Chương 20: Mũ Vải Đối Cân Bạc

Lời cật vấn của Cung Hữu Trọng vừa dứt, cả khoảnh sân đình rộng lớn như chìm vào khoảng lặng buốt giá. Hàng ngàn con mắt rực lửa của dân phu, thợ cày và đàn bà bồng con đói khát cùng dồn thẳng vào bậc thềm đá xanh.

Đỗ Cẩm thụp lạy lia lịa xuống mặt gạch, trán rịn mồ hôi ướt đầm dải mũ cánh chuồn, hai đầu gối run lẩy bẩy như cầy sấy. Tiếng lão Trọng vạch tội năm trăm hộc lúa và cái chết của Khắc Khiêm vẫn còn ong ong bên tai, khiến y hoảng loạn ngửa mặt lên nhìn Khâm sai Chu Doãn Nghị, giọng the thé gào khóc:

“Oan cho hạ quan quá! Khâm sai đại nhân soi xét! Đoàn Khắc Khiêm giữ kho lương, bản thân túng thiếu nợ nần nên sinh tâm gian giảo! Cuốn sổ và tờ văn tự kia ắt hẳn do hắn tự ý mạo danh hạ quan mà vẽ vời ra để vu khống giá họa! Chữ ký son đỏ nơi thôn dã thiếu gì kẻ khéo tay bắt chước được! Bản huyện đường đường là mệnh quan triều đình, đâu thể để một mảnh giấy vô căn cứ ép vào tội tày trời!”

Thấy Đỗ Cẩm giở giọng chối bay chối biến, dân chúng dưới sân đình bắt đầu xôn xao phẫn nộ. Lão Trọng vẫn đứng sừng sững, bàn tay khô ráp bám chặt thanh gậy trúc già, gương mặt bách niên không một gợn sóng. Lão khẽ nghiêng đầu, cất giọng bình thản thưa với Chu Doãn Nghị:

“Khâm sai đại nhân, kẻ gian dối thường tưởng giấy mực mỏng manh thì dễ bề chối cãi. Xin đại nhân cho thị vệ mang nghiên mực son huyện đường cùng quả triện đồng mà quan huyện đang đeo bên hông ra đây.”

Chu Doãn Nghị phất tay áo lam sam, ánh mắt lạnh như băng:

“Mang lại đây!”

Một thị vệ lập tức tiến lên, tháo dải lụa đeo quả triện đồng vuông vức bên hông Đỗ Cẩm đặt lên chiếc khay gỗ trên án thư. Đỗ Cẩm thấy vậy thì mặt mày tái mét, run rẩy toan đưa tay giữ lại nhưng chạm phải đốc đao sáng loáng của lính canh đành rụt vội về.

Lão Trọng bước thêm hai bước, đưa ngón tay trỏ nứt nẻ chỉ vào tờ biên nhận dính máu lấy ra từ hũ sành da lươn, rồi trỏ sang mặt đáy quả triện đồng:

“Xin đại nhân và bà con nhìn kỹ. Con dấu đồng của huyện Đông Triều đúc từ đầu niên hiệu, góc dưới bên hữu từng bị va đập vào bậc đá kho lương năm ngoái nên mẻ mất một góc nhỏ bằng nửa hạt vừng, viền ngoài khuyết một vết gợn hình móng tay. Mực son ngấm vào thớ giấy dó này cũng khuyết đúng vết sứt ấy, nét son dày mỏng đứt đoạn y như một khuôn đúc ra. Khắc Khiêm có tài hoa đến mấy cũng không thể mượn quả triện lúc nào cũng buộc bên hông quan huyện để đóng dấu khống. Chữ ký có thể bắt chước, nhưng vết mẻ của đồng đen thì trời đất đều soi rõ.”

Lời lão Trọng rành rẽ từng câu từng chữ. Chu Doãn Nghị cầm lấy quả triện, áp thử vào tờ giấy dó trắng cạnh nghiên mực son. Vết mẻ góc phải hiện lên rõ mồn một, khít khao đến từng đường gờ với dấu ấn trên tờ biên nhận ngàn lượng bạc. Dân làng ồ lên một tiếng vang động, nhiều người nghiến răng siết chặt nắm đấm căm hờn.

Thấy Đỗ Cẩm bủn rủn đổ sụp xuống đất không thốt nên lời, Trần Bá Hộ đứng bên cạnh bèn bước xéo lên một bước. Gã nheo đôi mắt sâu hoắm, ngón tay xoay tít chiếc nhẫn ngọc cẩm thạch, cất giọng ồm ồm phá tan bầu không khí ngột ngạt:

“Cung lão trượng chớ vội đem chuyện quan trường ra dọa người! Dấu triện huyện nha thế nào là việc nội bộ của quan huyện, chẳng can hệ gì đến bỉ nhân! Đoàn thuyền buôn của họ Trần xuôi ngược sông Chanh, sông Kinh Thầy đều có giấy môn bài do phủ Lạng Giang và trấn Hải Dương cấp phát đàng hoàng. Thuyền buôn gặp năm đói kém gom góp lúa gạo bán cho dân kiếm chút lời mọn là đạo kinh doanh xưa nay. Bỉ nhân bỏ tiền túi mua lúa hợp pháp, cớ sao lại bảo bòn rút quốc khố? Đại nhân muốn yên lòng dân biên trấn thì cần thuyền gạo của họ Trần cứu đói, nếu vì lời đơm đặt của lão già lẩm cẩm mà bắt bớ phú thương, làm đứt gãy thuyền bè thì lấy gạo đâu phát chẩn cho hạt Đông Triều này?”

Lời lẽ ngang ngược vừa đe nẹt vừa mua chuộc lòng người của Bá Hộ khiến một vài bô lão dưới sân thoáng ngập ngừng. Nhưng lão Trọng chỉ khẽ mỉm cười, đôi mắt sâu hoắm lóe lên tia sáng quắc thước: