Chương 5: Ngọn lửa gang cứu nguy

Chiếc bát sành hoa cúc mẻ miệng được con Mận bưng lại, bên trong chứa lưng bát nước sôi để nguội còn bốc hơi âm ấm. Cụ Tạ Đình Khang nhanh nhẹn trút non nửa mẻ cám rang thảo mộc vừa bắc từ chảo gang xuống vào chiếc cối đá nhỏ kê sát vách bếp.

Tay cụ cầm chiếc chày gỗ nghiến, giã đều tay cho thật mịn. Những hạt cám vàng rơm giòn rụm quyện chặt cùng rễ cỏ sữa băm nhuyễn và lá ổi sẻ nướng giòn tan ra thành thứ bột mịn màng, sực nức hương thơm bùi ngọt của hạt gạo qua lửa gang. Cụ với tay bốc thêm một nhúm than trấu mịn màu đen nhánh dưới đáy chảo – thứ than mộc xốp nhẹ sinh ra khi vỏ trấu cháy âm ỉ không bén ngọn – rắc nhẹ vào cối rồi rót từ từ lưng bát nước vào khuấy đều.

Dưới sự chỉ dẫn tường tận của vệt sáng xanh ngọc bích nơi đồ hình thức hải, thứ cháo cám thảo mộc dần sánh lại thành một chất hồ lỏng sền sệt, màu xám sẫm ngả ánh xanh, thơm dịu và ấm nóng. Cụ Khang dùng đầu ngón tay nếm thử một chút. Vị chát nhẹ đầu lưỡi nhanh chóng tan biến, nhường chỗ cho vị ngọt hậu thanh mát và hơi ấm lan tỏa sâu xuống cuống họng.

“Được rồi đấy cháu,” cụ Khang quay sang Mận, cẩn thận bưng âu cháo thuốc. “Cầm chiếc muỗng gỗ thị theo ông. Phải cho chúng nuốt ngay khi còn ấm, để than trấu hút bớt độc khí ứ đọng trong dạ dày.”

Hai ông cháu che vạt áo mưa bước vội sang góc chuồng cách ly phía đông. Gió bấc vẫn rít từng hồi qua khe phên tre, nhưng ổ rơm nếp dày cụ dặn lót từ chập tối đã ngăn được hơi lạnh dưới nền đất ẩm. Ba con lợn giống nằm dính vào nhau, toàn thân run rẩy, tiếng thở khò khè yếu ớt như sắp đứt hơi.

Cụ Khang khẽ quỳ gối xuống lớp rơm khô, đỡ lấy đầu con lợn đực to nhất đàn. Cụ luồn những ngón tay gầy guộc, chai sạn vào khóe mép nó, khéo léo nạy nhẹ hàm răng đang nghiến chặt.

“Mận, múc từng muỗng nhỏ thôi. Đổ từ từ vào cuống họng kẻo nó sặc.”

“Dạ, cháu biết rồi ông.” Con Mận ghé sát người, đôi bàn tay nhỏ nhắn thoăn thoắt múc từng muỗng cháo cám ấm nóng, cẩn trọng đưa vào miệng con giống.

Dòng nước thuốc ấm vừa chạm vào vòm họng, con lợn giật nảy lên vì phản xạ tự nhiên. Nhưng mùi cám rang bùi ngậy cùng vị ngọt dịu đã đánh thức bản năng sinh tồn của nó. Con vật khẽ nuốt ực một cái, rồi lim dim mắt, tiếp nhận từng muỗng cháo thảo mộc trôi dần vào bụng. Cứ thế, hai ông cháu kiên trì chuyển sang hai con lợn cái bên cạnh. Con nào nuốt xong, cụ Khang lại đặt hai bàn tay thô ráp, ấm sực áp vào mạn sườn và vùng bụng dưới lạnh ngắt của chúng.

Cụ xoa thật nhẹ theo chiều kim đồng hồ, từng vòng, từng vòng một, mượn hơi ấm từ lòng bàn tay già nua để kích thích tỳ vị, xua tan cơn chướng khí đang làm căng phồng thành ruột non nớt. Con Mận cũng ngồi thụp xuống bên cạnh, bắt chước ông nội, hai tay miệt mài xoa bóp cho con lợn nhỏ nhất.

Thời gian trôi đi trong tĩnh mịch của đêm đông. Tiếng mưa phùn rả rích trên mái ngói xi măng hòa cùng tiếng gió rít ngoài triền đê sông Mã. Suốt ba canh giờ liền, hai ông cháu không hề chợp mắt, mồ hôi rịn ra trên trán dù ngoài trời giá buốt căm căm. Cụ Khang vừa xoa bụng lợn vừa lắng nghe từng tiếng óc ách nhỏ dần trong dạ dày chúng. Than trấu mịn đang phát huy diệu dụng, hút sạch lớp độc mốc và nước đọng tanh hôi; rễ cỏ sữa bãi bồi cùng lá ổi sẻ nướng chín đang dần se lại những vết thương xuất huyết li ti trong đường ruột.

Đến khi tiếng gà gáy canh tư râm ran cất lên từ xóm bãi, một sự chuyển biến rõ rệt hiện ra trước mắt cụ Khang.