn theo bóng lưng Đoan Nghiêm khuất hẳn sau tấm mành trúc buông lơi, tiếng guốc sơn khua lách cách gắt gỏng trên nền gạch Bát Tràng rồi chìm hẳn vào khoảng sân trước. Nàng không mảy may xao động, khẽ thở hắt ra một hơi dài rồi cài chặt then cửa buồng tối. Ánh mắt hằn học của tiểu thư họ Khắc không làm nàng sợ hãi, mà chỉ như hồi chuông nhắc nhở rằng mười bốn ngày sắp tới sẽ là cuộc chạy đua ráo riết để giữ lấy phẩm giá và sinh mệnh của chính mình.

Mười bốn ngày đêm tiếp theo, ngọn đèn hoa kỳ trong gian buồng xép của Khắc Bản Đường đỏ lửa gần như không ngớt. Tú Linh dồn trọn tâm lực cho sáu mươi trang địa bạ còn lại. Nàng kiên nhẫn chờ từng thớ giấy dó ngấu trọn lớp keo thảo mộc tự nhiên trong nhiệt độ mát mẻ, nâng niu tách từng mảng xơ mục, rồi tỉ mỉ dùng nhíp ngà dặm vá bằng xơ dướng rừng ven sông Đáy. Từng giọt hồ nếp khử chua bằng nước tro bếp thấm sâu vào thớ sợi, khiến những nếp gấp giòn gãy dần hồi sinh, phẳng phiu và dẻo dai như thuở ban đầu.

Đến ngày thứ mười ba, khi lật mở tới trang phụ lục cuối cùng — nơi đính kèm bản dập mộc bản ghi chép quy mô điền sản xứ Kinh Bắc — ngón tay Tú Linh bỗng khựng lại.

Dưới ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn dầu, nàng nhận thấy lớp biểu bì mép giấy có vết cộm bất thường. Tú Linh cầm thanh dao xén thép tôi lướt nhẹ một đường chuẩn xác, khéo léo tách lớp màng lụa mỏng bồi đè phía trên. Hiện ra trước mắt nàng là một mảnh mộc bản ghi chú chìm bằng mực đen cổ. Dòng chữ Hán sắc sảo cùng dấu triện son chu sa phơi bày trọn vẹn sự thật: việc dời mốc giới ba ngàn mẫu ruộng công làng Thượng vào năm Canh Thân không chỉ do tiền nhân Khắc Bản Đường đục sửa mộc bản, mà góc dưới còn rành rành chữ ký xác nhận cùng triện thảo của cụ cố nhà họ Lương — chính là cụ nội của Lương Thế Hiển!

Hóa ra mối thâm giao môn đăng hộ đối giữa hai nhà Khắc – Lương chẳng phải tình nghĩa môn đăng bách nghệ, mà bắt nguồn từ một giao kèo vấy bẩn công điền từ nửa thế kỷ trước.

Sống lưng Tú Linh lạnh toát. Nàng lập tức lấy cuốn sổ tay bìa da nhỏ giấu sâu dưới đáy tráp kim chỉ, cẩn trọng vẽ lại từng đường nét của sơ đồ mốc giới, chép rành rọt từng chữ Hán và đối chiếu cứ liệu lịch sử vào trang giấy trắng. Xong xuôi, nàng pha hồ dán lại mép lụa như cũ, rồi tiến hành công đoạn cuối cùng.

Đôi bàn tay thoăn thoắt xuyên từng mũi kim luồn sợi chỉ gai qua năm múi gân da nổi trên sống gáy, viền nẹp bốn góc bằng lụa điều cổ. Cuốn Địa bạ triều Lê độc bản gồm trọn vẹn một trăm hai mươi trang hoàn thiện không tì vết, tỏa hương thanh khiết của vỏ dướng và thảo mộc, trang nghiêm tựa một báu vật vừa bước ra khỏi lớp bụi mờ thời gian.

Sáng ngày thứ mười bốn, cánh cửa gỗ buồng tối kẽo kẹt mở ra. Cụ Khắc Trí chắp tay sau lưng bước vào, đôi mắt ti hí đảo quanh rồi dừng sững lại trên cuốn thư tịch đặt giữa bàn. Ông lão run rẩy lật giở từng trang, ánh mắt lộ rõ vẻ kinh ngạc tột độ. Thớ giấy mịn màng, các vết rách tiệp vào nền cũ hoàn mỹ, đường chỉ gai căng đều tăm tắp.

Cụ Trí gật gù liên hồi, nhưng chỉ chớp mắt sau, nét mặt già nua bỗng chốc đanh lại, khóe môi nhếch lên nụ cười toan tính. Cụ đặt mạnh cuốn sách xuống bàn, cất giọng lạnh tanh:

— Tay nghề khá lắm. Nhưng sáng mai đem nộp Tòa Đốc học, trên tờ biểu tấu trình quan Đốc học sẽ chỉ đề tên một mình con Đoan Nghiêm. Nó là thiên kim Khắc Bản Đường, đứng tên phục chế mới đủ danh giá nhận bằng khen và rạng danh môn hộ. Phận mày thợ phụ làm công, biết điều thì lùi lại phía sau.

Tú Linh đứng thẳng lưng, ngón tay miết nhẹ mép bàn gỗ lim, bình thản hỏi:

— Cháu nhường danh xưng cho cô Đoan Nghiêm cũng được. Nhưng còn ba mươi đồng bạc hoa xòe ông chủ đã ký giấy cam kết trích thưởng để trừ vào tiền chuộc khế ước của cháu thì sao?

Cụ Khắc Trí cười khẩy, xua tay gạt phắt:

— Tiền thưởng gì nữa? Bao năm qua mày ăn cơm, mặc áo của Khắc Bản Đường, công lao dạy dỗ của cái xưởng này há chỉ đáng giá mấy mươi đồng bạc? Ba mươi đồng ấy ta giữ lại trừ thẳng vào tiền cơm áo nuôi nấng mày từ nhỏ đến nay. Thế là ta đã mở lượng khoan hồng lắm rồi!