Chương 13: Nước sắc cỏ sữa thâu đêm

Nhìn đứa cháu gái ướt như chuột lột, đôi môi thâm tím run rẩy đứng nép nơi bậu cửa chuồng, cụ Tạ Đình Khang vội bước tới. Cụ cởi phăng chiếc áo tơi lá cọ khoác trên vai trùm lên người con bé, bàn tay ấm áp xoa mạnh hai cánh tay gầy guộc của Mận:

“Đừng sợ, Mận ơi! Bình tĩnh lại, có ông ở đây rồi.”

Cụ đỡ lấy bọc vải thô sũng nước, đặt lên bệ gạch khô ráo rồi thận trọng mở từng nếp gấp. Dưới ánh đèn bão vàng vọt, những chùm rễ cỏ sữa bánh tẻ hiện ra, thân rễ mập mạp, từng đốt ngậm đầy dịch trắng đục quyện lớp bùn phù sa sông Mã đỏ quạch. Cụ đưa ngón tay cái bấm nhẹ vào đốt rễ, một giọt sữa đặc rịn ra, thơm ngai ngái mùi đất bãi. Cụ Khang thở hắt một hơi dài nhẹ nhõm:

“Tốt lắm! Cháu nhổ toàn rễ già đúng độ. Chỗ này đủ cho một mẻ nước cốt đậm đặc nhất để chặn đứng cơn ngấm độc của ba mươi chín con lợn. Con nước dâng ngập bãi thì của trời đất để lại cho sông, ngần này rễ là đủ duyên cứu mạng rồi.”

Vừa dứt lời, ngoài cổng chuồng bỗng có tiếng huỳnh huỵch dồn dập. Bác Bùi Văn Đước vai vác chiếc thùng gỗ sung đóng mộng mang cá to bản, hai nách cắp thêm hai chiếc chõ gỗ cũ đã lên nước bóng láng chạy xộc vào. Theo sau là hai xã viên khỏe mạnh gánh đôi bồ đựng đầy vỏ đậu xanh lòng khô giòn. Đặt chiếc thùng gỗ sung xuống sân, bác Đước lau vội vệt bùn trên trán, giọng sang sảng át cả tiếng mưa phùn:

“Bác Khang ơi! Tôi mang cả cái thùng ủ lớn với hai chõ đồ xôi của nhà sang đây rồi! Bồ vỏ đậu xanh lòng này phơi qua ba nắng nỏ, thơm đượm lắm, bác xem có dùng được ngay không?”

“Được, quý hóa quá chú Đước ạ!” Cụ Khang gật đầu thật mạnh, ánh mắt già nua ánh lên vẻ cương nghị. Cụ quay sang Chủ nhiệm Thìn và các xã viên đang đứng chật góc chuồng: “Đồng chí Chủ nhiệm! Cho anh em kê gạch xếp ba bếp kiềng dã chiến ngay mé sân chuồng có mái vẩy. Một bếp bắc chảo gang sao thuốc, hai bếp còn lại bắc chõ gỗ đun nước tro nếp trong. Chú Lãm đâu, đứng dậy xách nước giếng thau rửa bùn ở rễ cỏ cho sạch, muốn chuộc tội thì tay chân phải nhanh lên!”

Trịnh Hữu Lãm như kẻ chết đuối vớ được cọc, quýnh quáng gạt nước mắt bò dậy, hai tay run lẩy bẩy vớ lấy đôi thùng tôn lao vội ra giếng nước.

Chỉ mươi phút sau, ba bếp lửa bằng củi nhãn khô đã bốc cháy bập bùng, xua bớt hơi lạnh tê buốt của đêm đông. Rễ cỏ sữa sau khi rửa sạch được Mận dùng con dao bài băm thành từng đoạn dài chừng hai đốt ngón tay. Cụ Khang đứng bên chiếc chảo gang đã đỏ rực, hai tay thoăn thoắt vốc từng nắm rễ cỏ rải đều lên lòng sắt nóng rẫy. Một nắm vỏ đậu xanh lòng khô giòn lập tức được cụ rải trùm lên trên, kèm theo nửa bát cám gạo mộc để giữ nhiệt dẫn thuốc.

Đôi đũa cả tre già trên tay cụ Khang đảo đều thoăn thoắt. Tiếng rễ cây nổ lách tách trên mặt gang nóng bỏng hòa cùng tiếng xèo xèo của lớp cám bổi bén lửa. Khói bắt đầu bốc lên, ban đầu nghi ngút mùi ngai ngái chát chúa, nhưng chỉ một thoáng sau, khi vỏ đậu xanh ngả sang màu vàng cánh gián và cám gạo chín tới độ vàng rơm đượm mật, một làn hương thơm ngòn ngọt, bùi ngậy lan tỏa khắp chái chuồng.

Hít một hơi sâu mùi khói cám rang đượm mật quen thuộc, lồng ngực cụ Khang ấm bừng lên. Trong thức hải mịt mùng, bức đồ hình bách nghệ run rẩy tan đi sắc xám tro u ám, thay vào đó là từng đường gân rễ cây ngậm sương bừng lên ánh xanh ngọc bích tươi tắn. Đồ hình hiện rõ mồn một hình ảnh chiếc chõ gỗ sung đang bốc hơi nghi ngút, bên cạnh là một gáo nước tro rơm nếp trong vắt cùng tỉ lệ phối trộn rễ cỏ và vỏ đậu xanh sít sao từng nắm một.

“Mận, múc ba gáo nước tro nếp lắng trong ở chõ bên kia đổ thẳng vào chảo cho ông!” Cụ Khang hô lớn, giọng trầm hùng dứt khoát.

“Dạ, cháu làm ngay!” Mận nhanh nhẹn múc gáo nước tro sóng sánh đổ vào chảo gang.

Xèo một tiếng thật giòn, hơi nước bốc lên mù mịt quyện mùi thuốc sắc nồng ấm. Dòng nước tro nếp lắng trong gặp chất chát lạnh của rễ cỏ sữa và vị ngọt giải độc của vỏ đậu xanh sôi lục bục, sủi bọt trắng xóa rồi chuyển dần sang màu nâu đỏ óng ánh.

“Được rồi! Nước thuốc vừa tới độ!” Cụ Khang gạt bớt than củi, múc nước thuốc đặc sánh qua tấm vải màn lọc sạch cặn bã, rót đầy vào chiếc ấm tích da lươn. Cụ quay sang mọi người: “Chú Đước, chú Lãm, các đồng chí mang mấy ống nứa vót miệng tròn lại đây! Ta phải đổ thuốc cho những con nặng nhất trước, chậm trễ là máu độc ăn thủng ruột!”