Chương 13: Thoi Đan Mắt Cáo

Mùi ngai ngái lẫn vị the nồng như rễ cây phơi sấy lâu năm từ vốc hạt trên tay ông Tường thoảng qua cánh mũi, khiến lòng bà Diệu dâng lên nỗi niềm nửa bỡ ngỡ nửa khát khao. Bà đón lấy vài hạt giống nâu sẫm, miết nhẹ lớp vỏ đanh cứng, cảm nhận rõ từng đường gân nổi li ti như hạt đỗ con cất kỹ qua mùa giáp hạt.

"Loài bìm này không giống thứ bìm bìm dây rỗng thường leo bám bờ giậu đâu bà ạ," giọng ông Tường trầm ấm, ngón tay khẽ vẽ một đường cong trên mặt bàn tre, "Rễ của nó không chọc sâu thành cọc đơn độc để tìm nước, mà xòe ra từng chùm dày đặc bám sát lớp đất cạn. Cứ mỗi đốt thân bò trườn đến đâu, gặp hơi ẩm là tua rễ phụ lại cắm phập xuống đất đến đấy, đan cài ngang dọc như ta dệt chiếu giang. Đá tổ ong bọc trong rọ mây ken chặt chân dốc ngăn sụt trượt lớn, còn màng rễ này sẽ quấn chặt lấy từng vốc đất mùn bên trên, dòng lũ có quét qua cũng trơ trơ không xói lở."

Nghe chồng rành rọt phân giải, từng nút thắt lo âu đè nặng ngực bà Diệu bấy lâu bỗng chốc được tháo tung. Bàn tay chai sần vì vầy đất bùn bao năm của bà nắm chặt lấy nắm hạt mầm quý giá. Với kinh nghiệm một đời ươm cây, bà hiểu ngay đây chính là cứu cánh duy nhất để giữ vẹn toàn mười vạn bầu non trước mùa giông bão.

"Phải làm ngay ông ạ, trời đã chuyển gió bấc rồi, chậm nửa buổi là không kịp với lũ!"

Bà Diệu vội vã buông bát chè nụ còn ấm, gói ghém một nắm hạt vào vạt áo nâu rồi tất tả băng qua con dốc thoai thoải hướng về lán chỉ huy của Đội lâm nghiệp Hùng Sơn.

Tại góc lán nứa suối Cốc, Đội trưởng Hợi đang đứng ngồi không yên bên tấm sơ đồ vườn ươm dã chiến, tay mân mê mẩu thuốc lá cuốn dở, vầng trán nhăn tít lại vì tiếng sấm ì ầm vọng từ phía rặng Ba Vì. Thấy bà Diệu hớt hải bước vào, chìa vạt áo nâu để lộ những hạt giống nâu bóng cùng lời đề xuất kết hợp rọ mây chèn đá và gieo dải hoa bìm giữ đồi, mắt anh sáng rực lên. Cụt mất ngón trỏ bàn tay trái vì vết thương chiến trường, anh vẫn đập mạnh mu bàn tay còn lại xuống phản gỗ:

"Được quá bà Diệu ơi! Cụ Tường đã tính đến nước này thì đội ta nhất quyết theo tới cùng! Cháu cử ngay tổ thanh niên phối hợp với dân quân xã Hương Xạ chia làm hai cánh: cánh khỏe vào rừng sâu đẵn giang bánh tẻ, cánh còn lại khiêng cáng gom hết đá mồ côi quanh đồi Trọc đem về!"

Chẳng mấy chốc, khoảng sân đất nện trước căn nhà tranh ba gian của vợ chồng bà Diệu đã biến thành một công trường dã chiến rộn rã. Giang rừng bánh tẻ óng xanh được chở về từng bó lớn, chất cao quá đầu người bên bờ rào đá ong. Tiếng rựa phạt cành, tiếng dao bài chẻ nan soàn soạt vang lừng át cả tiếng gió xào xạc trên rặng cọ.

Giữa sân, ông Tường ngồi trên chiếc đòn kê thấp, hai ống quần nâu xắn quá đầu gối. Ông cầm từng sợi nan giang dẻo quánh đã tước mỏng tang, kiên nhẫn hướng dẫn cho mấy công nhân trẻ tuổi.

"Các chú chú ý chỗ này," ông Tường vừa luồn nan thoăn thoắt vừa chỉ vào mối nối, "Khóa nút mắt cáo phải theo hình lục lăng sáu cạnh đều tăm tắp thế này. Đan thoi lỏng tay một chút ở mép ngoài để khi nén đá tổ ong vào, rọ mây có độ co giãn theo từng nhịp trồi sụt của sườn đồi. Đan sít quá, đất cựa mình là gãy nan ngay."