Chương 16: Nhiệt độ của niềm tin

Đậu Trọng Nhân run run đưa hai tay đón lấy chiếc nhiệt kế thủy ngân bọc đồng cùng đồng hồ áp kế kim loại từ tay thầy Tuấn. Mặt kính đồng hồ sáng loáng phản chiếu ánh đèn vàng ấm áp trong phòng giám thị, xua tan hoàn toàn cảm giác buốt giá nơi đầu ngón tay cậu sau những ngày dài căng thẳng.

“Em cảm ơn thầy. Sáng mai chúng em sẽ túc trực sẵn trên sân thượng.” Nhân khẽ cúi đầu, ôm chặt hai thiết bị đo đạc quý giá vào lồng ngực rồi cẩn thận khép cửa phòng.

Đúng sáu giờ ba mươi phút sáng hôm sau, khi những tia nắng sớm vừa rọi qua màn sương mỏng giăng trên dòng sông Đào, bốn thành viên nhóm Thảo Mộc Xanh đã tề tựu đông đủ bên khoảng sân thượng một trăm hai mươi mét vuông. Hoàng Long kiểm tra lại từng khớp nối ống đồng, Minh Khôi nắn nót ghi lại thông số nhiệt độ môi trường vào sổ tay, còn Thảo Linh thì thoăn thoắt xếp ngay ngắn những chiếc cốc đong sạch bóng.

Tiếng kim loại va vào nhau leng keng quen thuộc vang lên từ cầu thang gạch cũ. Nhân quay lại, thấy bóng dáng đậm người của thầy Đỗ Văn Tuấn xuất hiện nơi bậu cửa thông gió. Thầy mặc chiếc áo sơ mi bạc màu cài kín cổ, chiếc cặp da sờn góc kẹp bên hông, đôi mắt hoa râm quét một lượt quanh khu vườn xanh mướt đang tỏa hương sả nồng nàn.

Không có tiếng quát nạt hay lời quở trách thường thấy. Thầy Tuấn bước chậm rãi đến trước cụm thiết bị chưng cất hồi lưu. Bàn tay thô ráp đầy vết chai của thầy sờ nắn từng mối hàn thiếc, gõ nhẹ lên thành nồi inox hai đáy, rồi cúi người quan sát thật kỹ van xả áp tự động do Long tự tiện bằng đồng thau.

“Gia công cơ khí khá đấy, đường ren kín và không có ba-via,” thầy Tuấn gật đầu, giọng trầm và dứt khoát. Thầy rút trong túi ngực ra một cây bút chì gỗ, chỉ thẳng vào đoạn ống nối giữa bình cầu phân đoạn và ống sinh hàn ruột gà: “Nhưng các anh các chị vẫn non tay ở khâu tách phân đoạn. Tinh dầu sả chanh chứa hai hợp chất bay hơi chủ đạo là limonene và citral. Limonene nhẹ hơn, sôi ở dải nhiệt thấp, còn citral cần duy trì chính xác từ chín mươi bảy đến chín mươi chín độ C. Nếu để nhiệt độ dao động quá nửa độ, hai phân đoạn sẽ trộn lẫn, làm giảm độ tinh khiết và tăng nguy cơ bay hơi thứ cấp trong phòng kín.”

Thầy Tuấn tháo chiếc nhiệt kế bọc đồng trên tay Nhân, tự mình lắp vào nút cao su chịu nhiệt ở cổ bình cất:

“Nhìn vào ngấn thủy ngân này. Khi nước sôi cách thủy, không được tăng dòng điện trở đột ngột. Phải điều chỉnh chiết áp từ từ, giữ bọt khí sôi lăn tăn đều đặn. Nhân, em cầm sổ ghi chép từng nấc nhiệt; Khôi, theo dõi áp kế; Long, giữ tay cầm van xả sẵn sàng.”

Được sự chỉ điểm chuyên môn tỉ mỉ của người thầy giàu kinh nghiệm, cả nhóm bắt tay vào vận hành mẻ chưng cất mẫu chuẩn cuối cùng. Tiếng nước reo êm ả trong khoang cách thủy thay thế cho nỗi nơm nớp lo sợ ngày nào. Dưới sự điều phối điềm tĩnh của thầy Tuấn, Nhân chăm chú dõi theo từng vạch chia độ. Khi cột thủy ngân chạm ngưỡng chín mươi bảy độ rưỡi, dòng chất lỏng ngưng tụ bắt đầu tí tách chảy qua đầu ống sinh hàn, rơi đều đặn vào bình hứng.

Từng giọt tinh dầu phân đoạn trong vắt như sương sớm, thơm ngát mùi sả bưởi the mát mà không hề gắt nồng. Nhân cẩn thận dùng ống hút định lượng hút lấy lượng citral tinh khiết vừa thu được, hòa trộn cùng dung môi ethanol sinh học, dịch chiết polyphenol lá ổi và chất nhũ hóa pectin cùi bưởi theo đúng tỷ lệ tối ưu. Hệ dung môi mới tạo thành trong suốt tuyệt đối, lắc đều không hề bị tách lớp hay vẩn đục. Khi Nhân xịt thử một làn sương mỏng lên tấm kính kiểm nghiệm, dung dịch bay hơi đồng đều sau ba phút, bề mặt kính khô ráo, thoảng hương dịu nhẹ và không để lại bất kỳ màng nhờn oxy hóa nào.

Thầy Tuấn cầm tấm kính lên soi dưới ánh mặt trời, khẽ gật đầu:

“Mẫu này đạt tiêu chuẩn an toàn bay hơi học đường. Giữ nguyên quy trình này cho mẻ nộp dự thi.”

Thời gian trôi nhanh như một cái chớp mắt. Đêm trước ngày khai mạc và nộp sản phẩm chính thức cho Hội đồng thi cấp tỉnh, khoảng sân thượng dãy nhà thực hành vẫn sáng đèn. Thầy Tuấn vẫn nán lại cùng nhóm trên sân thượng sau khi cô Hoàng Mai vừa xuống văn phòng Đoàn hoàn tất hồ sơ niêm phong gửi ban tổ chức. Gió đêm từ triền đê sông Đào thổi về mát rượi, xua bớt nỗi căng thẳng đang đè nặng lên từng gương mặt mười sáu tuổi.

Bỗng nhiên, một tiếng rít xì xì chói tai phát ra từ cụm nắp nồi chưng cất.

Nhân giật mình nhìn sang. Kim đồng hồ áp kế kim loại rung bần bật rồi vọt mạnh qua vạch 1,2 át-mốt-phe, lao thẳng về phía vạch đỏ nguy hiểm. Hơi nước bốc lên mù mịt quanh thân van xả phụ, kèm theo tiếng gõ lạch cạch dồn dập bên trong đường ống.