Chương 8: Ngọn Khói Dưới Đèn Cồn

Làn khói mỏng màu xám nhạt vừa cuộn lên từ chén nước lạnh mang theo luồng hơi khét hăng nồng nặc khiến Thục Đoan theo phản xạ giật lùi lại nửa bước, vội lấy vạt áo bà ba che ngang cánh mũi. Cụ Ngọ Doãn Đăng nhanh tay chụp chiếc nắp sành úp kín miệng chén, chặn đứng làn khí lạ lan ra căn phòng nhỏ phía sau lò nung.

Nhìn gương mặt thoáng tái đi của cô thư ký trẻ, cụ Đăng khẽ điều hòa hơi thở theo thuật dưỡng sinh, giọng từ tốn dặn dò:

— Khí độc thảo mộc tuy chưa đủ đậm đặc để làm hại người trong gian phòng thoáng này, nhưng tuyệt đối không được khinh suất hít sâu. Thứ dung môi ngâm tẩm nguội này độc tính rất dữ.

Thục Đoan hít một hơi dài trấn tĩnh, buông tay áo xuống rồi cất giọng gấp gáp:

— Thưa cụ Ngọ, chứng cớ rành rành thế này, nhưng nếu chỉ có hai cụ cháu ta biết thì viên thanh tra người Pháp liệu có chịu tin? Ông René Morel nhất quyết vin vào biên bản của hãng bảo hiểm để giải ngân cho lão Hội đồng Trương!

— Lão hiểu mối bận tâm của cô. — Cụ Đăng điềm đạm mỉm cười, đôi mắt sáng ánh lên nét quắc thước. — Quan lại xứ bảo hộ quen nhìn đời qua giấy tờ và những con số thực chứng. Muốn thuyết phục họ, ta phải dùng chính đôi mắt và lý tính của họ để phân định trắng đen. Lão đã nhờ chú thợ gốm Hai Lãm cầm phong thư đính kèm mẫu bùn đáy sông đến dinh quận từ sớm, kính mời ông Delacroix sang đây.

Lời cụ vừa dứt, ngoài sân lò gốm Cổ Thao Thiết bỗng vang lên tiếng bước chân rầm rập của cảnh binh cùng tiếng vó ngựa khua giòn trên nền đất nện. Cánh cửa gỗ dày khẽ lay động rồi mở rộng. Chánh thanh tra Jean-Luc Delacroix trong bộ âu phục sẫm màu thẳng thớm, vóc dáng cao lớn uy nghiêm, sải bước tiến vào phòng. Đôi mắt xanh thẳm của viên quan ba Pháp quét nhanh qua dãy bình gốm mộc rồi dừng lại nơi bàn giám định.

— Chào ông Ngọ. — Delacroix khẽ gật đầu theo phép xã giao lịch thiệp, giọng nói tiếng Việt lơ lớ nhưng dứt khoát. — Nhận được thư mời khẩn của ông kèm lời bảo chứng từ cô Thư ký lục sự, tôi lập tức rời công sở sang ngay. Tuy nhiên, thời hạn bốn ngày đình chỉ bảo hiểm trôi qua rất mau. Nếu hôm nay ông không đưa ra được một bằng chứng vật lý thuyết phục vượt trên biên bản kỹ thuật của ông Morel, tôi buộc lòng phải để quy trình hành chính vận hành theo luật định.

— Mời ông Chánh thanh tra an tọa. — Cụ Đăng từ tốn chắp tay đáp lễ, chỉ chiếc ghế gỗ sao đối diện. — Mọi sự thật trên cõi đời này đều để lại dấu vết xác thực, chỉ cần ta dùng đúng phương pháp gạn lọc. Xin ông hãy kiên nhẫn quan sát cuộc khảo nghiệm sau đây.

Delacroix ngồi xuống ghế, hai bàn tay đan vào nhau đặt lên mặt bàn, ánh mắt chăm chú dõi theo từng cử chỉ của cụ già một trăm tám mươi lăm tuổi.

Cụ Đăng với tay lấy chiếc đèn cồn thủy tinh đặt ở góc khay gỗ. Cụ dùng que diêm quẹt lửa, bấc đèn lập tức bùng lên ngọn lửa xanh lam thuần khiết, tuyệt nhiên không vương một gợn khói đen hay mùi dầu hôi.

Kế đó, bằng chiếc kẹp đồng dài cán mun, cụ Đăng gắp lấy mảnh gốm men lam men rạn vớt từ đáy bùn Vàm Cỏ Lau đưa lại gần ngọn lửa. Thao tác của cụ chuẩn xác và mềm mại lạ kỳ, giữ mảnh vỡ lơ lửng cách chóp lửa chừng hai phân để luồng nhiệt tỏa đều mà không làm đen sạm xương đất.

Khi bề mặt men thanh thiên bắt đầu ửng nóng, cụ Đăng cầm một tấm gương tròn bọc viền bạc sáng loáng, nhẹ nhàng úp nghiêng phía trên mảnh gốm chừng ba tấc để đón trọn luồng khí đối lưu bốc lên từ ngọn đèn.

Chỉ sau mươi hơi thở, một hiện tượng kỳ lạ hiển hiện trước mắt ba người trong phòng.

Dưới tác động của sức nóng đèn cồn, chất dịch ngâm tẩm nguội đang đông kết sâu trong mạng lưới kẽ rạn li ti lập tức bị nhiệt phân bay hơi. Từng làn khói xám mờ mịt từ kẽ men rạn chân chim túa ra như sợi chỉ, cuộn tròn rồi bám chặt vào mặt gương bạc lạnh ngắt bên trên. Chỉ trong chớp mắt, mặt gương sáng loáng đã phủ kín một lớp muội xám xịt, nhờn nhẫy như mỡ cá.

Cùng lúc đó, một mùi khét lẹt xộc ra, vừa hăng nồng như rễ cây thối rữa, vừa ngai ngái đắng nghét khiến căn phòng chùng xuống bầu không khí ngột ngạt.

Delacroix biến sắc, vội rút chiếc khăn tay viền chỉ trắng che mũi, mày rậm nhíu chặt: