Chương 7: Lần Theo Bờ Be Đất Sét

Tiếng nước ngầm gầm gừ dội ngược lên từ lòng đất khiến tai Bách tê buốt. Cậu giật mình rụt đầu lại, hai bàn tay vô thức siết chặt lấy lớp vạt áo khô trước ngực, nơi ba viên thuốc trợ tim quý giá như mạng sống của bà vẫn nằm nguyên vẹn. Dưới sàn, chân cột gỗ nghiến vẫn truyền lên những nhịp rùng mình run rẩy của lòng núi ngậm no nước. Bách hít một hơi thật sâu mùi ẩm mốc của gian nhà sàn, quay lại nhìn bà nội. Bà Mỷ nằm lặng lẽ trên phản, đôi mắt nhắm nghiền, lồng ngực gầy guộc phập phồng từng nhịp nhọc nhằn, yếu ớt.

Mưa bên ngoài vẫn dầm dề trút nước không dứt qua ngày thứ hai kể từ lúc đèo Cổng Trời đổ ụp. Bầu trời Phìn Hồ phủ một màu xám chì ảm đạm. Đất đá quanh sườn Khau Phạ sau những ngày dầm dề đã nhão nhoét thành những bãi sình lầy nhớp nháp, chực chờ kéo tuột mọi thứ xuống vực sâu.

Bách thắt lại dải khăn chàm ngang bụng, kiểm tra chiếc túi bên hông xem nắm lá nứa bánh tẻ còn tươi không, rồi với lấy cây gậy tre vót nhọn dựng ở góc cửa. Xuống sân, cậu dắt trâu Sừng Cong rời khỏi tảng đá buộc trước bậc thềm. Con trâu mộng khẽ khịt mũi, ngoan ngoãn rảo bước bám theo từng bước chân của cậu bé mười tuổi.

Bách không dám bước ra con đường mòn quen thuộc dẫn ra ngõ bản. Mặt đường đất đỏ ngày thường giờ đã nát bấy, biến thành những hố bùn sâu hoắm ngập đến bắp chân. Cậu kéo trâu rẽ sang triền đồi, tiến về phía những dải ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp đang ôm lấy sườn non.

Cầm chắc cây gậy tre trong tay, Bách cẩn thận chọc mạnh xuống từng vạt đất trước mặt để dò độ lún.

“Phập!”

Mũi gậy tre vừa cắm xuống mép sườn đồi thoai thoải bên ngoài mép ruộng thì đất nhão đã lún sâu hoắm quá nửa thân gậy. Bách hốt hoảng rút vội gậy lên, một dòng bùn lỏng màu vàng xỉn từ lỗ thủng lập tức trào ra lềnh bềnh. Đất ở triền đồi đã vỡ vụn, mất hết liên kết, xốp bở như một đống tro tàn ngậm nước. Chỉ cần đặt một bàn chân trần lên đó, cả mảng đất sẽ lập tức trượt phăng xuống vực.

“Chỗ này sạt rồi, không bước vào được đâu Sừng Cong ơi,” Bách thì thào với con trâu mộng, lòng bàn tay rịn mồ hôi lạnh.

Cậu dắt trâu lùi lại, ướm chân bước lên sống bờ be của dải ruộng bậc thang cổ nhất bản. Bờ ruộng này rộng chừng hai gang tay, uốn lượn mềm mại như dải lụa men theo sống núi, nối dài từ lưng chừng bản thẳng xuống mép hẻm Nậm Luông.

Bách giơ gậy tre, dùng hết sức bình sinh đâm thẳng mũi gậy xuống mặt bờ be.

“Cộc!”

Một tiếng kêu khô khốc, đanh gọn vang lên. Đầu gậy tre bật nảy ngược trở lại, lòng bàn tay Bách tê rần. Cậu cúi rạp người xuống, gạt đi lớp bùn non trơn trượt vừa đọng lại sau trận mưa đêm qua. Bên dưới lớp váng mỏng manh ấy hiện ra lớp đất sét màu xám tro nén chặt như đá hộc, ken dày đặc những búi rễ cỏ tranh đan cài chằng chịt vào nhau. Dù mưa gió quất rát mặt suốt mấy ngày đêm, bờ be vẫn trơ trơ sừng sững, không hề có lấy một vết nứt hay dấu hiệu sụt lún.

Từng lời dạy trầm ấm của bà nội bên bếp lửa bỗng ùa về vẹn nguyên trong tâm trí Bách: “Đất đồi dốc bạt ngàn là đất xốp, nước ngấm vào thì rữa ra thành đất chết. Còn bờ be ruộng bậc thang cổ của ông cha ta đắp bằng đất sét xám lòng suối, giã dầm hàng trăm năm, lại có rễ cỏ tranh giữ chặt như gân thịt bện vào xương. Ấy là đất sống đấy cháu à. Đất sống thì lũ không cuốn, bão không trôi, ngàn đời nuôi sống người Nùng mình.”

Đất sống! Đúng là đất sống rồi!

Bách reo thầm trong lồng ngực. Trong khi mọi ngả đường đất quanh bản đã nát vụn thành đầm lầy chết chóc, thì toàn bộ hệ thống bờ be ruộng bậc thang cổ kiên cố này lại tạo thành một mạng lưới đường đi bằng phẳng, vững chãi, vắt qua sườn non hiểm trở. Đây chính là con đường duy nhất còn có thể đi lại an toàn để vượt qua thung lũng sình lầy!

Sừng Cong dường như cũng cảm nhận được sự vững chãi dưới bốn móng guốc. Con trâu mộng tự tin dẫm mạnh từng bước chắc nịch trên sống bờ đất sét xám, không hề chao đảo hay trượt ngã.