Chương 10: Gió Qua Vườn Chuối

Gia Hòa thức giấc khi đất trời Can Lộc còn bảng lảng hơi sương. Đêm qua nằm trên tấm dát kho lót rơm, lưng anh ê ẩm như vừa trải qua một trận ốm nặng. Tiếng sương sớm nhỏ tong tong từ mép ngói âm dương xuống rãnh nước trước hiên đánh thức người đàn ông đang trằn trọc. Anh trở mình, bàn tay theo thói quen quờ tìm chiếc máy ảnh Zenit đặt ở đầu bao tải ngô, chạm vào lớp vỏ kim loại lạnh toát mới sực nhớ ra mình đang ở đâu.

Chiếc hộp thiếc đựng những cuộn phim âm bản hôm qua anh để lại bên bậu cửa buồng trong, giờ chắc Nguyệt đã cất đi. Đêm qua, tiếng kẽo kẹt của chõng tre bên kia vách đất dội sang từng hồi, anh biết cô cũng thao thức như mình.

Bên ngoài có tiếng kẹt cửa khe khẽ, rồi tiếng bước chân giẫm trên nền đất nện. Gia Hòa vén manh chiếu rách che cửa kho nhìn ra. Dưới ánh rạng đông xam xám, ông Sửu lưng hơi còng, vai vác chiếc cuốc bàn, tay cầm con dao rựa cán tre dài ngoẵng đang chậm rãi đi vòng ra sau hồi nhà.

Không chần chừ, Gia Hòa vội vàng kéo phẳng nếp áo sơ mi cộc tay đã nhàu nhĩ, xỏ chân vào đôi dép cao su rồi đẩy cửa bước ra. Vại sành bên giếng đất còn đầy ắp nước mưa mát lạnh. Anh vục tay rửa mặt cho tan cơn ngái ngủ, vuốt lại mái tóc hoa râm bù xù, đoạn rảo bước đi theo bóng lưng bố vợ.

Vườn sau nhà ông Sửu thoai thoải men theo triền đất thịt, giáp ranh với con mương dẫn nước tưới tiêu của làng Trại Hạ. Cả một vạt đất rộng ngút ngát toàn chuối là chuối. Hơi đất ẩm quyện với mùi lá mục bốc lên ngai ngái. Gió sớm từ phía rú Hồng Lĩnh thổi tràn qua thung lũng, làm những tàu chuối xanh mướt cọ vào nhau phát ra chuỗi âm thanh phần phật.

Thấy tiếng bước chân lẹp xẹp phía sau, ông Sửu không quay đầu lại. Ông dừng trước một bụi chuối tiêu rậm rạp, cắm lưỡi cuốc sâu vào lòng đất rồi thong thả cởi chiếc áo cánh nâu vắt lên bờ giậu, để lộ bờ vai gầy guộc chằng chịt những vết sẹo chiến trường.

“Bác dậy sớm rứa ạ,” Gia Hòa cất tiếng chào, giọng anh khàn đặc sau một đêm trằn trọc. “Để cháu phụ bác một tay.”

Ông Sửu liếc mắt nhìn con rể một thoáng. Ánh mắt ông già bảy mươi hai tuổi đục mờ như nước ao thu, nhưng đáy mắt vẫn sâu thẳm vẻ quắc thước của người lính già từng qua bom đạn. Ông không ừ hử, chỉ khẽ hất cằm về phía con dao rựa đặt dựa gốc mít gần đó:

“Tỉa hết mấy tàu lá khô rủ xuống mương đi. Để rậm quá, chuột bọ cắn phá hết gốc non.”

Gia Hòa lập tức xắn hai ống quần lên quá gối, cầm con dao rựa bước vào vườn. Cả đời anh quen cầm chiếc máy ảnh cơ khí nặng trịch, ngón tay quen vê vòng tiêu cự và ấn nhẹ cò trập, nay cầm con dao rựa phạt từng bẹ chuối xơ xác thấy vừa ngượng vừa vụng. Nhựa chuối non rỉ ra bám vào kẽ móng tay dính dớp, thâm sì. Nhưng anh cắn răng làm, phạt dứt khoát từng nhát một. Tiếng dao chém ngọt vào thân bẹ nghe phầm phập.

Hai người đàn ông, một già một trung niên, cứ thế lầm lũi làm việc giữa vườn chuối ngút ngàn. Không ai nói với ai nửa lời. Chỉ có tiếng gió xạc xào lùa qua ngọn cây và tiếng đất vỡ dưới lưỡi cuốc của ông Sửu. Những gốc chuối già cỗi, trơ trọi gốc rễ chằng chịt lần lượt bị ông Sửu bổ cuốc lật tung lên, phơi ra màu đất đỏ quạch. Khi vạt nắng đầu ngày vượt qua rặng tre làng rọi xuống những giọt sương đọng trên phiến lá biếc, Gia Hòa đã gom được một đống lá khô to tướng bên bờ mương. Mồ hôi vã ra ướt đầm lưng áo sơ mi, thấm vào da thịt ram ráp nhưng tinh thần lại tỉnh táo hẳn.

Ông Sửu dừng cuốc, chống hai tay lên cán thở ra một hơi dài. Ông bước lại gốc cây sung già bên bờ mương, ngồi bệt xuống vạt cỏ còn đẫm sương, đoạn với tay lấy chiếc điếu cày bằng ống nứa ngả màu cánh gián giắt bên hông cạp quần.

Gia Hòa cũng buông dao, bước tới ngồi cách ông chừng nửa mét trên mép bờ đất. Bờ mương phẳng lặng, dòng nước đỏ nặng phù sa lững lờ trôi xuôi về cánh đồng trũng xa xa.

Ông Sửu thọc ngón tay vào bao vải dù, vê một vê thuốc lào to bằng đầu ngón tay cái, ấn chặt vào nõ điếu. Chiếc đóm nứa châm lửa từ hộp quẹt con cóc bùng lên le lói. Tiếng rít điếu cày vang lên giòn tan, rột rột như tiếng nước réo, phả ra luồng khói trắng mờ mịt, cay nồng mùi thuốc lào ngai ngái.

Người cựu binh lim dim mắt nhả khói, lồng ngực gầy gò phập phồng sau làn hơi đậm đặc. Ông cầm đóm nứa gõ nhẹ vào đầu gối, rồi bất chợt đưa mắt nhìn sang bụi chuối rậm rạp mà hai người vừa dọn dẹp.

Ở đó, một cây chuối mẹ to bè, thân đã bắt đầu thâm xì và nứt nẻ sau vụ trổ buồng, đang oằn mình rũ xuống. Bên dưới gốc nó, ba bốn mụt chồi non nhú lên mơn mởn, xanh ngăn ngắt như những mũi mác chỉa thẳng lên trời cao.