Chương 20: Lập Ước Vạn Chân Đồi

Ánh ráng chiều đỏ rực buông xuống triền đồi Ráng, phủ lên những vách lò đất nung một sắc vàng ấm áp. Cụ Kiều Thế Phong đứng tựa gậy tre già, đưa bàn tay khô sần khẽ vuốt ve mảng gạch vòm còn vương khói xám. Trải qua bảy ngày đêm tôi rèn cùng ngọn lửa củi dẻ chín đợt, cụm ba lò vòm hình chữ phẩm vẫn đứng vững chãi, kiên cường như tấm lòng của người dân xứ biển trước bão giông.

Cụ quay đầu lại, nhìn Đại Hải đang lặng lẽ đứng sau lưng mình. Chàng trai trẻ cúi đầu, ánh mắt chan chứa niềm tôn kính và xúc động khôn nguôi. Cụ mỉm cười, chòm râu bạc khẽ lay động:

“Đại Hải, đi đốt ba tuần hương mộc, thỉnh các bậc kỳ mục, thợ muối làng Tuyết Diêm cùng người đại diện các thôn trang quanh chân đồi về đây. Lão có lời muốn nói trước linh vị tiền hiền.”

Đại Hải dạ vang một tiếng rồi thoăn thoắt rảo bước xuống sườn đồi. Chỉ một tuần hương sau, khoảng sân rộng nửa mẫu trước cụm lò vòm đã chật kín người. Không chỉ có những diêm dân dạn dày sương gió của vạn chài Tuyết Diêm, mà đại diện các xóm thợ ven sông Nhật Lệ, các bậc cao niên từ các làng ven đồi cũng tụ hội đông đủ. Trên gương mặt từng người, nỗi âu lo tang thương của những ngày dịch bệnh hàn ẩm đã hoàn toàn tan biến, thay vào đó là sự rạng ngời, hân hoan trước khúc khải hoàn của lẽ phải.

Giữa khoảng sân, một chiếc bàn gỗ mộc mạc phủ vải đỏ được kê ngay ngắn. Trên bàn đặt bức biển gỗ thếp vàng “Nghệ Tinh Đức Trọng” vừa rước từ công đường huyện nha về, bên cạnh là một thỏi muối hầm xốp mịn trắng muốt và chiếc niêu đất sét trắng nung chín.

Cụ Kiều Thế Phong khoan thai tiến lên từng bước chậm rãi. Cụ đưa mắt nhìn khắp lượt những khuôn mặt thân thương của dân vạn chài, giọng trầm ấm vang lên rõ ràng giữa thinh không lộng gió:

“Thưa bà con thôn xóm, hỡi những người ăn đời ở kiếp với hạt muối biển khơi! Kiếp nạn do phường buôn gian táng tận lương tâm gieo rắc đã được quan lớn triều đình trừ tiệt. Nhưng diệt một kẻ ác như Đỗ Bá Giàu thì dễ, giữ cho cái tâm của người làm nghề muôn đời sau không vấy bẩn mới là việc khó.”

Mọi người nín thở lắng nghe, bốn bề im phăng phắc, chỉ còn tiếng gió biển rì rào hòa cùng tiếng cành dẻ xào xạc trên đồi cao. Cụ Phong rút từ trong ngực áo ra một cuộn giấy bản dày dặn, cất giọng sang sảng đọc từng dòng chữ son:

“Nay trước bàn thờ tổ nghề và hồn thiêng sông núi, lão lập ra bản ‘Hương ước Muối Lành’. Điều thứ nhất: Bí quyết nặn niêu đất sét trắng và thuật hầm muối chín đợt củi dẻ bảy ngày bảy đêm vốn là nghề gia truyền của họ Kiều, từ nay lão xin mở rộng cửa truyền dạy miễn phí cho toàn thể con em các vạn chài ven sông Nhật Lệ. Ai có tâm sáng, lòng bền đều được truyền thụ trọn vẹn, tuyệt đối không giấu nghề để mưu lợi riêng.”

Lời cụ vừa dứt, một tràng xôn xao cảm kích lan khắp sân đồi. Một người thợ muối già run run quỳ sụp xuống:

“Cụ Kiều bao dung độ lượng như trời biển! Ơn khai tâm truyền nghề này, vạn chài chúng con xin tạc dạ ghi lòng!”

Cụ Phong giơ tay đỡ người bạn già đứng dậy, rồi nghiêm giọng đọc tiếp điều thứ hai:

“Điều thứ hai: Người theo nghề muối hầm phải coi hạt muối sạch như tính mạng của mình. Nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành vi gian lận dối trá, cấm ngâm tro vôi, cấm pha phèn chua hay bất kỳ thứ bột độc nào để tẩy trắng, mưu cầu lợi nhuận bất chính. Kẻ nào bội ước, đem lòng tham làm nhơ bẩn ngọc tuyết biển trời, sẽ bị trục xuất khỏi phường nghề, xóa tên khỏi gia phả, vĩnh viễn không được bén mảng đến lò đất đồi Ráng!”