Chương 8: Khói Trấu Lần Theo Vết Sương Mù

Mùi dầu trẩu nồng nặc phả qua kẽ lá tre gai khiến cụ Sơn Khắc Uy khẽ nheo đôi mắt tinh anh. Cụ không vội hô hoán hay đuổi theo, lồng ngực vẫn giữ nhịp thở điều tức trầm tĩnh, sâu lắng như mạch nước ngầm dưới gò phù sa. Bằng đôi tai lão luyện lắng nghe từng dao động nhỏ của bến sông, cụ nhận ra tiếng chân giẫm lạo xạo trên lớp lá khô sau bờ rào rồi lủi nhanh về phía con đường mòn dẫn sang trang trại của Bá hộ Hạp. Kẻ rình rập đã vội vã rút lui ngay khi thấy người thợ già bỗng dưng khựng lại.

Cụ Uy khẽ mỉm cười, nét mặt bình thản không chút gợn sóng. Cụ cúi xuống, đánh lửa bùi ngùi châm vào mớ rơm nếp khô trên tay. Ngọn lửa đỏ bùng lên liu riu, tỏa hơi nóng dịu nhẹ quanh thân cỗ đầu rau đất thó vừa đắp xong. Hơi ấm từ rơm rạ từ từ nướng chín lớp bùn non, khiến cỗ lò se cứng dần, bề mặt đất sét vàng óng ả chuyển sang màu nâu gạch trầm ấm.

Thấy cụ Uy đứng lặng nhìn về rặng tre một hồi lâu, cô Sen vội buông rổ trấu bước lại gần, giọng đượm vẻ âu lo:

— Có chuyện gì lạ sau bờ rào rậm rạp đó hả cụ? Hay là người của ông Bá lại tới dòm ngó, làm khó mẹ con con?

Cụ Uy quay lại, ánh mắt nhân từ vỗ về nỗi sợ hãi của người góa phụ nghèo:

— Chẳng qua là con chồn hoang tha mồi qua bụi rậm thôi, thím đừng bận lòng. Lò đất đã se mặt cứng cáp rồi. Chiều nay thím với bé Mận cứ ở yên trong chái lò nghỉ ngơi, chốt chặt liếp cửa. Đêm nay lão phải mang cỗ bếp này ra bãi bồi cắm chốt như lời đã hẹn chốn đình trung.

Cô Sen nhìn cỗ đầu rau ba chân vững chãi trên nền sân, mắt rơm rớm:

— Cụ đã tám mươi tám tuổi đầu, vì mẹ con con mà phải dầm sương dãi gió giữa bến hoang lạnh lẽo... Ơn đức này, cả đời mẹ con con biết lấy chi đền đáp.

— Đạo nghĩa ở đời cốt ở tấm lòng gìn giữ ngọn lửa sưởi ấm cho nhau, thím đừng nghĩ ngợi thiệt hơn. — Cụ Uy ôn tồn đáp rồi cùng cô Sen thu dọn nong trấu vào chái nhà.

*

Đến canh ba, đêm tối buông một màn sương muối buốt như chấu cắn xuống châu thổ sông Thu Bồn. Mặt sông phẳng lặng như tờ, chỉ có tiếng gió hun hút thổi qua những vạt sậy khô rười rượi. Đất trời chìm vào giấc ngủ u tịch, cả xóm Gò Đỏ chỉ còn le lói vài đốm đèn dầu tù mù sau những vách nứa xiêu vẹo.

Cụ Sơn Khắc Uy khoác chiếc áo nâu sồng mộc mạc, ống quần xắn cao quá gối, để lộ đôi bắp chân gân guốc dãi dầu mưa nắng. Cụ dùng chiếc đòn gánh tre đực già dẻo dai, một đầu móc sọt tre đựng cỗ đầu rau ba chân đã se khô cứng cáp, đầu kia gánh thúng trấu nếp khô thơm phức cùng bó rơm vàng ruộm và nắm bùi ngùi đánh lửa. Đôi bàn chân trần của người thợ già bấm chặt xuống mặt đất ẩm, từng bước khoan thai, vững vàng rời khỏi xóm thợ lò.