Chương 5: Chuyến Đò Nửa Đêm

Bàn chân trần của cụ Huân chạm xuống mép nước lạnh ngắt, bùn non nhão nhoét trồi lên qua kẽ ngón chân run rẩy. Gió bấc rít từng cơn qua rặng bần de ra mặt rạch, mang theo hơi sương buốt giá và mùi ngai ngái của lớp phù sa mới theo con nước nhảy bờ. Cụ đưa tay tháo sợi dây mây bện ngâm vôi đang buộc ghìm mũi xuồng vào gốc mù u cổ thụ. Chiếc xuồng tam bản cũ kỹ khẽ chòng chành, phát ra tiếng cọ quẹt vào bẹ dừa nước khô. Cụ Huân nín thở lắng tai nghe ngóng; hướng căn chòi bến phía trên dốc cao, tiếng thở đều đặn của thằng Tía vẫn chìm sâu trong giấc ngủ say nhoài.

Cụ nhẹ nhàng bước xuống lòng xuồng, lưng còng hơi gập xuống để giữ thăng bằng. Manh áo bà ba vải ú sờn vai mỏng manh chẳng cản nổi từng đợt gió lạnh luồn qua da thịt nhăn nheo, nhưng trong lồng ngực cụ lúc này, nỗi xót xa ân hận còn nung nấu nóng rực hơn cả than hồng. Cụ với tay cầm lấy cây dầm gỗ sao đã mòn vẹt chuôi cầm, khẽ khàng chống mạnh mũi dầm vào triền đá ngầm, đẩy chiếc xuồng lướt êm ra giữa dòng lạch tối om.

Nước lớn rạng canh ba cuộn lên đỏ quạch, con nước từ đại giang sông Hậu tràn qua ngã ba sông nhánh chảy xiết tựa thác ngầm. Vừa ra khỏi tầm che chắn của rặng bần mé bến, mũi xuồng tam bản lập tức bị luồng nước dữ hất chệch sang mạn trái. Hai cánh tay gần trăm tuổi của cụ Huân căng cứng, gân xanh nổi chằng chịt trên làn da mồi. Đôi bàn tay từng tám mươi năm bám chặt dây cáp mây bến phà ghìm riết lấy cán dầm gỗ sao, chống cự với từng đợt sóng vỗ dập dồn.

Dưới đáy lạch, những doi cát bồi ngầm và hốc xoáy nước sâu khôn lường cuộn tròn như miệng chum nuốt chửng bọt bèo. Người chèo đò tay mơ hay lũ tài công tàu sắt ỷ vào máy nổ nếu liều mạng lách qua khúc sông này trong đêm đen ắt hẳn sẽ bị xoáy nước nhấn chìm hoặc va vào đá ngầm bể nát đáy thuyền. Nhưng từng tấc bùn, từng con lượn sóng nơi đây đã in sâu vào tâm khảm của người trùm bến Cầm gia suốt gần một thế kỷ. Cụ Huân nheo mắt nhìn ngọn sóng vỗ mạn xuồng, lắng tai nghe tiếng nước réo rắt dưới lòng sông mà lựa thế chuyển dòng. Cụ không dùng sức cạn kiệt của thân già để đấu đá ngang ngửa với dòng nước xiết, mà nương theo từng xoáy nước, lách mũi xuồng trườn qua mép doi cát cạn, từng nhịp dầm dẻo dai đẩy con thuyền nhỏ nhích từng sải nước ngược về phía cồn Bưởi.

Mỗi nhịp chèo là một lần khớp vai nhức buốt, vết sẹo dài do sợi cáp mây đứt quất phải năm ba mươi tuổi bên lưng lại giần giật đau nhói. Thế nhưng, cụ Huân cắn chặt hàm răng rụng gần hết, mắt đăm đăm nhìn về chấm sáng le lói nơi chòi lá của bà Nhạn phía bờ xa. Nửa năm trời bà dứt áo ra cồn bãi cằn cỗi này, chắc hẳn mỗi đêm cũng phải chịu đựng cái lạnh buốt xương tủy thế này đây. Nỗi cô đơn quạnh quẽ trong ngôi nhà ngói ba gian hôm nay chẳng thấm vào đâu so với những uất ức, đắng cay mà cụ đã trút lên tấm thân gầy guộc của người vợ tào khang suốt bảy mươi tư năm qua. Nghĩ đến đó, hai cánh tay già nua lại như được tiếp thêm sinh lực, cụ Huân ghìm chặt cán dầm, đưa chiếc xuồng lách qua bãi xoáy cuối cùng, cặp êm vào bãi bồi sau doi đất cù lao Bưởi.

Mũi xuồng cắm phập vào doi đất bùn lầy thụt sâu. Cụ Huân thở dốc, buông dầm rồi ngồi thụp xuống be xuồng một lát cho nhịp tim đập bình ổn lại. Xung quanh tĩnh mịch như tờ, chỉ có tiếng ếch nhái uôm uôm nơi đầm sậy và tiếng lá bưởi xào xạc theo ngọn gió chướng. Cụ quờ tay xuống đáy xuồng, lấy chiếc ky bện bằng nan tre già cật có thắt mối dây mây ngâm vôi quen thuộc và cái xẻng sắt đã tra cán ngắn.

Bước chân xuống bùn lầy, bùn lạnh buốt ngập sâu ngang bắp chân cụ Huân. Bùn phù sa ngậm nước rong vừa mới lắng xuống dẻo quánh, nồng nặc mùi rong rêu và mùi rễ cây mục rữa của dòng sông quê hương. Cụ khom lưng, cắm lưỡi xẻng sâu xuống đáy bùn, xúc từng mảng phù sa non đỏ au, nặng trịch đổ đầy vào lòng ky tre. Đất phù sa lòng rạch này là thứ mỡ màu quý giá nhất miệt vườn, gom tụ bao tinh túy của con nước đầu nguồn đổ về. Ngày trước khi còn ở bên nhà ngói, bà Nhạn từng ước ao có được mấy ky bùn non này để bồi dưỡng cho vườn bưởi sau nhà cằn cỗi, nhưng cụ Huân mải mê giữ cái oai quyền bến phà, chỉ quen việc ra lệnh sai bảo người khác chứ chưa từng một lần cúi mình xúc bùn cho vợ.