Chương 5: Bến Chợ Mường Khau

Bác Vượng nheo mắt qua kính chắn gió nứt chân chim, đôi mày hoa râm nhíu chặt. Cung đường đá dăm phía trước vắng tanh, chỉ có sương lạnh cuồn cuộn đổ xuống trắng xóa. Bằng linh tính của một người lính lái xe Trường Sơn dạn dày sương gió, bác hiểu ngay: sương núi đọng nước làm đá dăm trơn như bôi mỡ, cánh ngựa thồ và dân gánh gồng đã sớm dạt vào mấy hốc đá ta-luy phía dưới để tránh trượt chân rơi xuống vực.

“Thằng Thược, hạ kính buồng lái xuống một đốt ngón tay, nghếch tai nghe tiếng đá lăn!” Bác Vượng quát khẽ. “Thằng Cò ngồi thụp xuống sàn đuôi, bám chắc khung sắt, cấm ngó ngoáy!”

Thược dạ ran, thoăn thoắt quay chốt kính để gió núi buốt giá ùa vào khoang lái. Bác Vượng đạp lút chân côn, gài cần số vào số hai để tận dụng sức hãm của buồng nén động cơ, rồi nhấp nhả nhịp nhàng chân phanh hơi. Bàn tay chai sần ghì chặt vô lăng gỗ, bác vươn tay giật mạnh sợi dây đồng trên nóc cabin.

“Ò... o... oanh!”

Tiếng còi đồng rền vang, âm thanh trầm đục dội vào vách đá tai mèo xé toạc màn sương báo hiệu cho người phía dưới. Con Voi Già rùng mình, bốn bánh xe to bản cắn lún vào mặt đá dăm ướt nhẹp, từ từ bò xuống dốc. Từng khúc cua tay áo hiểm trở trôi qua êm ả dưới tay lái lão luyện của người tài già. Chiếc lò than phía sau vẫn phì phò nhả khói ấm sực.

Bà Năm Dược ở khoang sau thở phào nhẹ nhõm, phe phẩy chiếc khăn rằn:

“Lão tài già này tay lái lụa gớm! Cứ tưởng quả này phải lội bộ xuống núi chứ!”

Cả xe cười râm ran, không khí căng thẳng tan biến. Qua khúc cua chữ chi cuối cùng, sương mù loãng dần, mở ra thung lũng Mường Khau thanh bình dưới nắng sớm. Con Voi Già lăn bánh qua cổng chào gỗ nghiến, đỗ xịch trước sân đất nện của bến chợ rực rỡ sắc áo chàm, đưa toàn bộ chuyến xe cán đích an toàn tuyệt đối.

Bác Vượng kéo cần phanh tay, thở phào một hơi nhẹ nhõm khi hành khách lục tục xuống xe trong tiếng reo vui náo nức. Bác quay sang Thược:

“Khóa van hơi đáy lò rồi theo tao dẫn thằng Cò đi tìm bà nó kẻo tan chợ.”

Thược dắt tay thằng Cò theo bác Vượng, len qua những sạp hàng nứa tiến về cuối chợ - nơi tập trung bà con bán quế hồi từ các bản vùng cao mang xuống. Vừa bước tới sạp quế thơm nồng, thằng Cò bỗng sáng rực mắt, hét toáng:

“Bà ngoại! Bà ngoại ơi!”

Nó buông tay Thược, lao tới ôm chầm lấy một bà cụ người Tày trạc bảy mươi tuổi, lưng còng gầy guộc trong bộ áo chàm bạc màu đang ngồi bần thần bên đôi sọt tre. Hai bà cháu ôm nhau mừng tủi, nước mắt lăn dài trên má. Bà cụ vừa lấy vạt áo chàm lau mặt cho cháu, vừa mắng yêu:

“Trời đất ơi, cái thằng quỷ nhỏ này! Sao mày lại mò lên tận đây một mình thế hả con?”

Bác Vượng bước tới, từ tốn kể lại chuyện thằng bé trốn dưới gầm xe từ bến Sỏi. Nghe xong, bà cụ run run chắp tay trước ngực, cúi gập người tạ ơn:

“Đội ơn ông tài già, đội ơn chú lơ xe! Không có hai vị làm phúc chở che, cháu tôi nó bơ vơ giữa đường đèo thì tôi biết sống sao đây!”

Thằng Cò quệt nước mắt, bỗng quỳ thụp xuống níu gấu áo bảo hộ dính dầu mỡ của bác Vượng, khẩn khoản:

“Bác tài Vượng ơi! Cho cháu theo xe làm chân quét than nhé! Tối cháu ngủ với bà ngoại, ngày xe lên cháu quét dọn thùng xe, tiếp củi cho anh Thược! Cháu chỉ xin bữa cơm no thôi, không lấy tiền công đâu bác!”

Bác Vượng nhìn ánh mắt sáng ngời của đứa trẻ mồ côi biết thương bà, trong lòng khẽ lay động. Bác xoa đầu đinh khét nắng của nó, nheo mắt cười:

“Được rồi! Đứng dậy đi thằng nhóc. Tao nhận mày làm phụ xe nhí trên Con Voi Già. Nhưng phải nghe lời bà ngoại, chăm sóc bà chu đáo, lúc nào xe lên mới được ra phụ việc, rõ chưa?”

Thằng Cò nhảy cẫng lên reo hò, bà cụ rơm rớm nước mắt gật đầu cảm kích.

Trở lại bãi xe cữ đứng bóng, Thược vội chạy lại khoang khách giúp cô giáo Ngân bê chiếc hòm gỗ đựng sách giáo khoa và chiếc ba lô con cóc xuống đất.

Đứng tựa lưng vào thùng gỗ xe Desoto, bác Vượng châm mồi thuốc lào bằng chiếc bật lửa cối vỏ đạn đồng, tủm tỉm nhìn hai người trẻ tuổi. Thược bước chân thọt nhẹ, hai tai đỏ ửng vì ngượng ngùng khi đỡ bọc sách giúp cô giáo.

“Cảm ơn anh Thược nhiều lắm ạ,” cô Ngân mỉm cười dịu dàng, hai má ửng hồng dưới vành nón lá. “Không có anh và bác Vượng giúp đỡ, em chẳng biết xoay xở sao với mấy hòm sách lớp một này để mang vào trạm xá bản nhận lớp.”

“Dạ... không có gì đâu cô giáo,” Thược gãi đầu bẽn lẽn. “Cô lên cắm bản dạy chữ cho con em đồng bào là quý lắm rồi. Lần sau cô cần gửi sách vở gì từ xuôi lên, cứ bảo tôi, tôi khuân giúp hết!”

Bác Vượng bật cười thành tiếng, nhả làn khói thuốc thơm nồng rồi cất giọng trêu tếu:

“Này chú mày, định xách đồ cho cô giáo vào tận trạm xá luôn đấy à? Còn bao nhiêu sọt măng nứa của bà con đang chờ dỡ kìa!”

Cô giáo Ngân che miệng cười duyên, khẽ cúi đầu chào bác Vượng rồi rảo bước theo cán bộ xã Mường Khau đang đợi đón. Thược nhìn theo bóng chiếc áo sơ mi hoa nhí khuất sau rặng sa mộc, mặt mũi vẫn còn ngơ ngẩn khiến bà Năm Dược đang dỡ hàng gần đó cất giọng the thé chọc quê:

“Gớm chưa kìa! Hồn vía chú lơ bay theo cô giáo trẻ lên tận non cao rồi ông Vượng ơi!”

Tiếng cười lại nổ ra rôm rả khắp bến chợ. Bác Vượng cùng Thược xắn tay dỡ hàng giúp tiểu thương. Bà Năm Dược mua được bọc xôi nếp nương lá dong nóng hổi, hồ hởi bẻ đôi dúi vào tay hai thầy trò nửa nẹp xôi chấm muối vừng thơm nức mũi. Vị bùi của vừng, vị ngọt dẻo của nếp nương hòa vào hơi ấm tình người khiến mọi nhọc nhằn của chặng đường đèo dốc tan biến như bọt nước.

Mãi đến cữ chiều muộn, khi nắng quái rải màu vàng vọt trên những chỏm đá tai mèo và chợ phiên bắt đầu vãn khách, một cảnh tượng nực cười bỗng xuất hiện ở đầu ngõ bến.

Bác Vượng đang ngồi nhấp chén chè xanh đặc sánh bên quán nước mái gianh, bỗng nghe thấy tiếng lục lạc lách cách xen lẫn tiếng hò reo trêu chọc của đám trẻ con bản xứ.

Bác ngước mắt nhìn ra đường cái. Chiếc xe diesel bốn mươi lăm chỗ bóng lộn của đội Sao Mai đang lết từng bước nặng nề vào bến, đầu xe bị kéo giật bởi hai con bò u to lớn do người dân địa phương dắt đi. Cản trước méo mó, nắp ca-pô bám đầy vệt nước rỉ sét và muội đen cháy khét từ vụ nổ két nước giữa trưa.

Toàn Dầu Gió lếch thếch đi bộ bên cạnh, chiếc áo sơ mi lụa đắt tiền ướt sũng mồ hôi dính bùn đất, chiếc cặp da kẹp nách dúm dó. Mặt gã xám ngoét, một tay cầm lọ dầu cù là xức lia lịa lên hai bên thái dương để xua đi cơn đau đầu và nỗi bẽ bàng tột độ.

Trông thấy Con Voi Già đỗ sừng sững, sạch sẽ ở trung tâm bến đỗ, lại thấy bác Vượng ngồi ung dung thưởng trà, Toàn tức tối run cả người. Gã hầm hầm sấn lại gần quán nước, quạt chiếc mũ cối phành phạch, nghiến răng:

“Lão Vượng! Lão đừng tưởng chuyến này cỗ xe than củi của lão gặp may mà lên mặt! Cơ chế Đổi Mới hạch toán là của xe diesel tốc độ cao, chứ không phải chỗ cho cái đống sắt vụn cổ lỗ sĩ nhả khói ngạt người ấy đâu!”

Bác Vượng thong thả đặt chén nước chè xuống bàn gỗ nứt nẻ, ngước nhìn khuôn mặt bóng nhẫy của đối thủ, điềm đạm nhếch mép:

“Xe nào cũng là xe mậu dịch phục vụ cần lao cả, ông Toàn ạ. Chỉ có điều, xe muốn chạy đường dài thì bụng dạ người cầm lái phải ngay thẳng, chứ cậy máy khỏe mà nhồi nhét cướp chuyến rồi ép số tạt đầu thì có ngày lao cả xe xuống vực đấy thôi.”

Bị nói trúng tim đen trước bao ánh mắt dồn vào, Toàn Dầu Gió tím tái mặt mày. Gã chỉ ngón tay đeo nhẫn vàng vào mặt bác tài già, gằn từng tiếng cay độc:

“Được lắm! Lão cứ chờ đấy! Tôi thề trong vòng đúng một tháng tới, đội Sao Mai này sẽ dùng mọi thủ đoạn quét sạch cái xe than củi của lão khỏi tuyến đường đèo Gió! Để xem lúc ấy lão còn cười nổi không!”

Buông lời đe dọa xong, Toàn hậm hực quay lưng, lủi thủi bước theo cỗ xe diesel đang được đôi bò kéo lê lết về bãi sửa chữa góc bến.

Bác Vượng không đáp lại. Bác rút chiếc bật lửa cối vỏ đạn đồng, châm ngọn lửa vàng rực rồi thong thả rít một hơi thuốc lào giòn tan. Nhìn theo bóng Toàn chìm dần vào làn sương núi chập choạng buông xuống thung lũng Mường Khau, linh tính người lính già mách bảo bác rằng, những chuyến xe sắp tới trên cung đường đèo hiểm trở sẽ không còn êm ả.