Chương 12: Cửa Hầm Dưới Gầm Sàn

Những vệt bùn tươi màu nâu xám quẹt ngang bệ đá tảng vẫn còn bóng nhẫy hơi ẩm sau đêm mưa, chứng tỏ kẻ đột nhập đã trườn qua đây trong đêm hỏa hoạn. Cung Hữu Trọng chống đầu gậy tre ngâm xuống mặt đất ẩm, cúi rạp tấm lưng còng, nheo mắt nhìn sâu vào khoảng tối mịt mùng ngăn cách giữa nền đất nện và sàn kho bằng gỗ lim bên trên.

Gầm sàn chỉ cao chừng hai thước ta, vừa đủ cho một người trưởng thành trườn bụng lách qua. Hơi ẩm mốc từ lòng đất lâu năm phả ra nồng nặc, quyện với mùi rơm rạ mục và thoang thoảng chút mùn gỗ cũ.

“Thầy ở ngoài trông chừng, để con bò vào xem trước cho,” Nhược Thu sốt sắng vén gọn vạt áo nâu, định quỳ gối xuống bùn.

Lão Trọng đặt bàn tay khô gầy giữ chặt vai người học trò, khẽ lắc đầu:

“Đừng vội hấp tấp. Gầm sàn kho thóc xưa nay luôn rải vôi bột và vỏ trấu khô để trừ mối mọt. Kẻ gian mò vào trong đêm tối ắt để lại dấu vết xáo trộn. Con theo sát sau lưng ta, cầm theo bó đóm giắt bên hông, chớ có đụng chạm làm hỏng vệt tích.”

Nói đoạn, ông lão một trăm linh chín tuổi buông chiếc gậy tre ngâm cho Nhược Thu giữ giùm, rồi dứt khoát nằm sấp người xuống rãnh đất. Dù tuổi tác đã cao, nhưng nhờ cả đời gắn bó với đồng bãi sông nước, thân hình lão Trọng vẫn dẻo dai lạ thường. Lão dùng hai khuỷu tay chai sạn tì xuống đất, rướn từng nhịp trườn sát người qua khe hẹp dưới chân bệ đá, chui tọt vào khoảng tối ngột ngạt dưới gầm kho.

Bên trong tối om như mực. Nhược Thu vội bò theo sau, rút một que đóm thổi bùng lên đốm lửa nhỏ le lói. Ánh sáng vàng vọt vừa hắt lên đã soi rõ một lối trườn trơn nhẵn xới tung lớp vôi bột trắng xám dưới nền đất, kéo thẳng tắp về phía giữa lòng sàn kho.

Lão Trọng lần giở từng ngón tay thô ráp dọc theo những hàng đòn kê bằng thân lim vuông vức. Đột nhiên, bàn tay lão chạm phải một khoảng trống bất thường ngay phía trên đỉnh đầu.

“Đưa đóm lại gần đây, con.”

Nhược Thu vội giơ cao que đóm. Ánh lửa bập bùng rọi thẳng vào một khung gỗ hình vuông, mỗi chiều ước chừng hai thước ta. Đây chính là khung hầm thông gió vốn được đục xuyên qua lớp ván sàn lim dày dặn, bên dưới bọc lưới đồng mắt cáo để lấy khí khô ráo từ gầm sàn thổi lên bồ thóc, xua tan hơi ẩm mùa xuân. Thế nhưng lúc này, then gỗ cài chốt bên ngoài đã bị tháo rời vứt chỏng chơ trên một mỏm đá kê, mộng gỗ then chốt bị cạy bung nham nhở bởi lưỡi đục hoặc mũi xà beng sắt.

Lão Trọng nheo mắt quan sát mép mộng gãy, nơi thớ gỗ lim đỏ sẫm còn trơ ra những dăm gỗ trắng tinh chưa hề bám bụi. Bất chợt, một đốm màu sẫm kỳ lạ vướng trên chiếc đinh tán bằng đồng ở góc khung hầm đập vào mắt lão.

Lão cẩn thận dùng đầu ngón tay gỡ nhẹ mẩu vật ra khỏi đầu đinh nhọn. Đó là một mảnh vải thô rách to chừng hai ngón tay, sợi dệt dày và đanh, nhuộm màu xanh đen thẫm đến mức gần như tím than. Lão Trọng đưa mảnh vải sát lên mũi, khẽ hít một hơi rồi đưa cho Nhược Thu:

“Con ngửi thử xem có nhận ra mùi này không?”

Nhược Thu đón lấy, áp mũi ngửi rồi tròn xoe mắt thì thầm:

“Mùi lá chàm ngâm vôi nồng nặc, lại pha lẫn mùi dầu rái quét thuyền nan! Thầy ơi, vải chàm thường của dân cày bọn con nhuộm nước suối không bao giờ có mùi ngai ngái nồng gắt thế này. Đây là thứ vải thô hồ keo chống thấm nước, chỉ có đám phu phen chèo đò bến riêng của nhà Trần Bá Hộ mới được phát mặc để bốc vác đêm ngày!”