Chương 23: Mái Nhà Phù Sa & Bếp Mới Đỏ Lửa

Khi màn sương đêm giăng trên dòng Thu Bồn vừa chớm tan dưới vệt rạng đông ửng hồng, cụ Sơn Khắc Uy đã khoan thai bước ra trước hiên chái lò. Hít một hơi dài điều tức để luồng thanh khí tinh khôi thấm đẫm lồng ngực, cụ đưa mắt nhìn về phía bãi bồi. Lòng sông sau ngày phá kè đá Cây Da Chìm nay chảy êm đềm, làn nước đượm màu phù sa đỏ nặng lấp lánh đón ánh bình minh.

Từ phía đường thôn xóm Gò Đỏ, những âm thanh rộn rã bỗng phá tan sự tĩnh lặng của buổi sớm mai. Tiếng gọi nhau í ới, tiếng kẽo kẹt của đòn gánh tre cùng tiếng cười nói hồ hởi của bà con chòm xóm vang vọng khắp bến sông. Đi đầu là anh Cai Tám, trên vai vác hai cây tre đực già bóng nhẫy, theo sau là anh Vực cùng đám trai tráng lực lưỡng kĩu kịt khiêng từng đôi bồ đất sét vàng dẻo quánh đào từ gò bồi màu mỡ. Đằng sau họ, các bà, các chị xóm lò người ôm từng cuộn cỏ tranh phơi khô thơm nức mùi nắng, người gánh nẹp tre, thúng lạt giang mềm mại.

Cụ Uy mỉm cười, chòm râu cước khẽ rung rinh khi thấy tấm lòng thơm thảo của dân làng. Nền đất cũ của căn chòi lá ven sông – nơi từng bị ngọn lửa tàn độc thiêu rụi – hôm nay bỗng chốc rộn ràng như một ngày hội lớn.

Cai Tám đặt bó tre xuống đất cát, đưa tay gạt mồ hôi trán, hướng về phía cụ Uy cất tiếng sang sảng: — Thưa cụ, hôm qua họp xóm, bà con đều bảo đất bến sông đã sạch oan khiên thì phải dựng ngay nếp nhà mới cho mẹ con thím Sen an cư. Chúng con chọn toàn tre đực ngâm kỹ dưới bùn lầy hai mùa lũ, cỏ tranh đồi gò dày dặn, bảo đảm nhà ba gian này vững chãi che mưa chắn bão mười năm không suy suyển!

Anh Vực cũng đặt đôi gánh đất sét vàng xuống cạnh bờ ao, hào hứng góp lời: — Đất này là đất thó gò thượng hạng cụ ạ. Chúng con giẫm nhuyễn trộn rơm nếp từ hôm qua, nay trát vách thì chỉ cần ba ngày nắng là cứng như đá tảng!

Cụ Uy gật đầu đôn hậu, ánh mắt ngập tràn vẻ hài lòng: — Lành thay! Đất lành chim đậu, bà con một lòng đùm bọc thì gian khó mấy cũng vượt qua. Các chú cứ theo thước tấc nhà cổ mà cắm cọc, dựng vì kèo. Nhà hướng ra ngọn nước đón khí thuần dương, lưng tựa vào gò cao để giữ ấm.

Lúc này, cô Sen từ trong chái lò bước ra, tay bưng ấm nước chè xanh bến bãi còn nghi ngút khói, theo sau là bé Mận lon ton xách chiếc rổ con đựng những chiếc bát sành da lươn. Nhìn thấy bà con xóm Gò Đỏ đông đủ, tay búa tay đục mồ hôi ướt đẫm manh áo nâu sồng, khóe mắt người góa phụ đỏ hoe vì xúc động. Cô khẽ cắn môi, đặt ấm nước lên chõng tre rồi rụt rè bước lại gần cụ Uy.

Cụ Uy nhìn gương mặt rạng rỡ của Sen, cất giọng trầm ấm: — Sen này, lại đây lão coi vết bỏng sau lưng xem sao rồi.

Cô Sen vâng lời, khẽ vén mép áo nâu thô sau lưng áo. Cụ Uy chăm chú quan sát. Nhờ nắm lá bàng non giã nhuyễn với muối hột cụ đắp cho mấy ngày trước, vệt da cháy xém hôm nào nay đã khô mày se miệng, chung quanh mọc lên lớp da non hồng hào mịn màng. Cụ mỉm cười, bảo nhỏ: — Da thịt đã liền lạc, da non đỏ đắn là điềm lành. Vết thương ngoài thân nhờ thuốc hay một phần, phần lớn là nhờ cái tâm con đã buông được nỗi tủi hờn đằng đẵng, không còn u uất giữ lại trong lòng nữa.

Cô Sen nghẹn ngào chắp tay: — Dạ thưa cụ, ơn đức của cụ và bà con làng xóm như trời biển, mẹ con con không biết lấy chi đền đáp cho trọn.

— Người một xóm tối lửa tắt đèn có nhau, đền đáp chi con, — cụ Uy vỗ nhẹ lên vai cô. — Bảy năm qua con chịu nhiều cay đắng, nay trời đất trả lại công bằng, cứ an lòng mà nuôi con khôn lớn.