Chương 11: Thước đo của thầy giám thị

Tiếng vỗ tay rào rào của lớp 11A3 vẫn vang vọng khắp phòng thí nghiệm số hai, nhưng tâm trí Đậu Trọng Nhân đã dồn cả về phía bóng áo sẫm màu ngoài hành lang. Cậu khẽ đặt chiếc bình xịt nhôm lên mặt bàn đá, trao đổi nhanh một ánh mắt với Minh Khôi rồi bước ra cửa.

Gió từ khoảng sân trường xào xạc thổi qua những tán nhãn cổ thụ. Thầy Đỗ Văn Tuấn đứng tựa lưng vào lan can, chùm chìa khóa quen thuộc trong tay khẽ kêu lách cách. Đôi mày rậm của người thầy giáo kỳ cựu khẽ nhíu lại khi thấy cậu học trò tiến lại gần.

“Em chào thầy ạ.” Nhân lễ phép cất lời, lồng ngực vẫn còn đập nhanh sau màn trình diễn vừa rồi.

Thầy Tuấn không đáp ngay. Ánh mắt nghiêm nghị của thầy quét qua vạt áo đồng phục còn vương mùi thảo mộc của Nhân, giọng trầm đục cất lên:

“Mùi thảo mộc lấn át được mùi khét rất nhanh, học sinh trong phòng đều tưởng thế là xong. Nhưng làm khoa học không thể dừng ở cảm quan bề ngoài, anh Nhân ạ.”

Nhân giật mình, hai bàn tay vô thức siết nhẹ mép áo:

“Dạ, thưa thầy…”

“Dung môi sinh học của các anh sử dụng cồn và tinh dầu thực vật.” Thầy Tuấn ngắt lời, từng câu dứt khoát như gõ thước trên bục giảng. “Khử mùi tức thời trong hai phút mới chỉ chứng minh được khả năng che lấp hoặc hấp phụ cơ học ban đầu. Độ bền hóa học của các liên kết hữu cơ ấy duy trì được bao lâu? Nếu độ tinh khiết của các phân đoạn tinh dầu không đạt chuẩn, lượng dung môi bay hơi trong phòng kín tích tụ lại sẽ trở thành một nguồn ô nhiễm thứ cấp nguy hiểm. Một thí nghiệm nửa vời trong không gian kín có thể biến thành mầm họa bất cứ lúc nào.”

Từng lời răn đe của thầy như gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự phấn khởi vừa nhen nhóm trong lòng Nhân. Cậu không hề tự ái, trái lại, tư duy thực nghiệm nhạy bén lập tức nhận ra lỗ hổng chí mạng mà cả nhóm đã bỏ qua trong cơn vội vã. Nhân cúi đầu, giọng chân thành:

“Em hiểu rồi ạ. Chúng em mới giải quyết được bài toán nhũ hóa và chống oxy hóa, chưa kiểm soát chặt chẽ tốc độ bay hơi của dung môi sau khi phân tán. Em cảm ơn thầy đã nhắc nhở.”

Thầy Tuấn thoáng ngạc nhiên trước thái độ tiếp thu điềm tĩnh ấy. Thầy không nói thêm, chỉ khẽ gật đầu rồi quay lưng bước dọc hành lang, để lại tiếng chìa khóa va chạm khô khốc.

Quay trở lại phòng thí nghiệm, Nhân lập tức triệu tập nhóm. Nghe Nhân thuật lại những cảnh báo của thầy giám thị, Minh Khôi không hề nản chí mà thoăn thoắt mở cuốn sổ tay bìa da, ngòi bút lướt nhanh trên trang giấy:

“Thầy Tuấn nói chuẩn đấy! Chúng ta phải bổ sung ngay quy trình kiểm tra độ tinh khiết và đồ thị bay hơi vào tập báo cáo cấp trường. Tớ sẽ rà soát lại các bảng số liệu đo lường.”

Ba ngày tiếp theo là chuỗi thời gian chạy đua nghẹt thở của nhóm Thảo Mộc Xanh. Trên góc sân thượng lộng gió sông Đào, Long cặm cụi cân chỉnh từng vòng ống đồng làm mát để duy trì nhiệt độ ngưng tụ chuẩn xác ở 98 độ C, đảm bảo phân đoạn citral và limonene đạt độ tinh khiết cao nhất. Linh miệt mài hoàn thiện các bản vẽ cấu trúc phân tử và quy trình điều chế sinh thái bằng màu nước trong cuốn sổ tay bọc vải thô.

Chiều thứ Sáu, toàn bộ tập hồ sơ dày dặn cùng các mẫu thử được gửi tới Hội đồng thẩm định khoa học kỹ thuật cấp trường. Trong phòng họp Ban Giám hiệu, cô Hoàng Mai đã dõng dạc bảo vệ công trình của học trò. Qua cánh cửa khép hờ nhìn từ hành lang, Nhân thấy cô giáo trẻ tự tin trình chiếu từng thông số, dõng dạc khẳng định tính an toàn tuyệt đối của hệ dung môi xanh không cồn công nghiệp và khả năng ứng dụng thực tế vào việc làm sạch môi trường học đường.