Chương 3: Đạo Làm Bếp Dưới Nắng Sương

Trần Khang đứng lặng nơi bậu cửa gian nhà gỗ, đôi bàn tay bất giác siết chặt vạt áo vải thô. Vết thương do mũi tên bắn sượt qua bả vai đêm qua đã khô miệng, khí huyết trong lồng ngực không còn cuộn trào bỏng rát nhờ bát cháo nếp hòa tương cổ nghìn ngày mà cụ Ôn vừa bón cho chàng. Trước mắt chàng, bóng lưng quắc thước của cụ già một trăm năm mươi bảy tuổi sừng sững như cây tùng cổ thụ giữa hiên nhà, ánh mắt sáng quắc dõi thẳng về chân trời phía kinh thành An Định xa xôi – nơi mối thù giết cha và bóng đen gian thần Thôi Bác Lăng vẫn đang bủa vây.

Nhận thấy tiếng thở dồn dập của chàng thiếu niên, cụ Ôn khẽ nghiêng đầu, chòm râu cước lay động theo làn gió sớm:

— Tâm con còn động lắm, Khang nhi. Lửa giận hừng hực trong lòng chẳng thể làm hạt gạo chín ngon, chỉ khiến nồi cơm khê khét mà thôi. Theo lão ra sân!

Nói đoạn, cụ Ôn cầm chiếc muôi gỗ gụ trăm năm nhẵn bóng, thong dong sải bước xuống thềm gạch. Trần Khang vội vàng lau vệt mồ hôi lạnh trên trán, cất bước theo sau.

Vừa bước qua khỏi bóng râm mái ngói rêu phong, một khung cảnh kỳ vĩ mà dung dị đập vào mắt chàng. Khoảng sân gạch rộng thênh thang của thôn Đoài ngập tràn ánh nắng ban mai, soi rọi ngay hàng thẳng lối đúng một trăm lẻ tám chiếc chum sành Thổ Hà trầm mặc. Mỗi chiếc chum đều mang sắc da lươn sẫm bóng, da sành đanh mịn, ngậm trọn sương sớm tinh khôi của dải đất phù sa ven sông Nhuệ. Mùi hương ngầy ngậy, ấm nồng của hạt đỗ rang hòa quyện cùng vị ngọt thanh của nếp cái hoa vàng tạo nên một bầu không khí thuần khiết, xua tan sạch sẽ cảm giác tanh tưởi nơi ngự thiện đầy sát khí mà chàng vừa trốn thoát.

Cụ Ôn dừng chân trước một chiếc chum sành ở hàng đầu tiên, đưa cho Trần Khang một thanh dầm gỗ dài:

— Ngự trù chốn hoàng cung thường chỉ mải mê xốc chảo gang lớn, vung đao bén lượn múa cầu kỳ để làm vừa mắt vương tôn quý tộc. Nhưng gốc rễ của sự sống bắt đầu từ sự nhẫn nại. Hãy mở nắp vại này, quấy tương cho lão!

Trần Khang đón lấy thanh dầm, trong lòng vẫn nung nấu ý muốn mau chóng luyện tập đao công để báo thù, liền nắm chặt cán gỗ dồn lực khuấy mạnh. Dòng tương nâu sẫm cuộn lên ầm ầm, bọt khí vỡ tung tóe, sánh cả lên thành sành.

— Dừng lại! — Cụ Ôn gõ nhẹ cán muôi vào bả vai chàng, giọng nghiêm cẩn. — Con đang trút oán khí vào chum tương đấy ư? Tương nếp là thức ăn của trời đất. Nước mưa hứng từ mây trời, nếp cái hoa vàng chắt chiu từ bùn đất, đỗ tương ấp ủ dưới nắng hanh. Quấy tương phải nương theo nhịp chuyển vần của tạo hóa, tay đưa đều đặn từ mép chum chìm dần xuống đáy, rồi nhẹ nhàng nâng lên để men ủ bên dưới được thở, được đón ánh dương. Con hấp tấp thô bạo thế này, mốc nếp gãy vụn, hạt đỗ nát bấy, tương sẽ chua chát ngay trước khi kịp ngấu!

Trần Khang giật mình, hai cánh tay run rẩy dừng lại. Nhìn vào xoáy tương đang vẩn đục bọt đỏ vì sự nôn nóng của chính mình, chàng cắn môi, khẽ cúi đầu tạ tội. Chàng hít một hơi thật sâu, gạt bỏ những hình ảnh đao kiếm chém giết đêm qua ra khỏi tâm trí, chậm rãi xoay chuyển thanh dầm. Từng vòng, từng vòng một, chậm rãi như dòng nước sông Nhuệ êm đềm lượn quanh lũy tre xanh. Quả nhiên, chỉ một thoáng sau, mặt tương phẳng lặng trở lại, ánh lên một màu nâu cánh gián mượt mà như lụa.

Chưa dừng lại ở đó, cụ Ôn chỉ tay về phía chiếc nong tre lớn đựng đầy những hạt đỗ tương tròn mẩy phơi dưới hiên:

— Giờ thì đãi đỗ. Nhặt từng hạt sâu mọt, hạt lép vứt đi. Sau đó nhóm lửa chõ gang đồ nếp, dùng khứu giác của một ngự trù để phân biệt ba tầng hương lúc xôi chín tới!

Trần Khang ngồi thụp xuống bên nong tre. Từng hạt đỗ vàng óng trượt qua ngón tay thô ráp đầy vết chai sần của chàng. Việc đãi đỗ tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự tập trung cao độ; chỉ cần một hạt lép mốc đen sót lại cũng đủ làm hỏng cả chum tương quý. Chàng tỉ mẩn nhặt từng hạt một, rồi lại chụm củi nhóm lửa dưới đáy chõ gang. Khi làn khói trắng bốc lên nghi ngút mang theo hơi nước ngào ngạt, chàng nhắm mắt lại hít sâu. Ban đầu là mùi thơm nồng của gạo nếp mới gặt, kế đến là vị ngọt bùi của lớp nhựa nếp đang quyện vào nhau, và cuối cùng là hương thơm thanh thoát, dịu mát như hoa dại thoảng qua khi hạt nếp chín dẻo thấu tận lõi.

Đúng lúc ấy, từ phía ngõ tre bỗng vang lên tiếng bước chân thoăn thoắt cùng giọng cười giòn tan, trong trẻo như tiếng chim hót buổi sớm:

— Khang huynh đồ xôi khéo đấy, nhưng lửa dưới đáy chõ hơi quá tay rồi, làm hạt nếp ngoài rìa đổ mồ hôi nhiều quá!

Trần Khang mở mắt ngước nhìn. Trước mắt chàng là một thiếu nữ mười chín tuổi vận chiếc áo cánh màu nâu non, eo thắt dải lụa điều đỏ thắm. Nàng có khuôn mặt tròn trĩnh rạng rỡ, đôi mắt lá dong sáng ngời thông tuệ, hai tay đang cẩn thận bưng một chiếc nia tre phẳng phiu. Người nàng thoang thoảng mùi hương mộc mạc của rơm rạ mùa gặt.