Chương 19: Dưới bóng gáo nước

Bóng lưng chú Tấn khom khom lội nước xa dần, từng bước chân quẫy bùn bì bõm rẽ qua vạt lúa ngập rồi khuất sau bờ chuối nước. Đăng đứng ngập nước ngang đùi, hai bàn tay vẫn siết chặt cây sào tre già đầu vót tù. Tấm bìa các-tông vẽ than củi kẹp bên nách đã thấm vài vệt phù sa, nhưng những nét vạch mốc sen trắng, sen tím vẫn còn nguyên vẹn. Gió chướng thổi ràn rạt qua mặt ruộng làm dải khăn rằn của ông nội quấn trên cổ nó bay phần phật, mép vải sờn cọ vào cổ lành lạnh mà ấm lòng.

Mặt trời đã lên tới đỉnh đầu, rọi những vệt sáng lấp loá xuống mặt nước đỏ quạch dâng mấp mé bờ đất. Cái nắng đứng bóng gay gắt xua bớt hơi sương lạnh trên cánh đồng trũng Tân Bình Thạnh.

“Bà con ơi! Chú cán bộ với cụ Hằng, chú Tư lội lên đây nghỉ chân chút đã!”

Tiếng thím Bảy lanh lảnh cất lên từ phía rặng gáo nước đầu doi đất. Chiếc xuồng ba lá của thím đã áp sát bờ, nép gọn dưới bóng râm mát rượi của chòm gáo cổ thụ. Những tán lá gáo xanh mướt xòe rộng tỏa bóng êm đềm, điểm xuyết những chùm hoa tròn xoe vàng ươm tỏa hương dìu dịu giữa trưa nồng. Thím Bảy đứng trên mũi xuồng, tay vịn cành gáo de ra mé nước, tay kia vẫy rối rít về phía mọi người:

“Nước lớn đứng bóng rồi, ngâm hoài dưới lung phèn coi chừng trúng gió độc. Tấp xuồng qua gốc gáo này hứng gió, tui có ấm chè xanh với nồi khoai mì luộc vừa dỡ nắp nè!”

Trưởng ấp Tư Bình nghe vậy liền quệt mồ hôi trán, cười khà khà:

“Con Bảy bữa nay chu đáo dữ nghen! Anh em mình ghé qua đặng dằn bụng, sáng giờ lội nước bở cả chân.”

Cán bộ Sơn xắn cao hai ống quần bộ đội bạc màu, đưa tay đỡ mạn chiếc xuồng chở cụ Hằng tấp vào mé bờ. Đăng cẩn thận cắm cây sào tre xuống mép nước rồi lội bì bõm theo sau bà nội. Bùn non quấn lấy mắt cá chân nằng nặng, nhưng bước chân nó nhẹ nhõm hơn hẳn lúc sáng sớm.

Dưới bóng râm xanh ngát của rặng gáo, không khí mát rượi hẳn. Mấy chiếc xuồng ba lá nép sát vào nhau, tiếng be gỗ va lách cách đều nhịp theo từng gợn sóng. Cụ Hằng chống gậy bước lên doi đất, khẽ gật đầu chào mọi người rồi ngồi xuống một gốc rễ gáo trồi lên mặt đất. Đăng ngoan ngoãn ngồi sát bên chân bà, hai tay giữ chặt tấm bìa than củi đặt trên đầu gối.

Thím Bảy xởi lởi bưng từ khoang xuồng lên rổ tre đan dày, bên trên đậy manh lá chuối tươi bốc khói nghi ngút. Manh lá mở ra, những củ khoai mì trắng phau nứt vỏ tơi xốp bày ra thơm lừng, rắc thêm chút muối mè rang vàng ruộm. Kế bên là ấm tích đất nung bọc trong giỏ tre ủ ấm, tỏa ra làn khói nước chè xanh ngai ngái đậm đà vị quê.

“Mời cụ Hằng, mời chú Tư với chú cán bộ dùng tạm củ khoai cho ấm bụng,” thím Bảy đon đả chia khoai cho từng người. “Sáng giờ lội bùn đo đạc cãi cọ, ai nấy mặt mày hốc hác hết trơn.”

Ông Phước đón lấy bát nước chè thím Bảy rót, ngửa cổ uống một ngụm lớn rồi phà hơi sảng khoái:

“Được hớp chè xanh này tỉnh cả người. Mấy mươi năm rồi xứ này mới có buổi tụ họp đông đủ dưới rặng gáo như vầy.”

Cán bộ Sơn bẻ đôi củ khoai mì, cẩn thận đặt cuốn sổ vải dầu và xấp giấy biên bản sang một thớ rễ gáo khô ráo. Anh nhìn ra cánh đồng nước ngập trắng xóa, giọng trầm xuống:

“Ranh giới đất đai thì đã rõ ràng nhờ cọc tràm ngầm của cụ Lộc để lại, sáng mai ký biên bản là xong phần pháp lý. Nhưng ngặt nỗi con nước năm nay hung quá bà con à. Lúc nãy đứng ngoài mé ruộng, tui dòm thấy mực nước trên sông Vàm Cỏ Tây đang dâng cao thêm chừng hai tấc. Nước thượng nguồn đổ về dữ dội, nếu không mau chóng đắp lại đoạn bờ bao bị vỡ bên mé Đông, chỉ nội một hai con nước rằm nữa là cả đồng trũng này ngập lút đầu.”