Về tác phẩm
Giới thiệu truyện
Năm 1934 tại bãi bồi ven sông Tranh (vùng duyên hải xứ Quảng) thời cận đại, nơi sương lạnh bốc lên từ lòng sông nước lũ mỗi mùa mưa bão, đồn thổi nhiều chuyện huyền bí về tiếng than khóc ai oán bên bến sông hoang vắng. Cụ Sơn Khắc Uy (180 tuổi, nhờ bí quyết dưỡng khí điều tức của cư dân gò đồi nên thân thể tráng kiện, quắc thước), là nghệ nhân già cả đời giữ nghề đạp đất sét phù sa, nặn cỗ đầu rau (bếp lò đất ba chân) cung cấp cho các ghe thuyền và bếp nhà nghèo trong vùng. Một thuyền buôn bị chìm oan uất năm xưa khiến vong hồn người phu nghèo vất vưởng không siêu thoát; dân làng nghi ngờ ma quỷ quấy nhiễu đòi lập đàn trừ tà tốn kém, trong khi kẻ gian xảo mượn cớ hù dọa để ép giá mua rẻ đất bến bãi của góa phụ nghèo. Cụ Uy lần theo manh mối phong tục cõi âm, dùng đất sét vàng tinh lọc hòa tro trấu nặn một cỗ bếp lò đất thó ba chân mang hơi ấm Thổ Công đặt giữa bến sông. Tiếng gió hú rít qua lỗ thông gió của bếp đất thó giúp cụ phân tích luồng khí, lật tẩy trò giả ma lộng thần bằng bễ thổi ngầm của bọn buôn đất, đồng thời tìm thấy hũ tro hài cốt bị chôn vùi dưới chân kè đá. Cụ làm lễ chiêu niệm, sưởi ấm linh hồn người khuất bằng ngọn lửa rơm nếp trong lò đất thó. Nỗi oan được gột rửa, vong hồn an lòng tan vào bến nước, góa phụ giữ được mảnh đất sinh nhai, dân làng đoàn kết thắp lửa ấm gian bếp qua mùa bão gió. Điểm độc đáo: Truyện hòa quyện linh dị dân gian với tri thức thủ công về cỗ đầu rau đất thó—biểu tượng giữ lửa linh thiêng của văn hóa bếp Việt—để giải mã hiện tượng ma quái bằng góc nhìn nhân văn, hóa giải oán hận bằng lòng trắc ẩn chứ không dùng bùa phép tiêu diệt.
