Chương 18: Hũ Sành Đáy Bồ Thóc

Khói hương trầm vấn vít quyện vào sương đêm lạnh buốt, lượn quanh ba nén nhang cắm trước ngưỡng cửa gỗ lim rồi tan dần vào khoảng tối mênh mông. Lời khấn của Cung Hữu Trọng vừa dứt, một cơn gió nhẹ từ triền sông Kinh Thầy thổi tới khiến tàn hương đỏ rực bừng lên như cái gật đầu của người đã khuất. Lão Trọng khẽ thở dài, nén nỗi xót xa xuống đáy lòng, chống đầu gậy tre ngâm đứng thẳng dậy.

Khâm sai Chu Doãn Nghị đứng chắp tay phía sau, ánh mắt nghiêm cẩn dõi theo từng cử chỉ của bậc cao niên. Vung nhẹ ống tay áo chàm, ngài quay lại trầm giọng lệnh:

“Đốt đuốc, tiến vào trong! Cẩn trọng từng bước chân, chớ làm xáo trộn tro tàn dưới sàn!”

Toán thị vệ lập tức chia thành hai tốp, bưng mười ngọn đuốc lớn cháy bập bùng tiến qua bậu cửa. Ánh lửa đỏ quạch rọi sáng gian kho ngổn ngang sau vụ hỏa hoạn. Mùi gỗ cháy khét lẹt quyện với hơi thóc ẩm mốc bốc lên nồng nặc. Dưới sự bảo bọc cẩn mật của quân thị vệ, lão Trọng bước đi chậm rãi, Nhược Thu ôm cánh tay trái quấn băng cẩn thận dìu từng bước. Hai thầy trò dẫn đầu đoàn người rẽ qua dãy hành lang vách lim, đi thẳng về phía góc kho hướng Đông Bắc.

Nơi ấy, tại cung Dần ẩm thấp, bồ thóc số ba đứng sừng sững, cao lút đầu người lớn. Bồ được đan bằng nứa tép ken dày, trát kín một lớp bùn rơm dẻo quánh, bên ngoài ám một mảng muội than đen sì từ đám cháy bên chái kho táp sang.

Lão Trọng dừng chân trước bệ bồ, đưa bàn tay thô ráp chai sần vỗ nhẹ lên thành nứa. Tiếng kêu phát ra trầm đục. Lão quay sang Chu Doãn Nghị, khom mình bẩm báo:

“Thưa Khâm sai đại nhân, chính là bồ thóc này. Lửa chỉ liếm sém lớp bùn rơm bên ngoài, lượng lúa bên trong vẫn còn đầy ắp. Muốn chạm tới đáy, phải xúc vơi số thóc trên mặt.”

Chu Doãn Nghị lập tức khoát tay. Bốn tên phu phen vạm vỡ do nha môn điều tới, mang theo đòn cọc và gầu sòng bằng tre, bước tới chia nhau múc từng gầu thóc trút ra các bao tải gai đặt sẵn bên ngoài. Từng lớp hạt vàng óng rào rào tuôn chảy dưới ánh đuốc. Tiếng thóc rơi khô khốc xua đi bầu không khí tĩnh mịch nặng nề của gian kho tử khí.

Khi đáy bồ vơi dần, tấm ván đáy ghép bằng gỗ kiền kiền dày dặn dần lộ ra trước mắt mọi người. Góc ván phía mé tường bị ngọn lửa đêm rằm táp vào cháy sém một mảng đen nham nhở, nhưng thớ gỗ kiền kiền đanh chắc vẫn giữ nguyên độ cứng cáp, không hề nứt vỡ.

Lão Trọng nhận lấy chiếc xẻng sắt nhỏ từ tay một người thị vệ. Lão cúi người, đưa mũi xẻng lách chuẩn xác vào kẽ mộng giữa hai tấm ván kiền kiền, dùng sức bẩy nhẹ. Một tiếng "rắc" giòn tan vang lên, tấm ván cháy sém bật tung sang một bên, để lộ ra khoảng trống sẫm màu bên dưới móng bồ.

“Đại nhân ghé mắt xem,” lão Trọng chỉ đầu xẻng xuống, giọng trầm tĩnh phân giải. “Dưới đáy ván là lớp cát thô sông Kinh Thầy. Hạt cát rời rạc, khô ráo, công dụng rút nước đọng mỗi khi mưa dầm tràn bờ.”

Lão cẩn thận gạt lớp cát vàng dày chừng nửa gang tay sang hai bên. Bên dưới lớp cát, một tầng đất sét xám mịn nhào bột xơ gai đầm nén kỹ lưỡng hiện ra. Dù bên trên từng chịu sức nóng của ngọn lửa thiêu kho, thớ đất sét ẩm mịn bên dưới vẫn dẻo quánh, mát rượi khi chạm vào đầu ngón tay. Lão Trọng tỉ mỉ dùng mũi xẻng xắn từng mảng đất sét mỏng đưa ra ngoài, tuyệt đối không hấp tấp để tránh làm tổn hại vật báu chôn sâu.

Đến nhát xẻng thứ tư, một tiếng "cốc" thanh mảnh vang lên từ lòng đất. Mũi sắt chạm phải một vật cứng bằng sành.

Mắt Nhược Thu sáng rực lên, khẽ thốt:

“Thầy ơi! Có đồ sứ!”

Lão Trọng buông xẻng sắt, quỳ gối xuống nền cát, dùng các ngón tay gạt nốt lớp vôi tôi rắc tro trấu bọc quanh. Hai bàn tay gân guốc nhẹ nhàng ôm lấy phần cổ một chiếc hũ sành da lươn màu nâu thẫm, từ từ nhấc bổng lên khỏi lòng đất ẩm ướt.