Chương 16: Gãy Răng Bánh Sắt

Mảnh kim loại sắc lẹm găm phập xuống sàn gỗ lim, bốc lên một làn khói mỏng khét nghẹt. Tiếng kim loại cọ xát ken két nghiến vào màng nhĩ chói óc, rợn người như móng vuốt cào trên đá tảng.

Đứng trước giàn máy đang rung lắc dữ dội, Pierre Dubois hoảng loạn tột độ. Gã vứt phắt chiếc gậy ba-toong sang một bên, lao tới chộp lấy gáo gỗ múc nước từ thùng lạnh hắt thẳng vào ổ trục sắt đang đỏ lựng.

“Xèo… xèo!”

Làn khói nước sôi bùng lên mù mịt, phả ra luồng khí nóng rát mặt. Cụ Chử Đình Luân đứng bên chõng tre khẽ lắc đầu, trong mắt lão thợ già tám mươi sáu tuổi ánh lên vẻ xót xa cho một kẻ dại dột về tính kim khí. Cụ thấu suốt đạo lý của sắt thép ngàn đời: gang thép gặp nhiệt nung đỏ mà đột ngột dội nước lạnh thì thớ kim loại co rút tức thời, sinh ra nội lực xé toạc, khiến kết cấu trở nên giòn vụn cục bộ.

Cụ Luân bước từng bước vững chãi ra mép kỳ đài, khoanh hai tay trước ngực, giọng nói hào sảng ngân vang át cả tiếng ồn ào:

“Dừng tay lại, khách phương xa! Càng dội nước, cỗ máy của các người càng chóng vỡ vụn mà thôi!”

Pierre Dubois quay phắt lại, mắt vằn tia máu: “Lão già, ngươi biết cái gì? Máy móc của ta đúc bằng thép cứng nhất phương Tây!”

Cụ Luân mỉm cười điềm đạm, đưa ngón tay gầy guộc nhưng đanh chắc chỉ thẳng vào hộp số đang giật nảy từng hồi:

“Thép cứng đến đâu mà không có tính đàn hồi nhu thuận thì cũng chỉ là thứ giòn gãy. Cỗ máy của ông cậy sức nặng cưỡng bức của guồng nước sông Hiến, ép các bánh răng quay trong thế nghiền xé thô bạo. Hạt thóc lúa trời bọc giáp vỏ dày cứng như đá cuội, khi chui vào rãnh sắt bị nung nóng thì trơ ra như sỏi. Nhìn kỹ đi, ba chiếc răng trên bánh đà truyền động của ông đã mẻ rụi từ cái rắc ban nãy rồi!”

Lời cụ Luân vừa dứt, Pierre Dubois giật thót mình, vội dí sát mắt nhìn vào khe hở hộp số. Quả nhiên, ba chiếc răng sắt đúc dày dặn đã bị bẻ gãy ngọt xớt, để lại những vết nứt lởm chởm đỏ sậm rỉ sét do quá nhiệt.

Mất đi ba chiếc răng then chốt, cỗ máy Cự Lôi Xa hoàn toàn mất cân bằng lực. Mỗi vòng quay của guồng nước dội xuống khiến trục máy lệch tâm, va đập liên hồi vào thành giá đỡ tạo nên những chấn động kinh hoàng. “Keng! Cạch! Rầm!” Thân máy đồ sộ chao đảo ngả nghiêng, các đai ốc và chốt hãm rung lắc bần bật rồi dần lỏng lẻo trượt ra khỏi đường ren.

Trấu vụn và bụi cám cháy đen bị luồng gió ma sát thổi tung, bay mù mịt rồi bắn thẳng vào mặt đám thợ ngoại bang. Mấy tên thợ phụ ôm mặt rú lên đau đớn vì bị bụi nóng táp vào mắt, vấp ngã dúi dụi trên sàn bến. Cả dàn máy sắt oằn mình rên rỉ, phát ra từng hồi khục khặc nghẹn ứ, lượng thóc lúa trời đổ vào phễu bị kẹt cứng lại thành từng mảng cháy sém.

Trái ngược với cảnh hỗn loạn khói lửa của cỗ máy Tây Vực, ở góc đài bên này, chiếc cối tre nện đất của thôn Diên Cối vẫn vận hành êm ru.

Tiếng cối quay “ù… ù…” trầm đục, nhịp nhàng như nhịp đập của đất mẹ châu thổ. Minh Viễn cùng hai người bạn thợ bãi bồi vững như kiềng ba chân, bước chân khoan thai nương theo giằng cối. Dưới sự điều phối khéo léo của cụ Luân, từng nắm thóc lúa trời trút xuống đều đặn.