Chương 14: Kình ngư ngậm ống thở

Vệt lửa đỏ quạch từ những bó đuốc dầu trẩu quét loang loáng qua rặng sậy, chỉ cách mũi thuyền chài của Nguyễn Phục chừng nửa trượng. Ánh đuốc hắt lên mặt nước những mảng sáng nhờ nhờ, soi rõ từng nhánh lau ngả nghiêng trong gió bấc. Trên mạn chiếc thuyền tuần tiễu hai tầng của giặc Tống, tiếng chân giậm thình thịch cùng tiếng hò hét xì xồ bằng tiếng Bắc vọng lại rợn người.

Phục giơ cao cánh tay phải, năm ngón xòe rộng rồi nắm chặt lại thành hình quả đấm. Đó là hiệu lệnh ngầm quen thuộc của phường kình ngư bến Vạn Chài: nín thở, chìm sâu!

Không một tiếng động thừa thãi. Một trăm hai mươi tráng đinh kình ngư thoăn thoắt ngậm ống sậy rỗng quấn chặt dầu rái vào miệng, tay trái giữ chặt túi khí da dê bên sườn, tay phải bám vào mép ván. Những thân hình vạm vỡ, trần trụi đen bóng xăm hình giao long đồng loạt nghiêng mình, khẽ lướt xuống dòng nước lạnh căm căm của sông Như Nguyệt. Nước sông mùa đông buốt như xát muối vào da thịt, nhưng không một ai rùng mình hay bật ra tiếng thở than. Họ chìm lỉm vào làn nước đen ngòm tựa những đàn cá trắm khổng lồ lẩn vào hang tối.

Ngay phía trên đầu họ, luồng đuốc của giặc quét mạnh qua ngọn sậy xào xạc. Một tên lính Tống cầm sào dài chọc vu vơ vài nhát xuống mặt nước ven bãi bồi, mũi sào sượt qua thân sậy chỉ cách Phục một gang tay. Thấy bùn non cuộn lên đùng đục không có bóng người, chiếc thuyền giặc khẽ lượn mạn, hướng mũi chèo quay trở lại giữa lòng sông sâu tiếp tục tuần tiễu. Tiếng còi canh nhọn hoắt xa dần, nhường lại khoảng không gian mịt mùng cho tiếng sóng vỗ bờ cát.

Dưới đáy sâu, Phục nhả đầu ống sậy khỏi mặt nước, khẽ nới lỏng nút thắt túi khí da dê để ép bớt hơi, hạ dần thân mình chìm sâu xuống đáy nước buốt thấu xương. Bóng tối dưới lòng sông đặc quánh như mực nho, chỉ le lói vài vệt lân tinh yếu ớt bám trên thân rong rêu. Đáy sông Như Nguyệt đoạn ngã ba Xà Nang lổn nhổn những rặng đá tai mèo sắc nhọn chĩa ngược lên như hàm răng cọp.

Phục khẽ búng chân trần, bơi lượn vòng quanh mép lạch ngầm để định vị thế trận. Từng tốp kình ngư mười người phối hợp nhịp nhàng như đã tập dượt trăm lần. Họ ôm lấy những búi xích ngạnh ba chấu nặng trịch từ đáy thuyền chài được từ từ thả chìm xuống theo dây néo bằng thừng gai. Nhờ có lớp vỏ dâu rừng ngâm dầu rái quấn kín từng mắt xích mà Nguyễn Thị Nguyệt cùng phụ nữ xóm bến dày công bện nên, những khối kim loại vạn cân va quẹt vào đá tai mèo chỉ phát ra tiếng trượt êm ru, tựa như da trăn miết qua bờ đá.

Phục ra hiệu cho bốn tráng đinh lực lưỡng nhất ghì chặt đầu mối xích lớn vào một mỏm đá ngầm nhô cao giữa đáy lạch. Kim khí lạnh buốt hòa cùng nước rét như muốn đông cứng từng thớ cơ bắp, nhưng ngọn lửa căm hờn và lời thề giữ vững phòng tuyến bờ Nam đã tiếp thêm sức mạnh vô song cho những người con sông nước.

Đến lượt khâu then chốt nhất: cắm cọc lim neo xích.

Những thân gỗ lim già ngâm bùn đen nhánh, to bằng thân cây chuối hột, đầu dưới được thợ rèn Từ Sơn bọc những mũi sắt nhọn hoắt hình mũi giáo. Phục lặn xuống sát đáy lạch, nơi giao nhau giữa tầng bùn dẻo quánh và nền đá ngầm lởm chởm. Chàng áp ngực vào thân cọc lim, dùng đôi chân trần rắn chắc kẹp chặt thế đứng. Hai kình ngư khác bơi áp sát, tay cầm vồ gỗ nghiến to bản giáng mạnh xuống đầu cọc.

“Thình! Thình! Thình!”

Dưới sức ép của nước sâu, âm thanh phát ra trầm đục, nghẹn ngào lan truyền qua tầng bùn đáy sông. Mũi sắt bén ngót cắn phập vào thớ đá tai mèo, lún sâu từng tấc một. Cứ sau mươi nhát vồ, thợ lặn lại phải thay phiên nhau ngậm ống sậy ngoi lên sát mép nước hớp một ngụm khí trời hoặc ghé miệng hít một hơi dài từ túi khí da dê mang bên mình.