Chương 12: Gói Hạt Dưới Đáy Hòm

Luồng gió quái dị cuốn xoáy đám lá cọ khô trên sườn dốc, hất tung những hạt bụi đỏ quạch vào vạt áo nâu của Thoa Vĩnh Tường. Ông đứng lặng bên mép rãnh dẫn nước, đôi mắt trầm lặng nheo lại nhìn về rặng Ba Vì xa thẳm. Chân trời phía tây nam không chỉ có mây đen vần vũ, mà từng khối mây tím ngắt đang đùn lên cuồn cuộn như những búi tóc khổng lồ trôi dạt, ép sát xuống đỉnh non.

Bà Diệu đứng cạnh ông, tấm lưng còng khẽ rùng mình trước cái lạnh gai người vừa tràn tới. Tiếng reo hò của anh em công nhân bên luống thông non bỗng chốc lắng xuống, nhường chỗ cho nỗi âu lo lơ lửng giữa thinh không. Đội trưởng Hợi vội vã lội ngược lên bờ, ngửa mặt nhìn vòm trời đang tối sầm lại rồi quay sang giục giã:

"Bà con thu dọn đồ nghề nhanh lên! Trời này khéo trở bão to, phải về chằng chống nhà kho và lớp học sơ tán trước khi mưa đổ!"

Tiếng bước chân rầm rập xen lẫn tiếng lách cách của cuốc xẻng hối hả lùi dần về phía chân dốc suối Cốc. Ông Tường khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay thô ráp của vợ, giọng trầm ấm:

"Bà nó về trước thu mấy manh phên phơi ngoài sân đi. Tôi nán lại một lát gài then máng gỗ rồi về ngay."

Bà Diệu gật đầu, đưa mắt nhìn chồng đầy tin cậy rồi tất tả men theo con hào nông bước về căn nhà tranh vách nứa.

Còn lại một mình giữa khoảng đồi vắng, ông Tường chậm rãi bước lên mỏm đất cao. Gió mỗi lúc một thốc mạnh, nhưng hướng gió không thổi xuôi theo lòng thung lũng như lệ thường mà đổi chiều xoay tít, giật từng cơn ngược dốc. Dưới chân ông, những đàn chuồn chuồn kim bụng đỏ bay là là sát ngọn cỏ cằn, cánh chao đảo run rẩy tìm chỗ nấp kín. Đất đồi trung du đang thở ra mùi tanh nồng của hơi nước tầng sâu bốc lên khi khí trời oi nồng chực vỡ. Hơn một trăm năm qua, ông đã chứng kiến không biết bao nhiêu trận cuồng phong trút xuống dải đất này; những dấu hiệu kia mách bảo một trận bão lớn kèm mưa lũ cực đoan sắp sửa càn quét qua triền đồi Hương Xạ.

Ánh mắt ông Tường dừng lại nơi bờ taluy phía trên vườn ươm. Vết nứt toác dài năm mươi mét do bom chùm xé rách hôm trước vẫn hằn sâu như một vết thương hoại tử. Những tảng đá ong mồ côi to bằng cái thúng nằm chỏng chơ mép vực. Tuyến ống bương rừng ông vừa cùng bà con chôn ngầm tuy an toàn trước bom tọa độ và bảo đảm nguồn nước mát, nhưng nó lại nằm ngay dưới vùng hứng lũ. Nếu mưa dầm trút xuống liên tiếp vài ba ngày đêm, đất thịt pha sỏi sẽ ngậm no nước, nhão nhoét như cháo rồi trượt cả khối xuống dưới.

Khi ấy, mấy chục rọ mây chèn đá tổ ong nơi miệng mạch suối chỉ có thể chịu lực cơ học tức thời ở những điểm xung yếu, chặn được đá tảng lăn chứ không thể nào giữ nổi tầng đất mặt tơi xốp. Một khi lớp đất mặt sụp lún, dòng bùn đỏ đặc quánh sẽ cuốn phăng toàn bộ mười vạn bầu cây giống của lâm trường xuống vực sâu.

Phải có một thứ gì đó bện chặt lớp mặt đồi lại. Một mạng lưới sống, dẻo dai và bám rễ thật sâu vào lòng đất cằn.

Nghĩ đến đó, bàn tay gầy gò của ông siết chặt lại.

*

Đêm buông xuống sườn đồi Máng Nước tĩnh mịch đến rợn người. Không khí oi nồng, ngột ngạt như bị bóp nghẹt trước cơn giông tố. Tiếng sấm xa xa từ phía dãy Tam Đảo vọng về từng chặp trầm đục, làm rung rinh chiếc đèn hoa kỳ vặn nhỏ bấc trên bàn nước.

Bên chiếc giường tre trải chiếu rách, bà Diệu đã chìm sâu vào giấc ngủ mệt nhoài. Mấy ngày đêm dốc trọn sức lực gánh đất, chặt bương cứu cây giống khiến người đàn bà luống tuổi kiệt sức. Tấm lưng bà hơi co lại, bàn tay nứt nẻ vì vầy bùn đất thỉnh thoảng giật nhẹ trong cơn mộng mị, chiếc khăn dù màu cỏ úa của người con trai liệt sĩ vẫn được kê cẩn thận dưới mép gối rơm.

Ông Tường ngồi bên mép giường, lặng ngắm gương mặt phúc hậu in đậm những nếp chân chim của người vợ hiền. Lòng ông dâng lên một niềm xót xa cùng sự chở che vô hạn. Cuộc đời bà đã chịu quá nhiều mất mát vì bom đạn, mười vạn mầm cây ngoài vườn ươm kia chính là niềm tin son sắt cuối cùng mà bà bấu víu để sống tiếp tuổi già. Ông không thể để dòng nước lũ cướp đi sinh mệnh của những mầm xanh ấy.

Đứng dậy thật khẽ để giát tre không phát ra tiếng cọt kẹt, ông Tường bước lại góc buồng. Ông cúi người, nhẹ nhàng kéo chiếc rương gỗ dâu lâu năm từ sâu dưới gầm giường ra ngoài. Mặt rương phủ lớp bụi mờ, những thớ gỗ nâu sẫm bóng loáng vì năm tháng.

Ông mở nắp rương, bên trong chỉ xếp mấy manh áo vải thô đã sờn vai và một vài cuộn dây đay. Bằng ngón tay cái chai sần, ông ấn mạnh vào chiếc mộng chìm giấu kín bên hông vách gỗ. Một tiếng "tách" nhỏ xíu vang lên. Tấm đáy kép bằng gỗ mỏng bật nhẹ lên trên.

Dưới đáy sâu của chiếc rương, hiện ra một gói nhỏ bọc cẩn thận bằng nhiều lớp vỏ cây rừng đã nhuốm màu thời gian, khô xác và ngả sang màu xám tro của thế kỷ trước.

Ông Tường nâng gói vỏ cây lên bằng cả hai tay, cẩn trọng như nâng niu một báu vật linh thiêng. Ông khẽ lật từng nếp gấp đã giòn rụm vì năm tháng. Bên trong là hàng nghìn hạt giống hình giọt nước nhỏ nhắn, vỏ ngoài màu nâu sẫm, căng tròn và đanh chắc như những viên đá cuội li ti.