Chương 21: Mũi xẻng đắp phù sa

Minh Đăng nép sát người vào vách nứa chái bếp, hai mắt không rời bóng người vạm vỡ vừa bước qua rào râm bụt. Trời sập tối nhanh như một cái chớp mắt, bóng tối nhạt nhòa phủ lên dáng đi hơi nghiêng của chú Tấn. Tiếng bì bõm dưới chân chú dứt hẳn khi đôi bàn chân bè to bám đầy đất bùn khô bước lên khoảng sân trước hàng ba.

“Phập!”

Chú Tấn buông tay, cắm phập lưỡi xẻng sắt xuống nền đất ẩm sát mép thềm. Cán gỗ tràm rung lên bần bật rồi đứng sững. Chú đứng chôn chân ở đó, hai vai xuôi xuống, đầu hơi cúi. Cụ Hằng vẫn ngồi yên trên chiếc chõng tre bên mé hiên, hai bàn tay đồi mồi đặt hờ trên mớ cuống sen chưa tước hết, ánh mắt bình thản đón lấy người hàng xóm.

“Bà Hằng...” Tiếng chú Tấn cất lên, khàn đặc như nghẹn khói, khác hẳn cái giọng rổn rảng át tiếng sóng nước ban trưa.

Cụ Hằng không đáp, chỉ khẽ gật đầu, chờ đợi.

“Hồi chiều... tui chạy chiếc vỏ lãi một mạch ra chợ ngã ba thị trấn.” Chú Tấn đưa bàn tay thô ráp quệt ngang trán, để lại một vệt bùn non lem luốc. “Tui đem trả đứt năm triệu bạc tiền cọc cho mấy thằng lái cá lóc rồi. Tui nói với tụi nó, đất này là đất của tổ tiên giáp ranh với ruộng sen nhà cụ Hằng, ranh giới có từ đời ông già tui với cụ Lộc, một tấc cũng hổng bán, một ly cũng hổng đào ao xáng cạp gì hết.”

Minh Đăng hé mắt nhìn qua kẽ nứa, thấy chú Tấn bước thêm một bước lại gần thềm, hai tay buông thõng:

“Tui có lỗi với vong linh ông già tui, có lỗi với bà. Hồi trưa ngoài mé ruộng, lòng tham năm triệu bạc làm tui mờ mắt suýt nữa bứng cọc, vác xẻng chém đứt cái nghĩa cái tình chòm xóm bấy lâu. Nếu bà không nhắc lại chuyện bơ gạo sen cứu đói năm Thìn, chắc tui thành đứa thất đức mất rồi. Mong bà rộng lòng bỏ quá cho tui.”

Cụ Hằng lặng thinh nhìn người đàn ông luống tuổi đang cúi đầu trước mặt mình. Một cơn gió đêm thổi qua rặng dừa nước, mang theo mùi bùn ngấu nồng nàn. Cụ thở ra một hơi dài, giọng rành rọt mà ấm áp:

“Mày biết nghĩ tới mồ mả người xưa, biết giữ lấy cái gốc rễ bờ ruộng là tao mừng rồi, Tấn à. Ruộng đồng xứ mình phèn nặng, sống nhờ con nước lớn nước ròng, người với người không che chở cho nhau thì sóng gió nó cuốn trôi sạch. Lỗi lầm biết sửa là quý, ngồi xuống uống hớp nước mưa cho mát ruột đi nghen mày.”

Đúng lúc ấy, ngoài bến nước vang lên tiếng khua dầm đều đặn. Ánh sáng vàng vọt từ chiếc đèn bão treo đầu mũi xuồng ba lá hắt lên mặt kênh đỏ quạch. Trưởng ấp Tư Bình và cán bộ Nguyễn Văn Sơn xách cặp da, chống sào bước lên bờ. Thấy chú Tấn đứng cạnh thềm, cán bộ Sơn mỉm cười, mở nắp cặp lấy ra tờ biên bản hòa giải còn nồng mùi mực mới.

“Anh Tấn có mặt ở đây thì hay quá rồi!” Cán bộ Sơn đặt tờ biên bản hòa giải lên chiếc bàn con, dưới ánh đèn bão sáng tỏ. “Bốn hộ đã ký và điểm chỉ đủ. Biên bản xác lập rõ ranh giới năm hộ dựa theo hệ thống cọc tràm ngầm năm 1976 của cụ Lộc để lại. Bây giờ chỉ còn chờ chữ ký của anh nữa là thủ tục địa chính coi như trọn vẹn.”

Chú Tấn không ngần ngại, chùi mạnh hai bàn tay vào ống quần cộc, bước tới cầm lấy cây bút kim tinh từ tay cán bộ Sơn. Bàn tay thô kệch quen cầm mái dầm và cán cuốc của chú hơi ngượng nghịu gập ngón tay, nắn nót ký từng nét chữ “Nguyễn Văn Tấn” vào góc dưới cùng bên phải tờ giấy. Ký xong, chú ấn mạnh ngón tay cái vào khay mực đỏ, dằn một vết điểm chỉ tròn trịa, dứt khoát bên cạnh chữ ký.

Trưởng ấp Tư Bình vỗ đùi đánh đét:

“Tốt quá rồi! Nút thắt hai mươi năm coi như mở xong! Giờ thì lo việc trước mắt: nước thượng nguồn đang dâng mau lắm, sáng mai cả xóm phải dốc sức đắp lại bờ bao mé Đông!”

Chú Tấn quay sang nhìn cụ Hằng và mọi người, giọng chắc nịch:

“Bà con cứ yên lòng. Sáng mai đúng giờ gà gáy le te, tui vác xẻng ra mé Đông đầu tiên. Ai trễ tui xốc đất trước ráng chịu!”

Mọi người cùng bật cười, tiếng cười ấm ran cả góc sân tối.

Tờ mờ sáng hôm sau, khi tiếng gà gáy le te rộ lên khắp xóm và sương mù còn giăng mờ mịt trên mặt đồng ngập nước, tiếng gọi nhau í ới đã vang rộn đầu kênh.