Chương 17: Mầm men hồi sinh

Lãm vẫn đứng lặng bên cạnh chiếc thùng gỗ sung, đầu ngón tay run rẩy ép chặt vào lớp ván thớ xốp đang truyền sang từng luồng hơi nóng âm ỉ. Lời răn dạy trầm đục của cụ Khang như giọt nước rơi trúng tảng đá nung, khiến khóe mắt người đội trưởng ba mươi hai tuổi hoe đỏ. Gã cúi gập đầu trước ánh lửa bập bùng, giọng nghẹn ứ nơi cuống họng:

“Dạ… cháu hiểu rồi cụ ạ. Cháu xin ghi lòng tạc dạ từng lời cụ dạy.”

Cụ Khang vỗ nhẹ lên bả vai Lãm, nghe tiếng gió bấc ngoài triền sông rít qua hàng xoan bên hiên kho. Cụ biết lòng người một khi đã chịu hạ mình trước đất đai hạt thóc thì mới mong làm nên chuyện.

Trời đông rét căm căm, sương muối phủ trắng những luống cày ngoài bãi sông Mã. Suốt hai ngày hai đêm sau cơn giông bão, chái kho hợp tác xã luôn đỏ lửa trấu liu riu. Bốn chiếc thùng gỗ sung mới ghép mộng cùng chiếc thùng cũ và hai cỗ chõ xôi của bác Đước được che kín bằng ba lớp bao tải gai, nằm ngay ngắn nơi góc khuất gió. Cụ Khang sớm tối túc trực, thỉnh thoảng lại ghé sát tai lắng nghe tiếng men cựa mình lách tách bên trong thân gỗ, hệt như nhịp thở của sự sống đang trỗi dậy từ tro tàn.

Đến rạng sáng ngày thứ ba, khi cụ Khang khẽ nhấc tảng đá cuội sông Mã và lật lớp lá chuối hột chớm héo trên miệng cỗ thùng lớn nhất, một làn hơi ấm áp lập tức ùa ra. Hương thơm ngào ngạt, quyện giữa vị ngọt dịu của ngô rang cháy cạnh, mùi bùi béo của cám mộc qua lửa gang và men chua thanh tao như nếp cái hoa vàng ủ trong chum sành bốc lên ngùn ngụt. Mùi hương đậm đà, tươi mới ấy nhanh chóng lan tỏa khắp khoảng sân kho, quét sạch mùi tanh nồng ẩm mốc còn sót lại sau cơn ngộ độc u ám mấy hôm trước.

Trong tâm thức sâu thẳm của cụ Khang, bức đồ hình thủy mặc vốn rũ rượi sắc xám tro nay bừng sáng trở lại. Từng đường gân lá xanh biếc ngậm sương óng ánh bung nở quanh chiếc chõ gỗ sung, báo hiệu mẻ men bách nghệ đã chín tới độ hoàn mỹ nhất.

“Chín rồi! Men dậy mười phần rồi ông ơi!” Mận đứng bên cạnh reo lên khe khẽ, hai mắt sáng ngời.

Cụ Khang mỉm cười, dùng chiếc môi gỗ cán dài xới nhẹ lớp bổi vàng óng, tơi xốp như ruốc nấm. Cụ bảo:

“Mận xách đôi thùng tôn lại đây. Lấy nước sôi để nguội bớt cho vừa ấm tay, hòa loãng từng gáo bổi này ra. Ruột gan đàn lợn bên chuồng lớn vừa dứt nọc phân đạm, tỳ vị còn non nớt lắm, phải cho nếm từ từ mới êm bụng được.”

Hai ông cháu thoăn thoắt chia từng muỗng bổi men vàng rộm hòa vào những thùng nước ấm bốc khói mỏng. Lãm xăng xái chạy tới, đỡ lấy đòn gánh tre trên vai Mận, đôi bàn tay dẫu còn chằng chịt vết xước rướm máu vẫn thoăn thoắt gánh đôi thùng tiến thẳng sang dãy chuồng lớn tập thể.

Bước chân cụ Khang vừa chạm ngưỡng cửa chuồng, ba mươi chín con lợn giống ngoại pha nội đang nằm ẹp trên nền xi măng ẩm ướt bỗng khẽ cựa quậy. Trải qua trận tháo dạ thập tử nhất sinh, đàn gia súc gầy rộc đi trông thấy, xương sườn nhô rõ dưới lớp da nhăn nheo, ánh mắt lờ đờ mệt mỏi. Thế nhưng, khi làn hương men bách nghệ chua ngọt ấm nồng xộc vào cánh mũi, con lợn đầu đàn to nhất chuồng khẽ khịt khịt mõm. Nó run rẩy chống hai chân trước gượng dậy, vươn chiếc mõm dài ngửi về phía luồng hơi ấm đang lan tới.

“Đổ vào máng đi chú Lãm, rải thật đều tay.” Cụ Khang khẽ nhắc.

Dòng cháo men thảo mộc sánh vàng vừa tràn xuống lòng máng, đàn lợn như bừng tỉnh khỏi cơn mê mỏi. Con đầu đàn lảo đảo bước tới, thè chiếc lưỡi ram ráp liếm láp vệt bổi đầu tiên. Vị ngọt bùi của ngô rang hòa cùng vị chua dịu mát của men sung dường như đánh thức toàn bộ cảm giác thèm ăn bị chôn vùi. Nó liền sục sâu cả mõm vào lòng máng, táp ăn từng ngụm lớn phát ra tiếng ủn ỉn rào rào.