Chương 7: Máng Nổi Tan Tành

Bà Diệu chới với bấu chặt lấy bậu cửa nứa khi mặt đất dưới chân chồm giật dữ dội. Bát chè xanh trên chõng tre đổ nghiêng, văng tung tóe xuống nền đất. Từ phía sau bậu cửa, ông Tường lập tức vươn cánh tay gầy gò mà vững như chạc ổi chộp lấy khuỷu tay bà, kéo ghì bà nép sát vào góc cột cái kiên cố nhất gian nhà. Đất cát, bụi mù từ trên mái tranh xối xả rơi lả tả xuống vai áo hai người. Chưa đầy nửa khắc sau đợt rung chấn kinh hoàng ấy, tiếng máy bay gầm rít xé gió từ triền sông Thao đã lao vụt qua đầu rồi bạt dần về hướng hạ lưu.

Khói đen cuồn cuộn bốc lên nghi ngút từ phía hẻm vực suối Cốc, nhuốm màu hoàng hôn thành một vệt xám xịt tanh nồng mùi thuốc bom. Chưa kịp hoàn hồn, bà Diệu đã nghe tiếng bước chân chạy dồn dập huỳnh huỵch ngoài ngõ, kèm theo tiếng gào khản đặc của đội trưởng Trần Văn Hợi:

“Bác Diệu ơi! Cụ Tường ơi! Bom tọa độ đánh trúng hẻm suối rồi! Đập vỡ rồi!”

Bà Diệu tái mét mặt mày. Chẳng kịp xỏ lại đôi dép cao su vừa tháo, bà quáng quàng lao ra sân. Đội trưởng Hợi đang đứng thở dốc bên bờ rào râm bụt, ngực phập phồng sau vạt áo bà ba ướt sũng mồ hôi, bàn tay trái cụt ngón trỏ run run chỉ thẳng về phía khe đồi.

“Chú Hợi, vườn ươm… vườn ươm có can gì không chú?” Bà Diệu lắp bắp, giọng nghẹn ứ nơi cổ họng.

“Bom rải dọc đường gùi hàng, rơi trúng ngay lòng khe! Vườn ươm chưa dính bom nhưng máng nổi… máng nổi bay sạch rồi bác ơi!”

Không chần chừ thêm một tích tắc, bà Diệu vơ vội chiếc nón mê rách mép, cùng anh Hợi hớt hải lao xuống dốc đồi. Ông Tường lặng lẽ chống cây gậy tre đực bước theo sát gót vợ, ánh mắt sâu thẳm nhìn trừng trừng vào cột khói đang bốc cao.

Đến mép vực suối Cốc, cảnh tượng đổ nát hiện ra khiến tim bà Diệu thắt lại từng cơn. Vạt rừng vầu ven suối bị phạt ngang nham nhở, đất đá cày xới đỏ quạch. Con đập tràn ken bằng đá hộc và rọ tre trát đất sét – nguồn sống tích nước duy nhất của lâm trường suốt mấy mùa qua – đã bị sức ép của bom khoét thủng một mảng toang hoác. Toàn bộ đường máng nổi dẫn nước chắp vá bằng hàng trăm thân bương gác trên chạc cây nay gãy vụn thành từng mảnh dăm tre, bị sức nước xé nát rồi hất tung vương vãi khắp triền đá. Dòng nước suối đục ngầu cuồn cuộn sủi bọt trắng xóa, gầm réo tuôn xối xả xuống vực sâu thăm thẳm bên dưới thay vì chảy vào con mương dẫn về đồi Máng Nước. Lòng mương nhân tạo trơ trọi đáy sỏi đá ong khô khốc, chỉ còn vài vũng bùn quánh đang cạn dần từng tấc.

Mấy chị em nữ công nhân đứng tụm trên bờ vực, người bưng mặt khóc nức nở, người thất thần nhìn dòng nước trôi đi trong vô vọng. Cô Mai cũng vừa chạy từ lớp học sơ tán tới, đôi mắt đỏ hoe, vạt áo sơ mi trắng lấm lem đất đỏ.

“Thế là hết rồi…” Một nữ công nhân sụt sùi, giọng rã rời. “Mất máng dẫn, nước dưới vực sâu cả chục sải tay, làm sao đưa lên đồi được nữa!”

Bà Diệu đứng chôn chân trên bờ đất sạt, lòng đau như xát muối. Đợt nắng quái đầu hè vừa tràn về, chỉ cần cắt nước trọn một ngày đêm thì mười vạn bầu ươm sẽ thành mồi ngon cho nắng hạn. Ba vạn hạt trám trắng vừa mới hé nanh ủ trong cát ẩm, ba vạn bầu keo lá tràm non nớt đội đất nhú lên và bốn vạn mầm thông nhựa vừa cắm rễ… tất cả đều đang khát cháy. Nghĩ đến mười vạn sinh mệnh bé nhỏ ấy cùng chuyến xe chi viện cho chiến trường miền Nam đang cận kề ngày hẹn, ngực bà Diệu nghẹn thắt, hai thái dương giật lên từng hồi buốt nhức.

“Khóc lóc thì ích gì!” Đội trưởng Hợi nghiến răng, giọng đanh lại át cả tiếng gió thung lũng. “Còn người là còn của! Tất cả tập trung, huy động toàn bộ thùng gỗ, xô tôn, thùng thiếc gánh nước ngược dốc! Tưới cầm cự từng bầu một, dứt khoát không để chết một mầm cây nào!”

Khẩu lệnh vang lên, không khí hoảng loạn lập tức biến thành cuộc chạy đua sinh tử với nắng hạn. Mọi người tản ra các góc lán, gom góp từng đôi thùng gánh nước. Bà Diệu quẩy đôi sọt tre lót mo nang, thoăn thoắt bấm từng ngón chân trần xuống dốc đất trơn trượt để xuống mé nước. Vực suối dốc đứng, bờ đất sau dư chấn bom rã rời như bột, mỗi bước leo lên gánh theo hai thùng nước nặng trĩu là một lần bắp chân run lẩy bẩy, bờ vai còng rát bỏng như có than cời.

Trời vừa hửng sáng hôm sau, nắng quái đã hung hãn chụp xuống trần trụi. Gió quái thổi từng chùm lửa rát mặt qua những vạt đồi trọc. Mười mấy con người oằn lưng gánh nước từ đáy vực ngược lên dốc cao hơn ba trăm thước. Đôi thùng nước đầy khi vượt qua con dốc trơn chỉ còn lại hơn nửa vì sánh đổ. Rưới được một gáo nước xuống luống ươm thì mặt đất nứt nẻ đã hút khô sạch trong nháy mắt, hơi đất bốc lên hầm hập như lò thiêu.