Chương 6: Dấu Chân Trong Sương

Con nước ròng rút xiết đưa chiếc xuồng tam bản trôi xuôi về lại doi đất bến phà bên miệt Phong Điền. Cụ Cầm Bá Huân neo vội dây mũi vào rễ bần già, hai bắp chân run rẩy bước lên bờ đất mà đầu gối như muốn sụm xuống. Cả tấm lưng còng ê ẩm, vết sẹo dài do sợi cáp đứt quất trúng năm ba mươi tuổi lại râm ran nhức buốt từng cơn theo từng nhịp thở dốc. Đẩy nhẹ then cửa buồng, cụ ngó thấy thằng Tía vẫn nằm co ro ngủ say trên chõng tre bến đò, tiếng ngáy đều đặn hòa cùng nhịp sóng vỗ bờ đá hoa cương.

Cụ Huân khẽ khàng lau khô bùn non bám nơi cổ chân, nhưng lòng dạ cụ thì cồn cào như có trăm ngàn con kiến bò. Cụ đứng ngồi không yên. Hình bóng mảnh mai của người vợ già chín mươi hai tuổi cặm cụi một mình nơi mé cồn cứ chập chờn bám riết lấy tâm can. Nghĩ tới mấy gốc bưởi non vừa đắp bùn đỏ, nghĩ tới bàn tay gầy guộc của bà Nhạn sớm mai thức dậy ra vườn, chân cụ lại tự dưng dợm bước. Cụ không đành lòng ngồi yên trong căn nhà ngói lạnh ngắt này. Giấu đi chiếc xẻng sắt và ky tre dính bùn, cụ Huân khoác lại manh áo bà ba ú bạc màu, chống gậy trúc men theo doi cát bồi, lội tắt qua luồng rạch cạn sang lại mé cồn Bưởi khi mặt trời còn chưa ló dạng.

Màn sương sớm bàng bạc như khói tỏa trùm kín rặng bần và dải đầm sậy. Cụ Huân lom khom nép mình sau một gốc bần già cỗi de ra mé nước, vạt lá rậm rạp che khuất thân hình gầy guộc. Từ chỗ này nhìn sang chòi lá của bà Nhạn chỉ chừng hai chục tầm tay. Ngọn gió chướng thổi tạt qua mang theo hơi lạnh buốt da buốt thịt, nhưng hai mắt cụ vẫn đăm đăm nhìn về cánh cửa liếp còn cài then kín mít.

Tiếng then tre lách cách vang lên phá tan bầu không khí tịch mịch của bãi cồn.

Cụ Huân nín bặt hơi thở, hai bàn tay gân guốc bấm chặt vào lớp vỏ xù xì của thân bần. Cánh cửa liếp hé mở, bà Nhạn chống một cây gậy tre ngà chầm chậm bước ra hiên. Dáng bà nhỏ thó, chiếc áo bà ba màu tro đã giặt đến bạc thếch phủ trên đôi vai gầy guộc trĩu nặng dấu vết của gần trọn một thế kỷ nhọc nhằn. Bà đưa tay lên che trán, đôi mắt đục mờ vì tuổi tác khẽ chớp chớp đón làn gió sớm, rồi quay người lần từng bước run rẩy ra phía vườn bưởi sau chòi.

Dáng bà chậm chạp lần bước về phía mấy luống bưởi mới bén rễ hôm trước bị sóng tàu sắt xới tung lớp đất mặt. Nhưng vừa bước tới bờ luống đầu tiên, bước chân bà bỗng khựng lại.

Trước mắt người đàn bà già nua, mảnh vườn xơ xác đêm qua nay đã đổi khác hoàn toàn. Ba gốc bưởi da xanh cằn cỗi đã được bồi đắp những mô bùn non đỏ quánh, phẳng phiu và dẻo mịn. Từng mảng phù sa ngọt lịm gom tụ từ đáy lạch sâu được tém gọn gàng, vun tròn êm ái ôm trọn lấy chùm rễ non tơ trồi lên mặt đất. Toàn bộ cỏ gai nhọn hoắt, rác mục và những mảnh miểng chai vỡ do con nước cuốn dạt vào đều đã được gom sạch bong, chất ngay ngắn thành một đống nhỏ bên mé rãnh thoát nước.

Bà Nhạn đứng chết lặng. Chiếc gậy tre trên tay bà khẽ run lên bần bật. Ngón tay thon gầy thoang thoảng mùi vỏ bưởi đưa lên sờ nắn từng thớ đất non còn ươn ướt sương đêm. Nhìn bàn tay gầy guộc của vợ run rẩy chạm vào lớp phù sa mát rượi, cụ Huân biết bà đã nhận ra. Ở cái miệt cù lao này, ngoài một lão thợ phà già nua thấu suốt từng ngóc ngách luồng lạch sông nhánh, còn ai rỗi công lội lạch sâu nửa đêm xúc bùn bồi gốc cho bà?

Bà Nhạn khom lưng, ánh mắt dò xét lần theo bờ đất ướt sũng dẫn ngược xuống mé sông. Nơi mé nước xâm xấp phù sa, lớp bùn lầy còn in hằn những dấu chân người sâu hoắm. Đó là dấu bàn chân trần to bè, ngón chân tẽ ra bám chặt lấy mặt bùn trơn tuột, gót chân lún sâu vì phải gánh gồng vật nặng. Một dấu chân quá đỗi thân thuộc mà hai người đã cùng đi qua suốt bảy mươi tư năm dưới một mái nhà ngói ba gian.

Bỗng nhiên, ánh mắt bà Nhạn dừng lại nơi mé rào dâm bụt trổ hoa đỏ rực.

Trên một nhánh gai nhọn hoắt chìa ra lối đi, một đoạn dây mây bện ngâm nước vôi trắng đục mắc chặt vào đó, đuôi dây còn đung đưa nhè nhẹ theo làn gió bấc. Thứ dây mây dẻo dai bện ba tao ngâm vôi chết để chống mối mọt và nước mặn này là vật gia truyền độc nhất vô nhị của dòng họ Cầm, dùng để giăng cáp kéo phà suốt mấy mươi năm qua. Người thường chẳng ai có được, càng không ai xài thứ dây mây ngâm vôi ấy để thắt lưng hay buộc ky tre.