Chương 11: Vệt Máu Trên Nhánh Bưởi

Chiếc gáo dừa trên tay bà Nhạn tuột rơi xuống thềm cỏ ướt sương, phát ra một tiếng “cụp” khô khốc.

Gió sớm mé sông Hậu thổi thốc qua rặng bần xao xác, mang theo hơi nước lạnh buốt phả vào gương mặt nhăn nheo của bà lão chín mươi hai tuổi. Bà đứng chết trân bên bờ rào râm bụt, đôi mắt đục mờ vì năm tháng dán chặt vào nhánh bưởi cằn cỗi mé triền đất sụt. Trên nhánh gai nhọn hoắt chìa ra mé rạch, chiếc khăn rằn sọc xanh trắng cũ mòn vắt lủng lẳng, vệt máu sẫm màu đã khô quắt lại từ bao giờ, tựa như một vết chém cứa thẳng vào lòng người ở lại.

Bà Nhạn run rẩy chống chiếc gậy trúc từng bước nặng trịch bước tới mé rạch lở. Cả một vạt doi đất bồi đêm qua còn lành lặn nay đã bị dòng xoáy ngầm khoét rỗng, sụt thành một hố sâu hoắm nham nhở bùn non. Dưới lòng hố lầy lội, dấu chân trần cày xới ngổn ngang, đất nhão toạc ra từng mảng bộc lộ rõ vết trườn lết quằn quại của một người phải dùng hết chút hơi tàn để ngoi lên khỏi vũng sình.

Bà run run đưa những ngón tay khẳng khiu cẩn thận gỡ mối khăn rằn ra khỏi nhánh gai bưởi. Vệt máu khô ráp cọ vào lòng bàn tay bà, ram ráp và lạnh ngắt. Chiếc khăn này chính tay bà đã dệt từ sợi bông miệt dưới rồi nhuộm màu chàm cách đây ngót ba mươi năm, mép khăn đã sờn chỉ theo từng con nước phà đưa khách qua sông. Người đàn ông cả đời kiêu ngạo ấy đi đâu cũng quấn nó trên cổ, như một thói quen không thể nào dứt bỏ.

Ruột gan bà Nhạn thắt lại từng cơn, một nỗi xót xa bàng hoàng trào dâng nghẹn ứ nơi cuống họng.

Hơn bảy mươi tư năm làm vợ chồng, có ngóc ngách nào trong nếp ăn nết ở của ông Huân mà bà không tường tận. Ký ức xa xưa bỗng chốc dội về cuồn cuộn như con nước rong tháng Chạp. Năm ấy ông Huân tròn ba mươi tuổi, giữa một đêm mưa giông bão giật, sợi dây cáp mây bọc đồng của bến phà bất thần bị đứt bật ngược lại, quất một đường chí mạng ngang lưng ông toạc da xẻ thịt, máu tuôn xối xả ướt đẫm vạt áo bà ba. Ấy vậy mà khi người ta cáng ông về nhà ngói, đối diện với nước mắt lã chã của người vợ trẻ, ông vẫn cắn chặt quai hàm đến bật máu, nhất quyết không rên một tiếng thở than. Ông còn gạt phắt đi, nạt nỏ bằng cái giọng gia trưởng cộc cằn rằng ba cái trầy da tróc vảy ấy chẳng nhằm nhò gì với cánh đàn ông chèo đò bến bãi.

Cái tính nết cố chấp, trọng sĩ diện ngút trời ấy theo ông suốt gần một thế kỷ. Đau đớn đến đâu ông cũng nuốt ngược vào trong, sai quấy đến đâu cũng không chịu mở lời xin lỗi. Vậy mà giờ đây, ở cái tuổi chín mươi sáu gần đất xa trời, ông lại cởi bỏ áo the khăn đóng, lén lút giữa canh ba chèo xuồng ngược dòng nước xiết, còng lưng vác từng ky bùn non bồi gốc bưởi cho bà. Để rồi trong đêm tối mịt mùng, đất sụt người ngã, ông phải cắn răng chịu đựng một mình giữa bùn lầy lạnh ngắt, rồi lại lết thân tàn ma dại trôi dạt về bên kia sông.

Bà Nhạn siết chặt chiếc khăn rằn trong nắm tay nhăn nheo, khóe mắt già nua ngân ngấn nước. Bà tự nhủ với lòng là phải giận, phải để mặc ông cho bõ những năm tháng dài đằng đẵng sống trong sự áp đặt lạnh lùng của nếp nhà ngói ba gian. Nhưng ngặt một nỗi, dòng máu đỏ thấm trên dải khăn rằn này sao mà nhức buốt đến tận tim gan.

Đang lúc tâm can rối bời như mớ bòng bong thì ngoài mé bến chòi lá bỗng vang lên tiếng mái dầm khua nước cuống quýt. Chiếc xuồng ba lá lướt nhanh qua rặng dừa nước, mũi xuồng đâm sầm vào bờ bùn làm đàn cá thòi lòi giật mình nhảy lao xao.

— Má Năm ơi! Má Năm ơi!

Chị Ba Lành từ dưới xuồng nhảy tót lên bờ, vạt áo bà ba ướt đẫm bùn sình, gương mặt tròn trịa tái ngắt không còn giọt máu. Chị vừa thở hổn hển vừa chạy bổ vào vườn bưởi, hai tay chắp lại rối rít:

— Trời đất quỷ thần ơi, má còn đứng đây tưới cây sao má Năm! Hồi tảng sáng le te gáy, thằng Tía ra bến phà kéo dây neo thì chết điếng khi thấy chiếc xuồng tam bản dạt vào chân trụ đá. Cụ Cầm nằm bất tỉnh dưới khoang xuồng, cả người lạnh ngắt như cục đồng trôi sông!

Bà Nhạn nghe như có luồng sét đánh ngang tai, chiếc gậy trúc trên tay khẽ chao nghiêng. Bà nén cơn chấn động trong lồng ngực, cố giữ giọng bình thản nhưng ngữ điệu đã run rẩy thấy rõ:

— Rồi… rồi bên nhà ngói ra sao rồi?