Chương 23: Nắng mới rọi sân kho

Bàn tay Bí thư Huyện ủy vỗ nhịp nhàng trên mặt bìa báo cũ của cuốn cẩm nang, ánh mắt ấm áp nhìn cụ Khang rồi chuyển sang con Mận đang đứng khép nép bên cạnh:

“Cụ Khang à, đây không chỉ là tài sản của riêng Đông Sơn nữa đâu. Từng trang chữ ghi chép kinh nghiệm ủ men gỗ sung và bài thuốc thảo mộc này chính là chiếc chìa khóa quý giá để vực dậy ngành chăn nuôi của cả huyện ta!”

Lời khen ngợi thân tình giữa lán trại ven sông Mã hôm ấy như một làn gió ấm thổi bừng lên niềm phấn khởi cho toàn thể xã viên. Chỉ hai hôm sau, khi sương muối bắt đầu tan biến nhường chỗ cho những vạt nắng mới vàng ươm rọi xuống, sân kho Hợp tác xã Nông nghiệp Đông Sơn đã rộn rã cờ hoa đón ngày hội tổng kết năm 1978. Dưới bóng râm rợp mát của rặng xà cừ cổ thụ, từng dãy bàn gỗ mộc kê san sát, chật ních bà con xã viên các thôn đội cùng đoàn cán bộ huyện về dự.

Tiếng loa truyền thanh trên cành cây ngân nga những điệu ca cách mạng giòn giã. Trên bục danh dự, đồng chí Bí thư Huyện ủy đứng cạnh Chủ nhiệm Nguyễn Duy Thìn, giọng nói sang sảng truyền đi khắp khoảng sân ngập nắng:

“Thưa toàn thể bà con xã viên! Vụ đông năm 1978 đánh dấu bước chuyển mình kỳ diệu của Đông Sơn. Thay mặt Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện, tôi xin trao tặng bằng khen danh dự cho Đội chăn nuôi, đồng thời công bố quyết định của Ty Nông nghiệp về việc nhân rộng toàn diện mô hình chõ men gỗ sung và quy trình rang cám thảo mộc ra toàn bộ mười tám xã trong huyện ngay vụ xuân tới!”

Tiếng pháo tay rộ lên giòn giã như ngô rang. Bí thư Huyện ủy trân trọng trao tấm bằng khen lồng khung kính bóng loáng cho cụ Tạ Đình Khang:

“Kính tặng cụ Tạ Đình Khang danh hiệu Cố vấn kỹ thuật xuất sắc! Cảm ơn cụ đã đem vốn quý cổ truyền bảo vệ trọn vẹn tài sản của tập thể.”

Cụ Khang đỡ lấy tấm bằng khen, đôi bàn tay gầy gò chai sạn khẽ run run vì xúc động. Cụ khẽ cúi đầu đáp lễ:

“Đội ơn đồng chí Bí thư, đội ơn hợp tác xã. Lão già này chỉ biết dốc chút sức tàn vì đàn lợn giống, còn việc giữ ngọn lửa bách nghệ là nhờ công sức chung của bà con và lớp trẻ.”

Ngay sau đó, Chủ nhiệm Thìn tươi cười bước lên, cất giọng xướng danh:

“Về phần khen thưởng cá nhân, Ban quản trị xin vinh danh cháu Tạ Thị Mận, Tổ trưởng kỹ thuật ủ men, đạt danh hiệu Lao động tiên tiến trẻ tuổi nhất xã với số công điểm xếp loại A tuyệt đối!”

Con Mận đỏ ửng đôi gò má, hai tay đón lấy tấm giấy khen cùng khúc vải hoa phân phối từ tay Chủ nhiệm. Con bé ôm chặt cuộn vải vào lòng, mắt lóng lánh ngước nhìn ông nội, nụ cười lúm đồng tiền rạng rỡ dưới ánh ban mai. Cụ Khang ngắm cháu gái mồ côi nay đã vững vàng làm chủ một nghề mộc mạc, nơi đáy mắt già nua dâng lên niềm an ủi khôn nguôi.

Khi tiếng reo hò vừa lắng xuống, Chủ nhiệm Thìn khẽ hắng giọng, mở tập hồ sơ bọc da nâu:

“Bây giờ, Ban quản trị xin công bố một việc hệ trọng. Về trường hợp đồng chí Trịnh Hữu Lãm, nguyên Đội trưởng Đội chăn nuôi. Sau sự cố trộn phân đạm urê đầu đông, đồng chí Lãm đã dũng cảm tự thú, thành tâm nhận kỷ luật cảnh cáo. Trong suốt những tháng ngày gian khó vừa qua, từ đêm bão tốc mái kho ngô đến đợt rét sương muối, đồng chí đã không quản ngày đêm quét dọn chuồng trại, gánh nước, bốc vác gỗ nặng và cặm cụi cùng cháu Mận sao chép cẩm nang truyền nghề. Xét thấy tinh thần phục thiện triệt để và những đóng góp tích cực, Chi bộ và Ban quản trị hợp tác xã chính thức quyết định: Xóa bỏ hình thức kỷ luật cảnh cáo, ghi nhận công lao lao động chuộc lỗi của đồng chí Trịnh Hữu Lãm!”

Cả sân kho lặng đi trong giây lát rồi vỡ òa những tiếng vỗ tay đồng thuận. Ngồi ở hàng ghế cuối cùng người đội chăn nuôi, Lãm sững sờ. Đôi mắt sau tròng kính gọng đồi mồi đỏ hoe, bờ vai vạm vỡ rung lên từng chặp. Anh lảo đảo bước lên thềm sân kho, hai dòng nước mắt ròng ròng chảy dài xuống cằm.