Chương 2: Bản Khế Ước Đen

Tiếng gào khóc ai oán của người vợ góa vừa ngất lịm nơi bến sông như vẫn còn văng vẳng bên tai Lê Thục Đoan khi cô rảo bước qua khoảng sân gạch rêu phong của Tòa án Tỉnh Sa Đéc. Đoạn đường từ bến đò về công sở chỉ chừng vài tầm dao quăng, nhưng sự ngột ngạt của hơi ẩm mùa nước nổi quyện cùng nỗi căm phẫn trước cảnh bạo phú hiếp đáp dân lành khiến lồng ngực cô tức nghẹn. Đoan kéo lại vạt áo bà ba sẫm màu, hít một hơi sâu để lấy lại sự điềm tĩnh cần có của một nữ thư ký lục sự.

Sau cả buổi trưa nán lại bến đò cùng bà con chăm sóc chị Lụa hồi sức rồi mới về sở, văn phòng lục sự lúc này đã xế chiều và vắng tanh, chỉ có tiếng quạt trần quay đều đều phả xuống luồng gió hanh hao. Vừa đặt chiếc cặp da xuống bàn làm việc, ánh mắt Đoan đã chạm ngay vào một tập hồ sơ dày cộp mang bìa xanh của Ty Thanh tra, bên trên ghim tờ phiếu chuyển thụ lý khẩn cấp do đích thân người đại diện hãng tàu Bá Kỳ Vận Tải vừa đệ trình cách đây nửa giờ.

Đoan ngồi xuống ghế, lật mở từng trang giấy còn nồng mùi mực in lẫn mùi ẩm mốc đặc trưng của công văn đường sông. Trương Bá Kỳ hành động nhanh đến mức đáng sợ. Gã không chỉ nộp bản sao văn tự vay nợ mười ngàn đồng bạc Đông Dương có chữ ký và dấu điểm chỉ của Trần Văn Toàn, mà còn kèm theo một đơn thỉnh cầu khẩn cấp: yêu cầu Tòa án Tỉnh Sa Đéc công nhận quyền thụ hưởng trọn gói mười lăm ngàn đồng bạc bồi thường từ hợp đồng bảo hiểm đường sông của hãng L’Indochinoise Assurances, đồng thời phát lệnh niêm phong lò gốm Cổ Thao Thiết trước giờ Ngọ ngày mai để cấn trừ nợ nần.

Ánh mắt Đoan lướt nhanh qua các điều khoản pháp lý khô khốc, rồi dừng lại ở tờ phụ lục ủy quyền đính kèm phía sau bản khế ước nợ. Bằng óc quan sát sắc sảo của người thường xuyên đối chiếu chứng thư, đôi lông mày lá liễu của cô khẽ nhíu lại.

Đoan với tay lấy chiếc kính lúp nhỏ để trên giá sách, kéo ngọn đèn bàn sát lại gần mép giấy. Dưới tròng kính phóng đại, sự tương phản hiện lên rõ mồn một. Phần văn tự nợ mười ngàn đồng bên trên được viết bằng loại mực tàu đen mờ, thớ giấy bản ngả màu vàng ố tự nhiên do tiếp xúc với không khí từ vài tháng trước. Thế nhưng, ở phần phụ lục ủy quyền thụ hưởng bảo hiểm ngay phía dưới, nét mực đen lại ánh lên một sắc tím than bóng lộn, viền chữ sắc nét khác thường — thứ mực tím than ngoại quốc mới chỉ xuất hiện tại các quầy buôn Tây phương chừng dăm tuần lễ nay. Nghiêm trọng hơn cả, con dấu tròn thị thực của phòng công chứng đè lên chữ ký trông méo mó, đường viền mực đỏ lem nhem về mé bên phải như thể được đóng bằng một lực dập vội vã, cẩu thả trong lúc mực nền chưa kịp khô hẳn.

— Giấy nợ cũ, nhưng phụ lục ép tiền bảo hiểm lại là đồ mới tinh… — Đoan lẩm bẩm một mình, bàn tay nắm chặt mép bàn gỗ sao.

Kẻ làm khế ước đã tính toán từng đường đi nước bước để bóp nghẹt gia đình người thợ gốm. Nếu bản phụ lục này được Tòa án Tỉnh phê chuẩn, mười lăm ngàn đồng bạc bảo hiểm — vốn là chiếc phao cứu sinh duy nhất của góa phụ Lụa và đứa con chưa chào đời — sẽ rơi thẳng vào túi Bá Kỳ, còn mảnh đất lò gốm cha truyền con nối cũng bị siết sạch sành sanh.

Nhìn kim đồng hồ trên tường điểm bốn giờ rưỡi chiều, Đoan hiểu rằng mình không thể chần chừ thêm một khắc nào. Cô cẩn thận xếp lại tập hồ sơ vào ngăn kéo khóa kín, chỉ sao chép lại những điểm nghi vấn then chốt vào cuốn sổ tay nhỏ, rồi xách cặp da rời khỏi văn phòng, rảo bước về phía con rạch Cái Sơn.

Hoàng hôn buông xuống nhuộm đỏ ối mặt nước rạch Cái Sơn. Căn nhà lá ba gian đơn sơ của cụ Ngọ Doãn Đăng nằm nép mình bên rặng dừa nước rậm rạp, khói bếp từ chái sau bay là là trên mái rạ. Bước qua cánh cổng tre khép hờ, Đoan thấy cụ Đăng đang ngồi khoan thai bên chiếc bàn tròn bằng gỗ mít trước hiên, tay nâng chiếc dùi gỗ mun nhỏ khẽ gõ lên một mẩu gốm cổ, nét mặt trầm tư tĩnh lặng như tách biệt hẳn với sự xô bồ của cõi nhân gian.

— Cháu chào cụ Ngọ, — Đoan bước lên bậc thềm, cất giọng rành rẽ.

Cụ Đăng ngẩng đầu lên, chòm râu dài chấm ngực khẽ lay động, đôi mắt sáng ánh nét hiền từ:

— Cô Đoan đấy à? Ngồi xuống uống chén nước vối cho nhuận giọng. Vụ việc ngoài bến sông ban sáng, chắc nơi công môn đã có động tĩnh rồi phải không?