Chương 14: Nén nhang trước ngày ra đồng

Mũi xẻng sắt loáng ướt cắm phập xuống mép bờ đất sũng nước, bùn non bắn tung tóe lên vạt cỏ. Nguyễn Văn Tấn nhảy tót lên bờ đê, hai mắt vằn tia đỏ rực, bàn tay hộ pháp siết chặt cán gỗ:

"Bà Hằng! Chiều nay tao tới đây mần cho ra ngô ra khoai! Bờ bao sạt lở đè lúa nhà tao hư hại cả nửa công, đất đai thì dở dở ương ương. Mấy thằng cha thị trấn đang đợi cọc, bữa nay bà không chịu lùi ranh một tầm sào thì tụi tao xắn đất đắp luôn theo mí nước tràn, khỏi đợi xã ấp gì hết!"

Ba gã lực lưỡng phía sau lập tức vác cọc tre dộng thình thịch xuống đất, nước váng phèn bắn toé lên mấy bụi bình bát. Minh Đăng hoảng hốt nép vội vào sau vạt áo bà nội, hai bàn tay túm chặt mép vải sờn.

Cụ Hằng đứng yên nơi bậc thềm đá rửa, hai bàn chân bấm chặt xuống nền đất lạnh. Gió chướng thổi thốc qua rặng bần làm vạt áo bà ba đen bay phần phật, nhưng dáng người bà vẫn thẳng thớm như cây tràm cắm giữa mùa bão nổi. Ánh mắt cụ già tám mươi tám tuổi lạnh tanh, nhìn thẳng vào gương mặt bừng bừng sát khí của gã hàng xóm:

"Thằng Tấn! Mày tính cậy đông kéo người tới dỡ nhà tao hay sao mà vác xẻng hò hét? Cán bộ Sơn của xã vừa bước chân khỏi cái ngõ này, giấy triệu tập đo đạc khẩn cấp đã ký rành rành. Sáng sớm mai, cả chú Tư Bình lẫn năm hộ tụ họp ngoài đồng có chính quyền chứng kiến. Đất đai mồ hôi của ông cha mày với ông Lộc gầy dựng hai chục năm qua, chớ đâu phải cái bánh lá mà mày muốn xắn xẻ bán cho thương lái cá lóc là xắn? Bước lui ra khỏi cái ranh đất nhà tao, đợi sáng mai bùn đất lên tiếng!"

Cán bộ xã Nguyễn Văn Sơn từ mé rạch quay ngoắt lại, chiếc cặp da sờn mép kẹp chặt bên sườn, giọng nói đanh thép cất lên:

"Anh Tấn! Giấy mời khẩn cấp tôi cầm trên tay đây, sáng mai đích thân tôi và anh Tư Bình chủ trì đo đạc thực địa. Mọi hành vi xâm phạm ranh giới, tự ý xắn đất trước giờ kiểm tra đều bị lập biên bản xử lý nghiêm. Anh đưa người quay vỏ lãi về ngay!"

Nghe tiếng người đại diện chính quyền xã, mấy gã vác cọc tre ngơ ngác nhìn nhau rồi chùn bước. Tấn bặm môi, hằn học nhổ toẹt bãi nước bọt xuống dòng nước đục ngầu, hất mũi xẻng lên vai:

"Được! Nể mặt chú cán bộ, sáng mai tao ra đồng coi thử cái ngữ bà già gần đất xa trời với đứa con nít ranh chỉ trỏ được cái mốc khỉ mốc vượn gì!"

Chiếc vỏ lãi nổ máy giòn giã rồi quay mũi phóng ngược về phía đầu kênh xáng, để lại từng dợt sóng phù sa cuộn tròn đánh đập dềnh vào chân đê.

Hoàng hôn buông xuống nhanh như một cái chớp mắt. Nền trời phía thượng nguồn đỏ quạch như váng phèn, trút xuống mặt nước bao la một màu ánh đồng mờ mịt. Cụ Hằng bước chậm rãi vào nhà, khép hờ cánh cửa liếp chắn gió. Ngôi nhà lá chìm vào sự yên tĩnh trang nghiêm, chỉ còn mùi khói un muỗi thoang thoảng ngoài chái bếp.

Bà đi tới trước bàn thờ gỗ mít, so lại mép vải điều phủ trên bài vị. Cụ vói tay lấy bao nhang trầm cất kỹ trong ống tre, bật que diêm thổi nhẹ. Ngọn lửa vàng le lói bùng lên, soi rõ những nếp nhăn chằng chịt cùng đốm đồi mồi trên gò má bà. Cụ Hằng kính cẩn cắm ba nén nhang thẳng thớm vào bát sành đầy tro trấu, chắp hai bàn tay gầy guộc ngang trán. Khói nhang màu lam uốn lượn từng vòng mỏng mảnh, tỏa mùi thơm ấm nồng át đi cái ngai ngái của nước lũ:

"Ông Lộc ơi... Bảy năm ông nằm xuống dưới gò tràm, nước năm nay dâng cao quá chừng. Bờ bao đất thịt ngày xưa ông đắp bị xé toạc, lòng người ngoài xóm cũng theo con nước mà chia rẽ, toan tính bán đất cho đầm cá thị trấn. Thằng Đăng nhà mình nó tìm ra cuốn sổ tay với cọc tràm bồn rễ của ông rồi. Sớm mai hai bà cháu tui dắt nhau ra đồng đối chất trước mặt xóm giềng với chính quyền xã. Xin ông cùng ông bà tổ tiên linh thiêng ngó xuống, phù hộ cho đứa cháu nội giữ trọn từng tấc đất hương hỏa, đừng để mồ hôi của người xưa bị con nước bạc cuốn trôi..."

Cụ Hằng cúi đầu lạy ba lạy, trán chạm nhẹ vào mép bàn gỗ.