Chương 14: Chiếc Trâm Thuyền Buôn & Mối Hận Bảy Năm

Tiếng tri hô thất thanh ngoài chân kè Cây Da Chìm dội qua vách nứa, đập thẳng vào lồng ngực cô Sen từng hồi thảng thốt. “Máu! Có ván thuyền dính máu chôn dưới kè!” Tiếng thét của anh Cai Tám hòa cùng tiếng gầm gừ điên tiết của Bá hộ Hạp xé toạc màn đêm ẩm ướt bên bến sông. Ngoài bờ kè, tiếng lão bá hộ the thé quát tháo, xua đám gia nhân vác đao gậy toan xông vào giật đuốc hòng san đất lấp lại miệng hốc vừa sụt lở. Nhưng tiếng đòn cọc tre gõ chan chát của đám tráng đinh xóm lò cùng tiếng tù và dồn dập của tuần đinh xóm trên kéo tới đã kịp thời ngăn chặn bàn tay hung hãn. Tiếng người tuần đinh quát tháo thị uy, nghiêm lệnh giữ nguyên hiện trường chờ trời sáng bẩm báo lên quan phủ. Bá hộ Hạp nghiến răng ken két, buông lời đe dọa cay độc rồi hậm hực dẫn đám lâu la rút lui vào màn đêm lầy lội.

Sóng gió ngoài bến bãi tạm lắng, nhưng trong căn chòi lá xiêu vẹo, lòng cô Sen vẫn cuộn trào như dòng nước lũ. Bé Mận giật mình thút thít trong cơn mơ, hai bàn tay nhỏ xíu níu chặt lấy vạt áo mẹ. Cô Sen ôm ghì đứa con gái tám tuổi vào lòng, bàn tay gầy guộc run rẩy vỗ nhè nhẹ lên lưng con. Tiếng nấc nghẹn ngào ai oán từ kẽ đá sâu thẳm vừa được cụ Uy nhen lửa sưởi ấm dường như vẫn còn vương vít đâu đây, buốt nhói từng khúc ruột. Suốt bảy năm trời ròng rã, anh Tráng cùng bốn người bạn phu nằm lạnh lẽo dưới lớp đá hộc và vôi vữa, đến một nén nhang thơm hay một nấm mồ yên ấm nơi đất mẹ cũng chẳng có được.

Cô Sen rút chiếc trâm tre cài trên mái tóc xuống. Chiếc trâm ngả màu nâu bóng của dầu trẩu, đầu trâm uốn lượn hình ngọn lửa bập bùng – kỷ vật duy nhất anh Tráng trao cho cô vào buổi chiều chia tay định mệnh bảy năm về trước. Dưới ánh đèn dầu leo lét, cô lật giở từng góc cạnh, ngắm nhìn thật kỹ vết đục chìm hình cánh cung đan lồng hai nét chéo nơi chân trâm mà cụ Uy đã chỉ cho cô lúc trước. Lời phân tích trầm ấm của cụ vẫn rành rọt bên tai: dấu đục này là ký hiệu riêng của thợ mộc mạn thượng lưu, người từng hạ thủy những con thuyền lớn vượt thác chở gỗ quý xuôi dòng Thu Bồn.

“Không thể ngồi cắn răng chịu đựng trong sợ hãi mãi được,” cô Sen thầm nhủ, khóe mắt cay xè nhưng ánh lên tia nhìn quả quyết. Mảnh ván thuyền bằng gỗ kiền dính vệt máu khô khốc vừa phát lộ dưới chân kè đá Cây Da Chìm càng củng cố mối nghi ngờ bấy lâu: chuyến đắm thuyền năm Đinh Mão tuyệt đối không phải do sóng dữ trời đày. Cô phải tìm ra cội nguồn chiếc trâm tre này, vạch trần sự thật để rửa sạch nỗi oan khiên cho người chồng quá cố.

Trời vừa hửng sáng, sương mù bảng lảng phủ trắng mặt sông Thu Bồn buốt giá. Cô Sen lấy chiếc khăn rằn ủ ấm cho bé Mận, bế con lên tay rồi cẩn thận giấu chiếc trâm tre vào sâu trong nẹp áo. Cô rảo nhanh ra bãi lầy, bước lên chiếc thuyền nan của người chèo đò sớm đưa hai mẹ con sang bãi Thợ Mộc bên kia doi cát.

Bên hữu ngạn con sông là xóm mộc chuyên đóng ghe bầu và thuyền buôn chuyến mạn ngược. Ở đầu ngõ xóm có xưởng mộc của cụ Cả Ngoạn – người thợ đóng thuyền lão thành nhất vùng thượng lưu dời về đây sinh sống, nay tuổi đã ngoài bảy mươi.

Cô Sen dắt bé Mận bước qua khoảng sân chất đầy những súc gỗ kiền, gỗ táu nồng đượm mùi phoi bào và dầu rái. Cụ Cả Ngoạn đang ngồi trên chiếc ghế đẩu mài lưỡi đục bén ngọt trên phiến đá bùn. Thấy góa phụ xóm bãi dắt con sang lúc sáng sớm với gương mặt bơ phờ, cụ dừng tay, ngước mắt ngạc nhiên hỏi thăm.

Cô Sen run run lấy chiếc trâm tre từ trong vạt áo ra, cung kính đưa bằng hai tay dâng lên trước mặt người thợ đóng thuyền: — Thưa cụ Cả, con là vợ anh Tráng phu thuyền gặp nạn bảy năm trước bên bờ kè Cây Da Chìm. Nay bến sông xảy ra biến cố, con đem chiếc trâm tre này sang, kính xin cụ xem giúp dấu đục chạm nơi thân trâm xem có phải của phường thợ quen không ạ...

Cụ Cả Ngoạn đón lấy chiếc trâm tre. Ngay khi ánh mắt chạm vào hình ngọn lửa uốn lượn cùng vết đục chìm hình cánh cung vắt chéo, đôi mắt đục mờ của cụ bỗng mở to trừng trừng, đôi bàn tay nổi gân guốc run lên bần bật.

Cụ buông rơi phiến đá mài xuống đất, thất thanh kêu lên: — Trời cao đất dày ơi! Đây... đây đích thị là chiếc chốt then hoa tiêu của thuyền Vạn Lợi! Dấu đục cánh cung này do chính tay ta hạ mực đục trên giàn gỗ kiền mùa xuân năm Đinh Mão!