Chương 9: Thanh Sắt Đỏ Nung Tro

Cái liếc mắt sợ sệt của tên lính tuần đinh Lê Tiêu chẳng lọt qua nổi đôi mắt kèm nhèm nhưng sắc lạnh của Cung Hữu Trọng. Lão Trọng khẽ dằn đầu gậy tre ngâm xuống nền gạch, ánh mắt quét thẳng về phía bức rèm the nơi góc hành lang. Sau lớp the mỏng, bóng người phục phịch của Đỗ Cẩm bỗng co rúm lại, vội vã lùi sâu vào bóng tối như chuột sợ ánh đuốc.

Dưới sân, Đinh Quát vẫn dập đầu lia lịa trên nền đá dầm dề nước mưa, miệng kêu rên không ngớt:

“Cụ Trọng tha mạng! Đại nhân tha mạng! Chúng con phận lính canh thấp cổ bé họng, đêm tối mưa gió mịt mùng, thấy cửa cài then trát bùn thì ngỡ là quan Đốc lương tự niêm phong, nào dám nghĩ sâu xa…”

“Các ngươi không nghĩ sâu xa, hay đã nuốt bổng lộc để bịt mắt giấu tai?”

Tiếng quát lạnh lùng của Khâm sai Chu Doãn Nghị từ trên ghế cao vọng xuống cắt ngang lời van xin. Ngài khẽ vuốt chòm râu, ánh mắt nghiêm nghị nhìn xuống hai tên lính tuần đinh đang co quắp dưới mưa, rồi hướng về phía lão Trọng:

“Lão trượng, lời khai gian dối của chúng đã lộ rõ sơ hở. Nhưng muốn định tội kẻ chủ mưu, muốn vạch mặt bàn tay đã nhúng chàm sau bức màn nhung, bản sai cần một chứng cứ không ai có thể chối cãi.”

Lão Trọng chắp hai bàn tay thô ráp chai sần lại, cúi đầu thi lễ:

“Khâm sai đại nhân soi xét muôn phần sáng suốt. Nha lại dưới huyện quen nghề luồn lách, nếu chỉ dựa vào lời nói miệng của một lão già một trăm lẻ chín tuổi, chúng sẽ bảo thảo dân già lẩm cẩm, cậy tuổi nói càn để che chở cho bạn vong niên. Muốn chúng tâm phục khẩu phục, xin đại nhân cho phép thảo dân lập một đàn thử nghiệm ngay giữa sân công đường này. Đất sét và sắt nung không có lưỡi để nói dối, quy luật trời đất muôn đời xưa nay chưa từng lừa gạt ai bao giờ.”

Chu Doãn Nghị gật đầu dứt khoát:

“Chuẩn lời! Người đâu, dọn dẹp khoảnh sân trước thềm, mọi việc nơi đây mặc cho Cung lão định liệu!”

Được lời như cởi tấm lòng, lão Trọng quay sang Nguyễn Nhược Thu đang đứng nép bên cạnh:

“Nhược Thu, mang lò than củi và cái quạt nan lại đây cho ta. Nhóm lửa cho thật đượm, thổi đến khi than bén đỏ rực không còn khói.”

Chàng thanh niên vạm vỡ dạ ran một tiếng, nhanh nhẹn chạy lại góc chái huyện đường bê ra một chiếc lò đất nung cỡ lớn. Nhược Thu thoăn thoắt gắp từng thỏi than củi chắc nịch xếp vào lòng lò, châm đóm rồi dùng quạt nan quạt lấy quạt để. Chỉ một tuần trà ngắn ngủi, gió mưa lạnh lẽo tháng Ba dường như bị đẩy lùi bởi hơi nóng hầm hập phả ra từ miệng lò than. Những đốm lửa đỏ lách tách reo vui, soi rõ gương mặt đẫm mồ hôi của chàng trai trẻ.

Lão Trọng rút từ trong tay nải ra một thanh sắt dẹp bản lớn, đầu vuông vức, cán dài tra gỗ – vật dụng giống hệt lưỡi xẻng đong thóc bằng sắt mà các kho lương thời Lê sơ vẫn dùng để gạt bằng miệng đấu. Lão đặt thanh sắt vào sâu giữa đống than hồng rực, để mặc cho ngọn lửa liếm láp thớ kim loại lạnh ngắt.

Đoạn, lão xắn cao tay áo vải nâu, ngồi xổm xuống trước chậu bùn ướt mà Nhược Thu đã lấy từ tầng sâu bãi bồi sông Kinh Thầy. Đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt vết đồi mồi bốc từng vốc đất dẻo quánh, thuần thục rắc thêm bột xơ vỏ gai đã giã tơi, rồi từ từ rót bát nước tro trấu đặc sánh như mật mía vào giữa. Mười ngón tay già nua nhào nặn dẻo quẹo, từng thớ bùn quyện chặt vào nhau bóng nhẫy, phát ra tiếng bì bõm quen thuộc của nghề gốm đất nung mà lão đã gắn bó suốt nửa đời người.

Dưới sự chứng kiến của Khâm sai và hàng chục cặp mắt thị vệ nghiêm cẩn, lão Trọng bảo Nhược Thu khiêng một súc gỗ lim dày bản – khúc gỗ sũng nước mưa được bứng từ chính cánh cửa kho thóc cũ – đặt ngay ngắn trên kệ đá. Lão dùng tay trát một mảng bùn dẻo tròn trịa bằng miệng bát lên thớ gỗ lim ướt đẫm, miết thật phẳng phiu mép ngoài, đúng theo quy thức then niêm phong của huyện đường từ bốn mươi năm trước.