Chương 4: Gió bấc qua khe liếp

Tiếng lợn kêu eng éc quằn quại từ chuồng lớn tập thể dội qua rặng chuối sau hè, sắc nhọn như dao cứa vào màng nhĩ. Cụ Tạ Đình Khang ghìm chặt chiếc đóm nứa đang cháy dở, bàn tay gầy gò nổi rõ những đường gân xanh xao. Đợt gió mùa đông bắc đầu mùa hung hãn tràn về, quất ràn rạt vào mái tranh chái bếp, cuốn theo từng đợt mưa phùn buốt giá táp thẳng vào mặt hai ông cháu.

“Ông ơi, ngoài chuồng lớn làm sao thế ạ?” Con Mận hốt hoảng ôm chặt đôi sọt cỏ thuốc, giọng run run át cả tiếng gió gầm.

“Cháu cứ ở yên đây nhóm bếp.” Cụ Khang nén tiếng thở dài, buông đóm vào kiềng sắt rồi vội vã bước lại gần vách nứa ngăn giữa chái bếp với lối đi thông sang khu chuồng tập thể.

Cụ khẽ ghé mắt nhìn qua khe liếp hở. Dưới ánh đèn bão leo lét chao đảo trong gió lạnh, quang cảnh bên chuồng lớn hỗn loạn khôn xiết. Hàng chục con lợn giống ngoại pha nội nằm chen chúc, cọ mõm vào thành vữa xi-măng lạnh ngắt, toàn thân run rẩy từng chặp bần bật. Tiếng ủi máng ken két xen lẫn những tiếng ậm ọe rặn phân tắc nghẹn. Dọc lối đi lát gạch nghiêng, chất thải màu xám tro lỏng bõng, bốc lên mùi chua nồng và tanh tưởi đến lợm giọng. Gió rét thốc từng luồng qua các ô thoáng fip-rô-xi-măng chưa kịp che chắn, táp buốt vào da thịt trơ xương của những con giống đang kiệt sức vì tháo dạ.

Giữa lối đi nhơ nhớp, Đội trưởng Trịnh Hữu Lãm mặc chiếc áo đại cán màu cỏ úa cài kín cổ, chân giẫm bùn bước đi xăm xăm. Cặp kính đồi mồi của anh ta nhòe nhoẹt nước mưa, nét mặt hầm hầm giận dữ.

“Các đồng chí làm ăn lề mề quá!” Lãm vung mạnh tay, quát tháo hai xã viên đang co ro xách thùng tôn. “Gió mùa về thì phải kích cho chúng nó ăn đẫm vào! Cứ để chúng nó nhịn đói rét thế này, mai đoàn thanh tra huyện về kiểm tra thì tính sao?”

“Nhưng báo cáo anh Lãm,” một bác xã viên trung niên run rẩy phân trần, “đàn lợn đang đi ngoài dữ dội, phân tháo toàn nước xám thế kia, ép ăn thêm cám sống sợ bục ruột…”

“Tôi chịu trách nhiệm kỹ thuật hay các đồng chí chịu?” Lãm gắt gỏng ngắt lời, bước tới góc cột giật mạnh bao tải dứa đặt bên hòm đồ nghề. Anh ta thọc chiếc xẻng sắt nhỏ vào trong bao, múc ra từng xẻng bột màu trắng đục có những hạt óng ánh kỳ lạ, trút thẳng vào thùng cám bổi ngâm nước lạnh. “Đổ bột này vào khuấy đều lên! Bột đạm dinh dưỡng tăng trọng cấp tốc đấy, hòa vào nước cám cho chúng nó nuốt sạch, vừa bổ lại vừa cầm cự được sức lạnh!”

Xã viên ái ngại nhìn nhau nhưng trước cái uy của người đội trưởng ba mươi hai tuổi, đành cắn răng đổ từng xô nước cám sền sệt pha thứ bột trắng lạ lùng ấy rải đều vào các dãy máng vữa. Lũ lợn đói lả xúm lại hục hặc húp lấy húp để, nhưng chỉ nuốt được vài ngụm, một số con đã nghẹn ngào hắt hơi, bọt mép sùi ra từng vệt trăng trắng nhớp nhúa.

Đứng sau khe liếp, cụ Khang siết chặt hai khớp ngón tay nơi khung nứa. Bằng kinh nghiệm bao năm chăn dắt và ngửi mùi đất cát châu thổ sông Mã, cụ nhận ra thứ mùi hăng hắc, xộc thẳng vào cuống họng bốc lên từ thứ bột trắng kia. Đó là mùi phân bón ruộng, thứ phân đạm mà người ta hay rải cho lúa vụ chiêm, chứ tuyệt đối chẳng phải thứ thức ăn nào cho loài có ruột gan bằng xương bằng thịt. Sự nôn nóng vì chức tước và chỉ tiêu thành tích của Lãm đang đẩy đàn giống vào hố sâu tai họa.

Thế nhưng, cụ Khang hiểu rõ thân phận mình lúc này. Một lão nông già nua chỉ vừa đem toàn bộ công điểm vụ đông ra bảo lãnh cho ba con lợn thập tử nhất sinh, nói gì vào lúc này Lãm cũng gạt đi xem là gở mồm cản trở tiến độ.

“Ông ơi! Mau sang xem này ông ơi!” Tiếng con Mận hớt hải gọi giật từ góc chuồng cách ly phía đông kéo cụ Khang về thực tại cay đắng.

Cụ vội quay gót, rảo bước thật nhanh sang góc chuồng tranh tre vừa dựng tạm. Ba con lợn giống đầu đàn nằm bẹp trên ổ rơm khô, mắt nhắm nghiền lờ đờ, mí mắt sưng mọng tím tái. Từng nhịp thở của chúng dốc ngược lên ngực, hông thóp lại đau đớn, lớp da bụng mỏng dính nổi lên những mảng vân xám ngoét. Con lợn đực to nhất thỉnh thoảng giật nảy mình một cái, khóe miệng rỉ ra dòng nước dãi tanh nồng lẫn chút bọt đỏ sẫm. Mưa phùn theo khe hở trên mái phên nhỏ tí tách xuống mép máng tre.

“Không được chậm trễ nữa,” cụ Khang lẩm bẩm, bàn tay ấm áp xoa nhẹ lên sống lưng lạnh buốt của con giống đầu đàn. “Mận, bê ngay chậu nước giếng vào rửa sạch rễ cỏ sữa với lá ổi sẻ. Đem dao bài băm thật nhuyễn cho ông!”