Chương 7: Củi Mù U Khô

Làn khói xám mỏng manh bảng lảng bay qua ngọn dừa nước, mang theo hương vỏ bưởi nướng khô quen thuộc phả vào sống mũi làm cay xè đôi mắt kèm nhèm của Cầm Bá Huân. Cụ đứng chết lặng bên rặng bần già, hai bàn chân tê buốt ngập sâu trong bùn lạnh, dõi nhìn chái bếp sau chòi lá hồi lâu. Ngọn khói ấy vẫn ấm, nhưng cánh liếp tre cài then phía trước vẫn đóng kín như một lời khước từ dứt khoát. Cụ khẽ thở dài, siết chặt chiếc khăn rằn vắt ngang vai rồi quay gót lần bước trở về bến phà Phong Điền trước khi vầng dương ló rạng hẳn.

Suốt một ngày hôm ấy, lòng lão trượng chín mươi sáu tuổi như có lửa đốt. Cụ ngồi trên phản gỗ lau chùi từng chiếc dầm sao, mắt chốc chốc lại ngóng qua doi cồn bên kia sông nhánh. Cụ biết rõ tánh nết người vợ tào khang của mình; bà Nhạn ngoài mặt mềm mỏng nhưng bên trong sắt đá, một khi đã quay lưng thì muôn trùng sóng gió cũng khó lay chuyển. Nhưng nếu cụ buông xuôi, vết thương lòng suốt mấy mươi năm gia trưởng đè nén sẽ vĩnh viễn không bao giờ lành lại được.

Đêm hôm sau, con nước rong rằm vừa chớm lớn, lạch sông cuồn cuộn chảy xiết. Đợi thằng Tía ngủ say trong chòi bến, cụ Huân lại lặng lẽ trở dậy. Lần này, dưới lòng xuồng tam bản không còn ky bùn non, mà là một ôm củi mù u chẻ nhỏ, phơi khô nỏ qua mấy con nắng chói chang, được cụ gom góp từ chái nhà ngói đem theo. Thứ củi mù u đượm than, cháy dai mà không nổ lách tách, nấu nước khuấy chè là nhất xứ. Bên cạnh bó củi, chiếc giỏ tre đậy kín đựng mớ cá bống cát vàng ươm mập mạp, do chính tay cụ lội mương giăng lưới từ buổi xế chiều, con nào con nấy còn quẫy đuôi tanh tách.

Mái dầm gỗ sao cắm sâu vào dòng nước đục, nắn mũi xuồng rẽ sóng ngược dòng. Khớp vai bên phải nhói buốt theo từng nhịp chèo, vết sẹo dài do cáp đứt năm ba mươi tuổi căng cứng như sợi dây gân kéo giật từng cơn. Cụ Huân cắn chặt hàm lợi già nua, gồng mình ghìm mũi xuồng tránh con nước xoáy ngầm nơi doi cát lở. Phải mất gần nửa giờ cật lực, mạn xuồng mới khẽ va vào bờ đất quen thuộc sau chòi lá cồn Bưởi.

Đêm đã về khuya, bốn bề xóm cồn vắng ngắt. Cụ Huân lần bước lên bờ, đôi bàn chân trần bấm sâu vào luống đất non cụ mới bồi đêm trước. Cụ khom lưng ôm lấy bó củi mù u, bước thật khẽ khàng men theo bờ rào dâm bụt. Dưới ánh trăng mờ đục của con nước rằm, căn chòi lá nép mình im lìm, ngọn đèn hột vịt bên trong liếp cửa đã tắt tự bao giờ.

Cụ Huân dừng lại trước hiên chòi, nhẹ nhàng đặt bó củi khô xuống góc đất cao ráo nhất, nơi mái lá chìa ra che chắn kín đáo để sương đêm không làm ẩm ướt từng thanh củi. Cụ còn tỉ mẩn bẻ mấy tàu lá chuối khô đắp lên trên chốc. Đoạn, cụ lấy xâu cá bống cát xỏ bằng cọng lác treo cẩn thận lên chiếc đinh sắt cắm nơi vách nứa, tránh lũ chuột đồng hay mèo hoang đánh hơi mò tới. Làm xong mọi việc, cụ Huân đứng tần ngần nhìn vách lá thêm một lát, nghe rõ tiếng thở đều đặn của bà Nhạn bên trong mới yên lòng trở gót xuống xuồng, thả trôi theo con nước ròng xuôi về đất liền.

Đến tận trưa hôm sau, cái nắng gay gắt rải vàng trên doi đất bến phà. Cụ Huân đang ngồi bên trụ đá hoa cương bện lại mấy tao mây thì chiếc đò gỗ kéo tay từ cồn Bưởi cập bến. Thằng Tía cột chắc dây lòi vào cọc bến, nhanh nhảu chạy lại gần, hạ giọng thầm thì:

— Ông cố ơi, ban sớm chắt ghé quán chè cồn Bưởi đưa đồ mắm muối giùm xóm, thấy lạ lắm nghen!

Cụ Huân dừng tay bện mây, ngước đôi mắt mờ đục nhìn chắt nội:

— Lạ cái giống gì? Bà cố mầy có đau ốm chi không?

Thằng Tía gãi đầu, chép miệng thuật lại: