Chương 6: Mạch Xanh Tự Động

Làn sương dinh dưỡng mát rượi phả vào mu bàn tay tôi man mát. Những chùm rễ tơ trắng muốt lấp lánh giọt nước li ti khẽ rung rinh trong lòng ống nhựa, kiên cường bám chắc vào lớp xơ dừa vi sinh. Tôi cẩn thận đặt chiếc rọ nhựa trở lại hốc khoét nghiêng bốn mươi lăm độ, nghe lồng ngực mình đập rộn ràng một niềm vui sướng khó tả. Người già ở Trùng Khánh quê tôi vẫn nói, hạt ngô gieo trúng khe đá ẩm thì chỉ cần ba ngày là đâm chồi, nhưng rễ cây xà lách lãng mạn này phóng ra tua tủa giữa lòng ống nhựa rỗng tuếch quả thực là điều kỳ diệu chưa từng thấy.

Chỉ sau hơn một tuần được nuôi dưỡng bằng dòng dinh dưỡng bã đậu nành lên men từ bánh men nếp của bác Ba, một trăm năm mươi mầm non trên năm trụ đầu tiên lớn vùn vụt. Những tán lá xanh non mỡ màng, viền xoăn tít bắt đầu bung xòe, che kín cả thân ống nhựa xám xịt.

Buổi sáng hôm ấy, Linh đứng cặm cụi lật từng trang sổ tay bìa da, ngón tay nhỏ nhắn miết trên bảng số liệu ghi chép nồng độ EC và pH:

“Phương này, năm trụ này coi như mô hình kiểm chứng đã thành công trọn vẹn. Nhưng nếu chỉ có một trăm năm mươi hốc xà lách, dung lượng mẫu quá nhỏ, không thể nào đủ độ tin cậy thống kê để làm khóa luận tốt nghiệp loại xuất sắc, nói chi đến chuyện mang đi thi Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Toàn quốc.”

Tôi ngước nhìn suốt chiều dài hai mươi lăm mét của dải chân tường Giảng đường B. Bức tường vôi ẩm mốc kéo dài hun hút, khoảng đất hẹp một mét tám ngập nắng sớm rọi nghiêng.

“Ý mày là dựng kín hết luôn?” Tôi hỏi lại, ánh mắt rực sáng.

“Đúng vậy!” Linh quả quyết gật đầu. “Phải phủ trọn hai mươi trụ PVC. Với sáu trăm hốc rau, chúng ta mới có đủ cơ sở dữ liệu đối chứng về sinh khối, tốc độ hấp thu đạm hữu cơ và hiệu suất tuần hoàn nước.”

Thế nhưng, khi quy mô tăng gấp bốn lần, một bài toán hóc búa lập tức ập tới. Sáu trăm hốc rau trải dài hai mươi lăm mét đòi hỏi lượng dịch dinh dưỡng cực lớn và chu kỳ tưới phải chuẩn xác tuyệt đối. Thời tiết Sài Gòn nắng gắt thất thường, chỉ cần trưa nắng đứng bóng mà ngắt sương quá hai mươi phút, rễ khí canh không có giá thể đất che chở sẽ khô quắt lại ngay tức khắc. Ngược lại, nếu tưới liên tục lúc chập tối ẩm ướt, nấm bệnh sẽ bùng phát nhấn chìm cả vườn rau. Việc ba đứa thay phiên nhau chạy ra cắm rút phích điện máy bơm bằng tay hay canh đồng hồ báo thức là điều hoàn toàn bất khả thi.

“Cứ để đấy cho tao!” Huy đẩy gọng kính cận dày cộp, hai bàn tay còn dính đầy vết dầu mỡ vỗ ngực cái bộp. “Dân cơ điện tử nông nghiệp mà phải đi bật tắt công tắc thủ công thì vứt bằng tốt nghiệp đi cho xong.”

Nói là làm, Huy gom hết mớ linh kiện điện tử cũ, mấy mẩu dây đồng nhặt nhạnh từ phòng thực hành của khoa rồi nhốt mình biệt tích trong căn phòng trọ chật chội suốt ba ngày ba đêm. Điện thoại reo lúc nào cũng chỉ nghe tiếng tút tút bận hoặc tiếng ngáy khò khè kiệt sức.

Trong lúc Huy vùi đầu vào mớ dây nhợ và những dòng mã lập trình, tôi và Linh cũng chẳng ngơi tay một phút nào. Cứ bốn giờ chiều mỗi ngày, hai đứa lại thay phiên đẩy chiếc xe rùa cũ kỹ sang nhà ăn C5 gom những thùng bã đậu nành nóng hổi vừa ra lò từ xưởng làm sữa hạt. Nhờ có sự giúp đỡ của bác Ba, chúng tôi dựng thêm ba bồn ủ phân tầng ở góc khuất cạnh hàng rào mắt cáo, phối trộn đều đặn rỉ mật mía và men ủ. Mùi thơm ngòn ngọt như hèm rượu nếp ủ chín lan tỏa nhè nhẹ, thay thế hoàn toàn mùi ẩm mốc xú uế trước kia của con hẻm cụt.

Đến trưa ngày thứ tư, cánh cổng sắt rỉ sét bật mở. Huy bước vào với đôi mắt thâm quầng như gấu trúc nhưng nụ cười lại toe toét đến tận mang tai. Trên tay cậu ôm chặt một chiếc hộp nhựa kỹ thuật màu xám kín nước, to chừng bằng cuốn từ điển, bên ngoài lộ ra một màn hình LCD nhỏ xíu và mấy đầu dây cảm biến bọc cao su chịu nhiệt.

“Kiệt tác đây rồi!” Huy tự hào chìa chiếc hộp ra, giọng khàn đặc nhưng đầy vẻ đắc thắng. “Tao dùng một bo mạch vi điều khiển giá mấy chục ngàn kết hợp với cụm cảm biến nhiệt độ - độ ẩm gắn rời. Hệ thống này đo thông số môi trường liên tục mỗi giây. Trời mát thì chu kỳ phun ngắt quãng mười lăm phút một lần; hễ nhiệt độ chân tường vượt quá ba mươi mốt độ C, nó tự động kích hoạt bơm phun ba mươi giây mỗi năm phút để hạ nhiệt rễ tức thì. Lại còn có rơ le tự ngắt bảo vệ chống đoản mạch nữa!”