Chương 15: Sân kho dậy khói chảo gang

Tiếng hô hoán thất thanh của bác bảo vệ già như châm một mồi lửa vào không khí vốn đang căng như dây đàn. Cụ Khang không kịp gạt vạt áo đẫm nước mưa, chân sải bước thoăn thoắt lao ra khỏi cửa chuồng. Chủ nhiệm Nguyễn Duy Thìn cùng bác Đước và Trịnh Hữu Lãm cũng hớt hải bám riết theo sau, dẫm bì bõm qua khoảng sân lầy lội hướng về dãy nhà kho hợp tác xã.

Mảnh ngói fip-rô-xi-măng ở góc hồi phía bắc bị cuồng phong giật toạc một mảng lớn cỡ hai cánh chiếu. Mưa gió xối xả trút thẳng xuống góc kho. Ánh đèn bão vàng vọt hắt lên cảnh tượng nhức nhối: hàng chục bao tải gai đựng ngô hạt dự trữ của vụ mùa chất chồng lên nhau nay ướt sũng, nước ngấm đen thẫm từ trên nóc bao chảy ròng ròng xuống nền xi măng.

Chủ nhiệm Thìn xông vào, hai bàn tay run rẩy sờ lên những bao ngô sũng nước, mặt tái mét:

“Trời đất ơi! Ba chục bao ngô hạt giống vụ đông của toàn xã dồn cả về đây! Ngậm no nước thế này, chỉ nội ngày mai là hạt nứt nanh, mọc mầm rồi lên mốc thối hết! Mất chỗ ngô này thì người cũng đói chứ đừng nói tới đàn lợn bốn mươi lăm con, nhất là ba mươi chín con vừa dứt cơn ngộ độc!”

Cụ Khang khom lưng, rút con dao nhíp nhỏ nơi thắt lưng rạch nhẹ một đường trên bao ngô ướt nhất. Những hạt ngô đỏ au lăn ra lòng bàn tay thô ráp của cụ, vỏ hạt đã căng mọng, lạnh ngắt và tỏa ra thứ mùi hăng chua của tinh bột bắt đầu ứ đọng nước. Cụ khẽ miết ngón tay lên từng kẽ hạt, lòng thắt lại. Là một lão nông gắn bó cả đời với hạt thóc hạt ngô, cụ hiểu rành rẽ hơn ai hết: ngô đã ngậm nước mưa rét mướt rất dễ sinh ra thứ độc mốc xám tro chết người, thứ độc mà dạ dày non nớt của ba mươi chín con lợn vừa qua cơn bĩ cực tuyệt đối không thể chịu nổi thêm một lần.

“Đồng chí Chủ nhiệm bình tĩnh,” cụ Khang ngẩng lên, giọng trầm tĩnh nhưng rắn rỏi lạ thường. “Ngô mới ngấm nước mưa đêm nay, mầm chưa kịp nhú, ruột hạt còn chắc lắm. Ta không thể phơi vì trời còn mù mịt mưa phùn, cũng không thể để ủ đống chờ tạnh. Cách duy nhất là phải dùng lửa gang để đuổi nước, rút sạch ẩm lạnh ra ngoài!”

“Dùng lửa gang?” Chủ nhiệm Thìn ngơ ngác hỏi lại. “Ý cụ là rang chín sao? Nhưng ngần này ngô, cái chảo của bếp ăn hợp tác xã làm sao xuể?”

“Một chảo không xuể thì mười chảo, hai mươi chảo!” Cụ Khang dứt khoát vung tay. “Huy động toàn bộ chảo gang trong thôn Vĩnh Lạc mang ra đây. Dùng lửa củi trấu rang vàng rơm từng mẻ ngô ướt. Vừa cứu được ngô không bị thối mầm, lại vừa có sẵn ngô chín thơm lừng để phối bổi nuôi đàn gia súc!”

Chủ nhiệm Thìn nghe như mở cờ trong bụng, lập tức quay ngoắt sang người bảo vệ:

“Đồng chí bật ngay máy phát điện, mở máy tăng âm phát loa truyền thanh! Báo động khẩn cấp toàn thôn!”

Chỉ vài phút sau, tiếng loa truyền thanh đầu hồi rọt rẹt vang lên, giọng Chủ nhiệm Thìn sang sảng xé tan màn mưa đêm đông:

“A lô! Toàn thể bà con xã viên thôn Vĩnh Lạc chú ý! Kho lương thực bị dột, ba mươi bao ngô giống ngập nước! Ban quản trị kêu gọi mỗi gia đình lập tức mang một chiếc chảo gang, một bó củi trấu hoặc quạt nan tập trung ngay về sân kho để cứu ngô của hợp tác xã!”

Tiếng loa vừa dứt, khắp các ngõ xóm thôn Vĩnh Lạc bỗng rộn rã ánh đuốc và tiếng chân người. Cánh cửa liếp các nhà lục tục mở toang. Những người nông dân chân lấm tay bùn không quản ngại gió rét căm căm, người đội nón mê, người khoác áo tơi lá, vai gánh củi nẹp, tay bưng chảo gang nặng trịch hối hả đổ dồn về phía sân kho. Tình làng nghĩa xóm, ý thức bảo vệ tài sản chung thời bao cấp bùng lên ấm áp giữa đêm đông lạnh buốt.