Chương 2: Khói Bếp Chiều Sơ Tán

Tiếng kẻng sắt gõ liên hồi dội từ mé sông Thao vào vách núi như những nhát búa giáng thẳng vào lồng ngực. Ngay trong tích tắc tiếng gầm rú của phản lực địch rạch ngang bầu trời đêm, ông Tường đã nhanh tay úp chiếc chụp đèn hoa kỳ dập tắt đốm lửa hạt đỗ, gian nhà tranh lập tức chìm vào bóng tối đặc quánh.

“Bà nó vin vào vai tôi, xuống hầm ngay!”

Giọng ông Tường vẫn trầm chắc, không một gợn hoảng hốt. Bàn tay gầy guộc, thô ráp của ông đỡ lấy nách bà Diệu, nửa dìu nửa nâng bà bước nhanh qua bậu cửa. Đôi bàn chân vừa bọc lá dong ấm nóng của bà chạm vào thềm đất mát lạnh, nhưng cái run rẩy nơi khớp gối nhanh chóng tan biến khi dựa vào bờ vai vững như cột lim của chồng. Hai ông bà lách qua hào giao thông nông mé hiên, luồn vào lòng hầm chữ A góc sân. Phía ngoài, vệt pháo sáng xanh loét quét qua rặng cọ, tiếng bom tọa độ ùng oàng dội xa tít mạn cầu Việt Trì làm đất đồi Máng Nước khẽ rung rinh dưới gót chân.

Ngồi trong căn hầm nồng mùi đất ẩm, ông Tường kéo tấm phên nứa che kín miệng hầm rồi khẽ vỗ mu bàn tay nhăn nheo của vợ. Hơi thở ấm áp, đều đặn của ông giữa gian hầm chật hẹp khiến lồng ngực bà Diệu thôi thổn thức. Đêm chiến tranh trôi qua nặng nề trong từng tiếng gầm rít xé gió của máy bay trinh sát, cho đến khi tiếng gà gáy le te bên xóm Đồi đánh thức sương sớm trung du.

Mờ sáng, tiếng còi báo an vừa dứt thì ngoài cổng đã xao động tiếng bước chân dồn dập. Cô giáo Mai đầu đội mũ rơm bện dày, vai đeo túi vải bạt, hớt hải dẫn theo gần hai chục đứa trẻ trường cấp một sơ tán từ vùng trũng ven sông lên đồi. Đứa ôm cặp đan bằng cói, đứa xách theo manh chiếu rách, gương mặt lem luốc đất cát mà đôi mắt vẫn trong veo.

“Cháu chào ông Tường, chào bà Diệu ạ! Đêm qua máy bay rải bom mé ga xép, trường dưới đồng phải sơ tán khẩn cấp lên đây. Ủy ban xã bảo cháu mượn tạm gian chái nhà mình để dựng lớp học cho các cháu.”

Bà Diệu vội bước ra đón, nhìn bầy trẻ líu ríu như đàn chim non tránh bão mà lòng trào lên nỗi thương cảm xót xa. Bà quệt vội giọt nước mắt lăn trên má, giục giã:

“Vào cả đây các cháu! Gian chái ông nhà tôi vừa quét dọn hôm qua, sạch sẽ kín gió lắm. Cứ để sách vở đấy rồi bà đun ấm nước chè nụ cho ấm bụng.”

Ông Tường lặng lẽ ra góc sân, mang mấy đoạn bương già và ván gỗ mít kê thành hai dãy bàn ghế dã chiến nép dưới bóng rừng cọ xòe ô râm mát. Chẳng mấy chốc, tiếng ê a đánh vần non nớt đã hòa cùng tiếng gió xào xạc trên tán cọ đồi, xua đi bầu không khí ngột ngạt sau đêm báo động.

Lớp học tạm vừa yên ả thì đầu ngõ vang lên tiếng bước chân vội vã. Đội trưởng Trần Văn Hợi mặc bộ quân phục bạc màu đã sờn vai, cánh tay trái cụt ngón trỏ kẹp chiếc cặp da nâu, bước thoăn thoắt vào sân. Khuôn mặt ngăm đen phong sương của người cựu binh lộ rõ vẻ bơ phờ sau một đêm thức trắng trực chiến.

“Cháu chào hai cụ! Đêm qua máy bay đánh rát quá, cháu lo đồi Máng Nước dính mảnh bom nên tạt qua xem hai cụ thế nào, tiện nhắc hai cụ nhớ củng cố thêm lớp đất dày trên nóc hầm chữ A góc sân kẻo bom rung.”

Bà Diệu rót bát nước chè nụ sóng sánh trao sang:

“May nhờ có cái hầm chữ A ông nhà tôi chằng néo kỹ nên không sao chú ạ. Chú ngồi uống bát nước cho lại sức.”

Anh Hợi đỡ lấy bát sành bằng hai tay, uống một hơi cạn nửa rồi đặt xuống chõng tre, nét mặt trở nên nghiêm nghị:

“Báo cáo cụ Tường, thưa bà Diệu, tình hình tiền tuyến đang căng lắm. Sáng nay Ban chỉ huy lâm trường vừa họp khẩn, lệnh bổ sung chỉ tiêu giao đủ mười vạn bầu cây giống phòng hộ chuyển vào tuyến lửa đúng cữ cuối thu. Lâm trường phân bổ cho đội Hùng Sơn phụ trách ba vạn keo lá tràm, ba vạn trám trắng và bốn vạn thông nhựa. Khổ nỗi sáng nay kiểm tra kho, sọt gùi đất mùn mục nát gần hết, giàn che nứa tép cũng thiếu trầm trọng. Đất đóng bầu phải gùi từ chân suối Cốc ngược dốc đồi, thiếu sọt chuyên dụng thì chị em bó tay.”

Nghe đến con số mười vạn bầu ươm và cảnh thiếu thốn đồ nghề, bà Diệu đứng ngồi không yên, hai bàn tay thô ráp xoắn chặt mép áo nâu:

“Mười vạn bầu cây là cả một gánh nặng tày trời. Đất ươm thông phải trộn tro trấu với mùn mục tầng mặt, thiếu sọt đan mau thì đất rơi vãi hết, lại nặng trĩu vai chị em. Làm sao kham nổi đây ông nhà?”